Just a Number: Khi tuổi tác chỉ là con số

Năm 2023, Norma Kamali tiếp tục cho thấy mình luôn là một trong những người đón đầu công nghệ của ngành thời trang. Từ việc xây dựng website riêng, mở rộng hoạt động thương mại điện tử trên eBay từ những năm đầu của Internet đến việc hoàn thành khóa học về trí tuệ nhân tạo tạo sinh tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), bà chưa bao giờ đứng ngoài những chuyển động của thời đại. Sau khóa học, Kamali cùng đội ngũ phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo dựa trên toàn bộ kho lưu trữ sáng tạo của mình. Hệ thống được đào tạo từ ngôn ngữ thiết kế, tư duy thẩm mỹ và triết lý mà bà tích lũy suốt hơn nửa thế kỷ, từ đó có thể tiếp tục phát triển những ý tưởng mới mang tinh thần Norma Kamali. “Điều thú vị là mỗi khi nhìn những gì mà hệ thống tạo ra, tôi đều có cảm giác chúng đều sẽ là những thiết kế mà tôi sẽ làm. Có thể bản thân tôi chưa từng nghĩ đến, nhưng đó vẫn là tinh thần của tôi, của Norma Kamali”.

Ở tuổi 80, Kamali cũng đang bước vào một giai đoạn rực rỡ chưa từng có trong sự nghiệp. The New York Times vừa xuất bản cuốn cẩm nang về phong cách cá nhân của bà, trong khi British Vogue mời bà chia sẻ những bài học lớn nhất của cuộc đời trong chuyên mục Lessons in Life. Khi những khái niệm như “sống bền vững cùng thời gian” hay “thế hệ bạc” trở thành chủ đề được nhắc đến dày đặc trong năm 2026, Norma Kamali đại diện cho thế hệ phụ nữ mới, những người bước vào ánh đèn sân khấu ở chính thời điểm nhiều người từng nghĩ họ bây giờ chỉ nên lùi lại về sau hậu trường và trở thành hậu phương.

Tinh thần đó cũng phản chiếu rõ nét trên trang bìa thời trang số tháng Năm của Vogue, quy tụ ba biểu tượng của ngành công nghiệp sáng tạo: Meryl Streep, Anna Wintour và Annie Leibovitz – ba tượng đài ở những lĩnh vực khác nhau, và đều cùng bước sang tuổi 76.

Nếu các tuần lễ thời trang gần đây vẫn còn thiếu sự đa dạng về vóc dáng hay sắc tộc, thì tuổi tác lại đang kể một câu chuyện khác. Chanel, Bottega Veneta, Louis Vuitton cùng nhiều nhà mốt lớn liên tục đưa người mẫu trên 50 tuổi lên sàn diễn. Theo nền tảng dữ liệu thời trang Tagwalk, 20 thương hiệu có sức ảnh hưởng lớn nhất mùa mốt vừa qua đều sử dụng ít nhất một người mẫu thuộc thế hệ trưởng thành trong show diễn của mình.

Quan trọng hơn, họ không còn cố gắng che đậy việc bản thân họ đang “già đi”. Người mẫu gốc Hồng Kông Suzi de Givenchy quyết định để mái tóc bạc mọc tự nhiên sau nhiều năm cố gắng nhuộm màu để bản thân trông trẻ trung hơn. “Ban đầu tôi khá lo lắng về phản ứng của khách hàng”, bà chia sẻ. “Nhưng điều tôi nhận được là sự ủng hộ”. Ở tuổi 60, Suzi xuất hiện trên sàn diễn của Mugler và Schiaparelli trong mùa Thu Đông 2026. Sự khởi đầu của Suzi đã đem đến xu hướng mới và dần lan sang các chiến dịch quảng bá toàn cầu khi Maggie Smith trở thành gương mặt của Loewe năm 2023, còn Refy gây chú ý với chiến dịch “Iconic Never Gets Old”.

Nhưng liệu đây có thực sự là bước tiến của ngành thời trang? “Tôi không quá quan tâm đến tuổi của những người phụ nữ ấy”, biên tập viên thời trang Sujata Assomull nhận định. “Điều khiến tôi chú ý hơn là thời điểm mà tất cả điều này cùng xảy ra.” Theo Assomull, việc phần lớn cuộc thảo luận vẫn xoay quanh tuổi tác của những người xuất hiện trên trang bìa Vogue cho thấy một thực tế khác: xã hội vẫn xem việc tôn vinh phụ nữ lớn tuổi là điều hiếm hoi, bất chấp những thành tựu họ đã tạo dựng từ lâu. “Trong bối cảnh ngành thời trang đang đối mặt với nhiều áp lực kinh doanh, các thương hiệu bắt đầu hướng sự chú ý đến nhóm khách hàng có khả năng chi tiêu lớn nhất. Điều đó tạo cảm giác như mọi thứ đang tiến bộ hơn, nhưng ở góc độ nào đó, đây cũng là quyết định rất thực dụng”.

