Cover Từ những biểu tượng xa xỉ mang tính cố định, Haute Joaillerie (trang sức cao cấp) giờ đây trở thành một thực thể linh hoạt, sẵn sàng đối thoại với một thời đại mới.

Trong bối cảnh thời đại đề cao bản sắc cá nhân và sự linh hoạt, trang sức cao cấp đang vượt ra khỏi khuôn khổ truyền thống, chuyển mình thành ngôn ngữ biểu đạt phi giới tính và khả năng tùy biến (modular) để đối thoại với tinh thần tự do của người đeo

Đặt trong bối cảnh các chuẩn mực thị giác không còn vận hành theo lối cũ, trang sức vốn mang hình hài phản chiếu tính thẩm mỹ, địa vị và cả quyền lực đang dần chuyển mình một cách ngoạn mục. Từ những biểu tượng xa xỉ mang tính cố định, Haute Joaillerie (trang sức cao cấp) giờ đây trở thành một thực thể linh hoạt, sẵn sàng đối thoại với một thời đại mới, bản sắc cá nhân và những cam kết mang tính bền vững. Sự chuyển mình này không chỉ là thay đổi về thiết kế, mà còn là một cuộc cách mạng về triết lý, nơi tự do biểu đạt đã vươn lên thành tuyên ngôn quyền lực mới.

Đừng bỏ lỡ: Sức nặng kể chuyện của trang sức trên màn bạc và sân khấu

 

Bản ngã lấp lánh

Dẫu ngày nay, trang sức phi giới tính được xem như một hiện tượng đương thời, nhưng thực chất, sự hiện diện của nó đã được lịch sử ghi nhận từ hàng ngàn năm trước. Ngược dòng thời gian, quay lại các nền văn minh cổ đại như Ai Cập và La Mã, trang sức đối với nam nữ không có ranh giới phân định nào. Bởi khi đó, giá trị thẩm mỹ, bùa hộ mệnh hay quyền uy được mặc định vượt lên khỏi ranh giới của giới tính. Thế nhưng, khi sự hiện diện của hệ thống phân tầng, xã hội bắt đầu áp đặt những chuẩn mực cụ thể về giới, trang sức cũng từ đó mà bị phân thành những nhóm “dành cho nam” hay “thuộc về nữ”.

Tưởng chừng như khái niệm “trang sức phi giới tính” cứ thế chìm vào quên lãng theo dòng chảy lịch sử, nhưng đến thập niên 60, giữa làn sóng rock ’n’ roll phát triển sôi động, hình ảnh người đàn ông đeo nhẫn, chuỗi hạt hay vòng tay xếp thành nhiều lớp bắt đầu xuất hiện như một hành động mang tính phản kháng lại những chuẩn mực cứng nhắc về giới. Có lẽ, ý niệm về trang sức là một công cụ biểu đạt bản ngã được hình thành, tạo nên một bước ngoặc cho các thiết kế trung tính, tối giản dần có chỗ đứng vào giai đoạn những năm 1990.

Tatler Asia
Above Ý niệm về trang sức là một công cụ biểu đạt bản ngã, tạo nên một bước ngoặc cho các thiết kế trung tính, tối giản dần có chỗ đứng vào giai đoạn những năm 1990.

Nổi bật giữa dòng chảy đó, không thể không nhắc đến Jacqueline Rabun, một nhà thiết kế đã định hình hướng đi riêng biệt giữa bối cảnh còn đặt nặng tính khuôn mẫu. Bà đã đưa cảm xúc và chiều sâu làm trung tâm của thiết kế, thay vì gán ghép chúng vào một giới nhất định. Cũng vào thời điểm này, tư duy vượt giới tính cũng len lỏi vào các “đại bản doanh” của ngành kim hoàn xa xỉ. Cartier ra mắt chiếc vòng tay Love vào năm 1969, thiết kế mang hình thức đóng – mở như một ổ khóa, khước từ các định nghĩa cứng nhắc về giới trong tình yêu đôi lứa. Hay Bvlgari tiếp tục góp thêm một lát cắt vào hành trình này với bộ sưu tập B.zero1 vào năm 1999. Với cấu trúc xoắn ốc lấy cảm hứng từ đấu trường La Mã, thiết kế không chỉ mang đến góc nhìn táo bạo về thẩm mỹ, mà còn như một lời tiên đoán cho những tư tưởng cấp tiến trong tương lai.

