Icons of Icons: Họa tiết Cannage Dior

Cấu trúc hình học của họa tiết ấy với những ô vuông và đường chéo đan xen, được gọi bằng một cái tên ngắn gọn: cannage. Một cái tên gọi chỉ với vài ký tự, nhưng chuyên chở cả chiều sâu lịch sử và kỹ thuật. Khi ánh sáng chiếu nghiêng lên bề mặt đan mây, những mắt lưới mờ ảo ấy dường như là một tiếng vọng từ những món nội thất xa xưa từng làm nên vẻ hoa lệ của triều đại Đệ Nhị Đế chế. Và Christian Dior, người trân trọng vẻ đẹp thanh tao, đã dừng ánh nhìn nơi những mắt đan mộc mạc ấy. Trong cảm quan của ông, đó không đơn thuần là mô-típ trang trí, mà là hơi thở nhịp nhàng của thời gian, được dệt nên bằng bàn tay con người.

Sau buổi trình diễn ấy, họa tiết cannage bắt đầu sống cuộc đời riêng của nó. Năm 1953, nó được đưa lên chai nước hoa Eau Fraîche. Đến những năm 1960, Marc Bohan viết tiếp chương mới bằng cách dệt họa tiết này lên vải tweed và hòa vào làn sóng Op Art đương thời. Đến thập niên 80, Gianfranco Ferré đặt lại mô-típ ấy lên áo khoác, để rồi năm 1994, lần đầu tiên họa tiết cannage được dập nổi trên da cừu, khai sinh nên một thiết kế mang tính định hình: chiếc túi Lady Dior.

Thoạt tiên, thiết kế ấy mang tên “Chouchou”, một biệt danh thân mật, như cách người ta nâng niu dáng hình yêu thương. Nhưng mọi thứ thay đổi vào năm 1995. Một món quà được trao, một cuộc gặp định mệnh đã diễn ra khi Đệ Nhất Phu Nhân Pháp, Bernadette Chirac, đã tặng Công nương Diana chiếc túi trong một buổi triển lãm tại Paris. Chỉ là một khoảnh khắc thoáng qua, nhưng ngay từ lần đầu tiên cầm trên tay, Công nương đã gắn bó với thiết kế ấy như thể nó luôn thuộc về cô.

Chiếc túi đi cùng Diana đến Liverpool năm 1995, xuất hiện cùng cô tại Met Gala 1996, tiếp tục  theo chân cô trong những khoảnh khắc giữa đời thường và công chúng. Dường như chiếc túi không chỉ là món phụ kiện, mà là một phần trong vầng hào quang dịu dàng mà Diana luôn mang theo. Đến năm 1996, người ta gọi nó là Lady Dior. Vô hình chung, họa tiết cannage không còn chỉ nằm trên thân ghế, thân túi, hay mặt vải.

Xem thêm: Túi D-Motion: Biểu tượng tự do của “những người phụ nữ Dior”

Cannage đã vượt khỏi giới hạn của họa tiết để in sâu vào trí nhớ thị giác của thời trang thế giới. Từ một mô-típ mang tính trang trí, họa tiết cannage, được tạo nên từ 18.000 mũi chỉ trên những chiếc túi trần bông, trở thành nhịp điệu thầm lặng, vang vọng trong từng sáng tạo của nhà mốt, từ thời trang nam – nữ, mỹ phẩm, giày dép, cho đến trang sức, đồng hồ. Dưới góc nhìn của Victoire de Castellane, họa tiết ấy còn sống trong từng vòng tay, chiếc nhẫn, như tiếng vọng của ký ức thơ ấu, của những lần theo mẹ đến thăm cửa hàng Dior khi còn bé.

Tựa như những khung đan bất tận giữa quá khứ và hiện tại, cannage trở thành một cấu trúc, một nhịp thở, một ngôn ngữ thầm thì xuyên suốt toàn bộ di sản nhà Dior. Từ chiếc ghế mây trong buổi trình diễn năm 1947 cho tới những thiết kế đương đại dưới thời Kim Jones hay Maria Grazia Chiuri. Có thể nói, cannage còn len lỏi vào từng góc nhỏ của thế giới Dior.