Sự thay đổi ấy phản ánh những chuyển động của thị trường xa xỉ. Khi tăng trưởng chậm lại và doanh thu trở thành ưu tiên, các thương hiệu buộc phải hướng đến nhóm khách hàng có năng lực tài chính ổn định: những phụ nữ ngoài 50 tuổi, sở hữu gu thẩm mỹ rõ ràng và sẵn sàng đầu tư cho chất lượng sống. Đây cũng là thế hệ có mức độ độc lập về tài chính cao hơn bao giờ hết.

Renia Jaz, nhà sáng tạo nội dung 60 tuổi đứng sau tài khoản Instagram @venswifestyle với hơn nửa triệu người theo dõi, cho rằng đã đến lúc nhìn nhận lại những định kiến cũ. “Người ta thường nghĩ càng lớn tuổi, phụ nữ càng muốn trở nên mờ nhạt. Nhưng tôi lại chứng kiến điều hoàn toàn ngược lại”, bà nói. “Phụ nữ sau tuổi 60 vẫn tò mò, vẫn tự tin và luôn sẵn sàng thử nghiệm những điều mới. Quan trọng hơn, họ có cả mong muốn lẫn khả năng đầu tư cho chính mình, từ trải nghiệm sống đến thời trang”. Thực tế ấy cũng phản ánh sự dịch chuyển của thị trường xa xỉ. Khi việc sở hữu một thiết kế cao cấp ngày càng khó khăn với người trẻ, thị trường second-hand trở thành cánh cửa để Gen Z tiếp cận các thương hiệu. Trong khi đó, nhóm khách hàng thực sự đủ khả năng chi trả chủ yếu vẫn là phụ nữ ở độ tuổi trung niên trở lên.

Đọc thêm: Những dấu ấn thời trang Việt tại Fashion Week Xuân Hè 2027

Song song với sự thay đổi của thị trường, mạng xã hội cũng góp phần định nghĩa lại vẻ đẹp trưởng thành. Những gương mặt như siêu mẫu Paulina Porizkova liên tục chia sẻ quan điểm về tuổi tác, để những dấu hiệu tuổi trung niên xuất hiện một cách tự nhiên. Điều từng bị xem là dấu vết của thời gian và thường bị che giấu giờ trở thành điều vốn dĩ nên xuất hiện.

Tuy nhiên, hành trình hướng đến sự đa dạng vẫn còn nhiều khoảng trống. Phần lớn những người phụ nữ được tôn vinh vẫn đại diện cho hình mẫu lão hóa lý tưởng, trong khi sự đa dạng về vóc dáng và sắc tộc chưa thực sự được nhắc đến. Sujata Assomull cho rằng đây chưa phải 76 là một thay đổi từ nhận thức của công chúng: “Mọi thứ vẫn mang tính phản ứng nhiều hơn là chủ động. Những người phụ nữ trưởng thành luôn giữ vai trò quan trọng trong ngành thời trang, nhưng họ chỉ được đưa vào tâm điểm khi điều đó trở nên cần thiết”. Dẫu vậy, bà tin xu hướng này sẽ tiếp tục mở rộng. Renia Jaz cũng nhận thấy ngày càng nhiều nhà sáng tạo nội dung chủ động nhắc đến tuổi tác như một phần của việc nhận diện thương hiệu cá nhân. “Tuổi tác cho phép bạn nhìn thời trang bằng chính góc nhìn của mình”. Có lẽ chính sự tự tin ấy đang trở thành điều thu hút thế hệ trẻ, khi họ dần tìm kiếm những hình mẫu có phong cách bền vững hơn thay vì chạy theo các xu hướng ngắn hạn.

“Phụ nữ trưởng thành mang một điều rất đặc biệt: góc nhìn”, Renia Jaz chia sẻ. “Thời gian giúp chúng ta hiểu rõ bản thân, biết điều gì thực sự phù hợp và đủ tự tin để mặc một món đồ đơn giản vì mình yêu thích nó.” Suzi de Givenchy cũng nhận thấy điều tương tự khi nhóm người theo dõi đông nhất của bà thuộc độ tuổi 35-44, tiếp theo là 25-34. “Khi còn trẻ, tôi noi theo những người phụ nữ thành công. Đến tận hôm nay, Jane Fonda hay Michelle Yeoh vẫn là nguồn cảm hứng của tôi”.