Tatler Asia
Above Thiết kế vòng tay Cartier Love mang hình thức đóng – mở như một ổ khóa, khước từ các định nghĩa cứng nhắc về giới trong tình yêu đôi lứa.

Cho đến hiện tại, giới mộ điệu vẫn đang chứng kiến sự “thức tỉnh” mạnh mẽ của trang sức phi giới tính như một chuyển động song hành với nhu cầu định hình bản dạng cá nhân, đặc biệt trong thế hệ trẻ. Chẳng hạn, Louis Vuitton từng giới thiệu bộ sưu tập LV Volt như một bản giao hưởng thị giác giữa nhịp điệu và năng lượng. Hai ký tự L và V đan cài, không nhằm tái khẳng định logo, mà để kể câu chuyện về sự giao thoa giữa các thực thể. CHANEL vẫn giữ DNA thanh lịch qua họa tiết chần bông đặc trưng trên dòng trang sức Coco Crush. Vẫn mang dáng dấp của một phát kiến từng được Gabrielle Chanel lấy ý tưởng từ chiếc chăn may chần hình quả trám đắp trên lưng ngựa, nay thiết kế Coco Crush được CHANEL phát triển cùng một thái độ mới: dứt khoát và uyển chuyển hơn. Những đường cắt mạnh mẽ đan xen với đường cong mềm mại. Tổng thể tạo nên một hình khối trung tính nhưng cũng đủ khiến cho bất kỳ ai tìm thấy chính mình.

Tatler Asia
Above CHANEL vẫn giữ DNA thanh lịch qua họa tiết chần bông đặc trưng trên dòng trang sức Coco Crush.
Tatler Asia
Above Louis Vuitton giới thiệu bộ sưu tập LV Volt như một bản giao hưởng thị giác giữa nhịp điệu và năng lượng.

Còn Tiffany & Co., họ hiểu rõ trang sức cũng như tình yêu, không nên bị bó buộc bởi khuôn mẫu giới. Ý niệm đó có thể thấy rõ trong các thiết kế dành cho cặp đôi của thương hiệu trong thời gian gần đây. Vòng tay Lock by Tiffany chẳng có sự phân định rõ như “nam nên đeo kiểu này, nữ phải chọn kiều kia”, thay vào đó, Tiffany & Co. chọn cách đặt ngôn ngữ kết nối làm trung tâm. Lấy cảm hứng từ họa tiết ổ khóa mà thương hiệu từng được ra mắt vào năm 1883, phiên bản Lock này mang đến các đường cắt tinh gọn, kim cương pavé được đính thủ công như một biểu tượng bảo vệ bền vững trong tình yêu, một mối quan hệ bình đẳng và tôn trọng cái tôi của đối phương.

Tatler Asia
Above Vòng tay Lock by Tiffany chẳng có sự phân định rõ như “nam nên đeo kiểu này, nữ phải chọn kiều kia”, thay vào đó, Tiffany & Co. chọn cách đặt ngôn ngữ kết nối làm trung tâm.
Tatler Asia
Above Vòng ngọc trai, nhẫn đá và chuỗi phụ kiện vốn đã trở thành một phần trong bản sắc thẩm mỹ cá nhân của Harry Styles.

Cùng với đó, không thể gạt đi tầm ảnh hưởng của nghệ sĩ trong việc thúc đẩy làn sóng trang sức phi giới tính. Công chúng chắc hẳn không còn xa lạ với hình ảnh Harry Styles cùng vòng ngọc trai, nhẫn đá và chuỗi phụ kiện vốn đã trở thành một phần trong bản sắc thẩm mỹ cá nhân của anh. Trong khi đó, các IT Girl thế hệ mới như Jennie Kim lại chọn trang sức như một tuyên ngôn phong cách. Những chiếc nhẫn có cấu trúc bất đối xứng, vòng tay bản mỏng hay dây chuyền phối lớp từ các nhà kim hoàn cao cấp thường xuyên xuất hiện cùng cô. Những nam nghệ sĩ Châu Á như Bạch Kính Đình hay Byeon Woo Seok cũng thường đeo những trang sức trung tính tinh giản. Có một điều thú vị là các trang sức phi giới tính chẳng làm lu mờ chất nam tính của họ, mà còn góp phần nâng cấp phong cách mà họ đang theo đuổi.