Giám đốc Sáng tạo mảng trang sức Victoire de Castellane từng ví cannage như một dải ruy băng vàng quấn quanh cổ tay người phụ nữ. Trong thế giới của cô, nơi mỗi món trang sức là một áng thơ bằng kim loại quý, họa tiết ấy được lắng nghe, được biến hóa và được sống một đời sống mới. BST “My Dior” ra đời từ năm 2012 và hồi sinh vào 2024 chính là một minh chứng. Dưới lớp kính sapphire, họa tiết cannage hòa vào nhịp đập thời gian của Dior. Trên Chiffre Rouge Chronograph, mạng lưới hình học ấy hiện diện xuyên suốt từ mặt số, rotor, núm vặn đến dây đeo cao su, như một mạch ngầm kết nối di sản mỹ học và kỹ thuật cơ học. Trong La D My Dior, cannage được khắc tay trên vàng và bạc, như một hình thức couture thu nhỏ, nơi điêu khắc kim loại trở thành nghệ thuật lưu giữ ký ức.

Trong khi đó, dưới bàn tay của thời đại Kim Jones và Chiuri, cannage liên tục được đan dệt trên vải tweed, len, lụa hay canvas. Đơn cử, trong BST Dior Nam Thu Đông 2024, Kim Jones phóng đại mô-típ này thành maxi-cannage làm trọng tâm trên áo khoác hờ trên vai hay áo len đan, như một địa hình thị giác sống động. Cùng với đó, từ áo len cho đến giày lười, từ áo khoác Harrington cho đến sneakers B9s, họa tiết ấy hiện diện như một chất liệu vừa gợi nhắc ký ức, vừa đại diện cho vòng tuần hoàn sáng tạo bất diệt của Dior.

Không thể không nhắc đến túi xách. Với Lady Dior ra đời năm 1994, cannage bước vào hành trình mới trên chất liệu da. Từ đó, họa tiết này tiếp tục được tái hiện qua nhiều thiết kế: Caro, Lady D-Lite, D-Joy, Dior Toujours… mỗi chiếc túi là một biến thể, khi mềm mại, khi kiến tạo, có lúc được đục lỗ laser tạo hiệu ứng lớp lang như mẫu túi nam 2019. Trên Dior Groove hay Dior Charm, Cannage được phóng đại hoặc tái cấu trúc thành hình khối graphic bắt mắt.

Tính đến thời điểm hiện tại, khi cả Kim Jones lẫn Maria Grazia Chiuri đã cùng lúc rời khỏi hai chiếc ghế sáng tạo, và toàn bộ thế giới thời trang nam lẫn nữ của Dior đặt trọn vào tay Jonathan Anderson, người từng làm nên lịch sử dùng Loewe, khiến giới mộ điệu bắt đầu chờ đợi nhiều hơn là hoài nghi về một tương lai mới của Dior. Dĩ nhiên, trong cuộc chờ đợi ấy, họa tiết cannage không thể đứng ngoài lề các cuộc bàn luận.

Dù trong bộ sưu tập Dior Men Xuân Hè 2026, màn chào sân của Jonathan Anderson, người ta vẫn chưa thấy bóng dáng của cannage, nhưng đâu đó, mạch nguồn ấy vẫn chưa gián đoạn. Nó khẽ chuyển mình, lặng lẽ chảy vào D-Motion, chiếc túi bucket mới ra mắt vào nửa cuối năm 2025. Với thiết kế dây rút, phom dáng mở và dây đeo tùy chỉnh cho phép những đường macro-cannage lớn chần nổi trên nền da mềm. Cứ như thiết kế đang gợi nhắc đến nhịp thở của cơ thể đang chuyển động. Nói cách khác, bước qua ngôn ngữ của Anderson, cannage không còn gói gọn trong một hình ảnh bất biến và bước vào một thời kỳ mới, nơi nó co giãn cùng đời sống, trườn qua các bề mặt, hòa vào từng thiết kế như một cấu trúc mở. 

ĐỌC NGAY

Jisoo và khoảnh khắc mở màn kỷ nguyên Jonathan Anderson tại Dior

“Linh hồn người phụ nữ Versace” thăng hoa trong bộ sưu tập cuối của Donatella Versace

0,001% và “kim bài miễn tử” của các đế chế xa xỉ toàn cầu