Có lẽ vì vậy, Gen Z đang tìm về “quá khứ” để xây dựng tủ đồ của tương lai. Nền tảng eBay và Pinterest đều ghi nhận lượng tìm kiếm dành cho những chiếc trâm cài cổ điển tăng mạnh. Những món trang sức từng thuộc về thế hệ trước giờ đây trở thành phong cách của người trẻ như một cách kết nối ký ức với hiện tại. “Chúng tôi nhận thấy ngày càng nhiều người tìm kiếm những món trang sức có câu chuyện phía sau. Trâm cài là ví dụ rõ nét nhất cho xu hướng này”, Alexia Karides, đồng sáng lập thương hiệu trang sức YSSO tại London, chia sẻ. Theo cô, giữa nhịp sống ngày càng phụ thuộc vào công nghệ, thiết kế thủ công với dấu ấn riêng và giá trị bền vững đang trở thành điều con người muốn giữ lại. Tinh thần ấy cũng phản chiếu cách thương hiệu trang sức YSSO được xây dựng qua sự đồng hành của hai thế hệ. Nếu Stalo Karides mang đến kinh nghiệm chế tác cùng trực giác về hình khối và kỹ thuật thủ công, thì Alexia bổ sung tư duy chiến lược, khả năng kể chuyện và góc nhìn đương đại. Sự cân bằng giữa hai thế hệ giúp mỗi thiết kế vừa gìn giữ di sản, vừa tìm được chỗ đứng trong hiện tại.

Khi được hỏi mong muốn của phụ nữ ở độ tuổi như mình sẽ được nhìn nhận như thế nào trong thời trang, Norma Kamali nhắc đến điều bà luôn xem là quan trọng nhất: tinh thần. “Nếu phải nói tinh thần của mình bao nhiêu tuổi, tôi sẽ trả lời ngay là 27”, bà cười. “Tinh thần ấy vẫn luôn tò mò, vẫn thích phiêu lưu và luôn hướng về tương lai. Nó chưa bao giờ nghĩ đến tuổi tác”. Vì thế, Kamali chưa từng mặc theo tuổi của mình. Bà lựa chọn trang phục theo đúng tinh thần mà mình cảm nhận. “Tôi hy vọng ngành thời trang cũng sẽ nhìn nhận phụ nữ theo cách đó. Chúng tôi không muốn trở thành phiên bản trẻ hơn của chính mình. Chúng tôi trân trọng những trải nghiệm, tri thức và sự trưởng thành mà thời gian mang lại. Điều chúng tôi mong muốn chỉ đơn giản là được sống đúng với những gì chúng tôi mong muốn, thay vì luôn bị tuổi tác định hình bản thân”.

Có lẽ chính nguồn năng lượng ấy đã giúp Norma Kamali trở thành hình mẫu của một thế hệ phụ nữ không để tuổi tác định nghĩa về chính bản thân mình. Bà kết thúc cuộc trò chuyện bằng một nụ cười: “Sau tuổi 50, cuộc sống của tôi còn tuyệt vời hơn cả những gì tôi từng tưởng tượng. Tôi gặp người bạn đời của mình năm 65 tuổi và mới kết hôn cách đây hai năm. Ai có thể ngờ được điều đó sẽ xảy ra ở độ tuổi này chứ?”.

Với Norma Kamali, thời gian chưa bao giờ là giới hạn. Mỗi năm trôi qua đều chỉ mở thêm những chương mới của cuộc đời mà bà luôn mong chờ và mong muốn được trải nghiệm.

Tatler Vietnam chính thức ra mắt ấn phẩm Tatler Longevity Issue, mở ra góc nhìn toàn diện hơn về trường thọ, về cách chúng ta ăn, ngủ, vận động, làm việc, nghỉ ngơi và đầu tư vào sức khỏe như một loại tài sản bền vững . Cùng những câu chuyện trên trang in, hành trình này sẽ tiếp tục được lan tỏa qua Tatler Longevity Curated - hệ sinh thái nội dung của Tatler Vietnam gồm Vodcast, Talkshow, Weekend Wellness, Tatler Limitless và Tatler Longevity Summit - quy tụ những tiếng nói từ y học, khoa học, công nghệ, hospitality, kinh doanh, văn hóa và nghệ thuật sống, đặt ra những câu hỏi về cách chúng ta sống khỏe, sống chủ động và nâng cao chất lượng cho từng năm tháng cuộc đời. 

ĐỌC NGAY

Những khác biệt tạo nên một không gian làm đẹp chạm đến cảm xúc

L'Oréal Paris Chính Nữ 2026: Đêm vinh danh những Chính Nữ ngoài đời thực

Louis Vuitton SS27: Một tương lai “nhẹ”, kháng nóng, kháng trọng lực