Chuyển động theo từng nhịp sống

Trang sức ngày nay đang bước vào một kỷ nguyên mới: nơi cấu trúc và khả năng tùy biến trở thành yếu tố thẩm mỹ chủ đạo. Các nhà kim hoàn đang bắt tay vào việc định hình lại khái niệm về sự sang trọng thông qua ngôn ngữ của cấu trúc modular. Ở đó, vẻ đẹp không còn bất biến mà linh hoạt theo từng khoảnh khắc, từng phong cách và cá tính người đeo.

Dù khái niệm “modular” chỉ mới được định danh rõ nét vào những năm 1930, nhưng ý niệm về sự linh hoạt trong tạo tác đã manh nha từ rất sớm. Mãi đến năm 1938, Van Cleef & Arpels mới thật sự thiết lập một chuẩn mực mới, cho thương hiệu và có lẽ cả ngành kim hoàn khi ra mắt mẫu vòng cổ “Passe-Partout” có thể biến đổi thành vòng tay hay ghim cài tùy theo cách đeo. Không dừng lại ở đó, vào những năm 1950, họ tiếp tục ghi dấu ấn với mẫu dây chuyền “Zip”, một thiết kế gần như không tưởng ở thời điểm đó, với chức năng kéo khóa thực sự được tích hợp, cho phép biến tấu linh hoạt giữa vòng cổ và vòng tay.

Tatler Asia
Above Van Cleef & Arpels mới thật sự thiết lập một chuẩn mực mới, cho thương hiệu và có lẽ cả ngành kim hoàn khi ra mắt mẫu vòng cổ “Passe-Partout” có thể biến đổi thành vòng tay hay ghim cài tùy theo cách đeo.

CHANEL Haute Joaillerie Sport 2024 là một tuyên ngôn rõ nét cho xu hướng trang sức modular. Vòng tay CHANEL Print mang trong mình hai “trái tim”: một lớp nạm kim cương lấp lánh, và một lớp từ sợi carbon nhẹ, bền, cho phép người đeo biến hóa giữa hai cực phong cách, đó là thanh lịch rực rỡ và năng động cá tính. Thiết kế không chỉ làm hài lòng ánh nhìn, mà còn chiều chuộng cảm xúc người đeo qua mỗi lần biến đổi.

Cũng trong bộ sưu tập, hai thiết kế dây chuyền Gold Slider và Sport 5 tiếp tục minh chứng cho sự kết hợp khéo léo giữa kỹ thuật chế tác đỉnh cao và tinh thần tự do. Nếu Gold Slider có khả năng chuyển mình từ một chiếc choker ôm sát cổ thành sautoir dài quyến rũ nhờ cơ chế trượt thông minh, thì Sport 5 mang đậm hơi thở đương đại với dây xích mô phỏng dây rút thể thao, cùng phần tua rua có thể tháo rời để tạo điểm nhấn táo bạo khi gắn vào khuyên tai. Một bản tuyên ngôn của thế hệ trẻ yêu sự phóng khoáng nhưng vẫn không bỏ quên sự tinh tế.

Đọc thêm: Ba kỹ xảo kim hoàn giúp “phù thuỷ phục chế” Chaumet chinh phục bảo tàng Louvre

Tatler Asia
Above CHANEL Haute Joaillerie Sport 2024 là một tuyên ngôn rõ nét cho xu hướng trang sức modular.
Tatler Asia
Above Hai thiết kế dây chuyền Gold Slider và Sport 5 tiếp tục minh chứng cho sự kết hợp khéo léo giữa kỹ thuật chế tác đỉnh cao và tinh thần tự do.

Trong khi đó, Boucheron lại khơi nguồn cảm hứng từ sự tái cấu trúc ngoạn mục. Biểu tượng Quatre được tái hiện dưới hình hài một dải ruy băng mềm mại nhưng đầy cá tính. Các thiết kế từ dây chuyền, vòng tay đến thắt lưng và phụ kiện tóc đều là kết quả của hàng trăm chi tiết thủ công được lắp ghép bằng kỹ thuật tinh xảo. Nổi bật nhất là chiếc dây chuyền kết nối tới hơn 50 chiếc nhẫn, và một thiết kế khác như một lớp “áo giáp” ánh kim, được ghép từ 315 chi tiết, vừa bảo hộ, vừa quyến rũ, như một tuyên ngôn về quyền lực của nữ tính hiện đại.

Còn với Van Cleef & Arpels, sự tinh tế lại được thể hiện qua cảm hứng phiêu lưu và khả năng kể chuyện diệu kỳ. Bộ sưu tập “Treasure Island” như lời mời gọi lạc vào một thế giới viễn chinh huyền ảo. Điển hình, tác phẩm nổi bật kẹp Palmier Mystérieux gợi nhắc một tấm bản đồ, nơi mặt trời, kho báu và những cánh buồm cùng nhau vẽ nên hành trình chinh phục. Cấu trúc modular cho phép người đeo tùy chỉnh chi tiết, như thể đang viết nên câu chuyện của riêng mình về một chương mới mỗi ngày, mỗi bộ trang phục, mỗi sắc thái tâm hồn.

Tatler Asia
Above Boucheron lại khơi nguồn cảm hứng từ sự tái cấu trúc ngoạn mục. Biểu tượng Quatre được tái hiện dưới hình hài một dải ruy băng mềm mại nhưng đầy cá tính.

Modular giờ đây không chỉ là một thuật ngữ kỹ thuật, nó còn phản ánh triết lý sống. Là tự do trong biểu đạt, là khả năng biến hóa không giới hạn, là vẻ đẹp không bị ràng buộc. Và các nhà kim hoàn đương đại với sự tinh tế và táo bạo đang khiến từng thiết kế trở thành một phần mở rộng của cá tính. Một dạng ngôn ngữ mà chỉ những ai thật sự sống với phong cách mới có thể cảm nhận trọn vẹn.

Đến thời điểm hiện tại, khi xu hướng cá nhân hóa trở thành một tiêu chuẩn thẩm mỹ, các thương hiệu trang sức cao cấp tiếp tục đầu tư vào modular như một cách để họ đối thoại với giới sành điệu. Theo New York Post, điểm đặc biệt của thế hệ Z nằm ở cách họ không ngại vượt qua khuôn khổ, luôn chọn sự biến hóa để làm phương tiện thể hiện cá nhân, và trang sức là một trong những cách đơn giản nhất để hiện thực hóa điều đó. Giá trị thị trường được ước tính đạt 351,4 triệu đô la Mỹ trong năm 2024, với tỷ lệ tăng trưởng hàng năm kép (CAGR) dự kiến đạt 16,7% trong giai đoạn từ 2025 đến 2030.

Song hành cùng cái tôi sáng tạo của người thợ kim hoàn, nhu cầu tự do thể hiện bản thân của người đeo đang vươn lên thành một tuyên ngôn đầy bản lĩnh. Họ không chỉ chọn trang sức như một món phụ kiện, mà như một dòng chảy đồng điệu với chính mình – biết rõ mình là ai, say mê điều gì, và khéo léo kể câu chuyện riêng qua từng chi tiết đeo trên người. 


Bài viết đăng tải từ nội dung gốc đăng trên ấn phẩm in Tatler Vietnam số tháng 08/2025 

ĐỌC NGAY

Vì sao cỏ ba lá Alhambra luôn là chiếc vòng tay được khao khát nhất thế giới?

Loạt sao Hollywood đình đám tỏa sáng cùng Chopard dưới trời đêm New York

Trang sức màu ngọc lục bảo: Sắc xanh của sự quyền lực và thanh lịch vượt thời gian