Khi AI gia nhập thế giới mùi hương: Tương lai của nước hoa được mã hóa thế nào?

Trong khi đó, AI đang rút ngắn hành trình tạo mùi hương xuống chỉ còn vài tuần. Với khả năng xử lý dữ liệu khổng lồ, nó có thể phân tích đồng thời hàng ngàn phân tử mùi, sàng lọc tổ hợp nguyên liệu và đề xuất công thức dựa trên thị hiếu người dùng, xu hướng thị trường và mục tiêu thương mại. Những gì nghệ nhân cần vài tháng để thử, AI có thể mô phỏng và tái tạo trong vài giờ. Đặc biệt, thử nghiệm thủ công không chỉ chậm mà còn tốn kém như oud (trầm hương) và hoa hồng đều là những nguyên liệu đắt đỏ. Mỗi lần điều chỉnh đều tiêu hao nguyên liệu thật, thời gian thực và cả chi phí sản xuất thử. 

Còn với AI, toàn bộ tương tác giữa các phân tử hương có thể được mô phỏng hoàn toàn bằng dữ liệu nhanh hơn, chính xác hơn và tiết kiệm đáng kể. “Triển khai AI có thể tốn kém ban đầu, nhưng về lâu dài, nó giúp đẩy nhanh tốc độ ra mắt sản phẩm, giảm chi phí, hạn chế lãng phí và rủi ro, đồng thời tối đa hóa lợi nhuận”, bà Rachel Goalby, Giám đốc Marketing của The Fragrance Shop - một trong những nhà bán lẻ phân phối nước hoa lớn nhất thế giới, nhận định. 

AI đang được nhiều thương hiệu lớn xem như một chiến lược để “công nghệ hóa” ngành nước hoa vốn là một lĩnh vực mang nặng tính cảm quan, khó đo lường và hiếm khi vận hành theo quy trình chuẩn hóa. Với khả năng xử lý dữ liệu khổng lồ, AI có thể phân tích hành vi người dùng, dự đoán xu hướng và đề xuất hàng loạt công thức chỉ trong thời gian ngắn. Dưới góc nhìn của AI, mùi hương là một tổ hợp logic giữa các phân tử và tỷ lệ. Nhưng chính sự hợp lý quá mức đó lại thiếu tính cá nhân, không thể tạo ra được sự độc đáo thực sự.

Nhà điều chế nước hoa không bắt đầu từ dữ liệu, mà từ ký ức, trải nghiệm và cảm xúc. Đó là những thứ không có định lượng, nhưng luôn để lại dấu ấn. Cảm hứng của họ có thể xuất phát từ một khoảnh khắc riêng tư, một mùi hương tuổi thơ hay thậm chí là một vùng khí hậu cụ thể. Những cảm xúc đó không thể trích xuất bằng thuật toán nhưng lại có khả năng chuyển hóa thành các tầng hương có chiều sâu, có điểm nhấn, có bản sắc.

Không giống AI vốn học từ những gì đã tồn tại, nhà điều hương tạo ra thứ chưa từng gọi tên. Họ dám phá vỡ công thức, kết hợp những nguyên liệu mà hệ thống dữ liệu không đề xuất, đơn giản vì đó là lựa chọn mang tính cá nhân, dựa trên trực giác và hiểu biết thẩm mỹ. Như Jacques Guerlain từng tạo ra Shalimar từ cảm hứng về tình yêu và thiên nhiên, hay Francis Kurkdjian với Baccarat Rouge 540, không chỉ đưa ra một mùi hương sang trọng, bí ẩn mà còn định hình lại cảm giác “được nhận diện bằng hương” của hai giới tính.

Đừng bỏ lỡ: Đi tìm mùi hương phù hợp để định hình bản sắc cá nhân

Sự khác biệt còn nằm ở tầm nhìn. AI có thể tối ưu công thức cho đúng thị hiếu, nhưng nhà điều chế nước hoa lại hiểu rằng một mùi hương không thể tách rời khỏi bối cảnh văn hóa, định vị thương hiệu và kỳ vọng của người dùng. Đó là lý do vì sao Thierry Wasser có thể đưa nguyên liệu phương Đông đặc trưng là oud (gỗ trầm hương), tiêu Tứ Xuyên vào thế giới phương Tây trong Oud Wood, tạo nên một cây cầu giao nhau bằng mùi hương giữa hai nền văn hóa. 

“AI không thể ngửi, không thể cảm nhận, không thể diễn giải hay sáng tạo với chiều sâu như một chuyên gia nước hoa, người thực sự hiểu cách mùi hương tương tác với làn da”, bà Nina Simona Briazu, chuyên gia điều chế tại thương hiệu nước hoa Torti nhận định. Trong khi đó, bà Jo Malone ca ngợi các nhà chế tác nước hoa là “trái tim” của ngành công nghiệp nước hoa. Chỉ điều này đã khẳng định vai trò quan trọng và then chốt của nghệ nhân điều chế nước hoa trong từng sản phẩm.

AI và nhà điều chế nước hoa không đứng ở hai chiến tuyến. Họ không thay thế nhau mà bổ trợ cho nhau, mỗi bên giải quyết một phần mà bên kia không thể làm được. AI không có khứu giác, không cảm nhận được một mùi hương "có chạm đến cảm xúc hay không". Nhưng nó xử lý dữ liệu nhanh hơn bất kỳ bộ não nào từ hàng triệu công thức cũ, xu hướng thị trường, đến hành vi tiêu dùng theo vùng và theo mùa. Nhờ đó, AI có thể đề xuất hàng trăm công thức chỉ trong vài phút, mở rộng phạm vi thử nghiệm và đưa ra những gợi ý bất ngờ như kết hợp giữa nốt trái cây và kim loại, hoặc đặt mùi gỗ trong một cấu trúc tươi sáng vốn không dành cho nó.

Ngược lại, nhà điều hương không chỉ là người kiểm tra cảm quan mà trở thành người quyết định. Họ đánh giá những gợi ý từ AI, tinh chỉnh theo trực giác, loại bỏ sự rập khuôn và thêm vào dấu ấn cá nhân. Họ hiểu rõ một mùi hương cần phản ánh điều gì từ cảm xúc mong muốn đến định vị thương hiệu, từ thói quen người dùng đến ngữ cảnh sử dụng. Chính họ đảm bảo sản phẩm cuối cùng không chỉ đúng công thức mà còn đúng cả cảm xúc. 

Sự hợp tác này không chỉ giúp tăng tốc quá trình sáng tạo, mà còn mở ra hướng đi mới cho ngành nước hoa là nhanh hơn, cá nhân hóa nhưng không hời hợt và vẫn có chiều sâu. Người dùng vì thế luôn có những lựa chọn kịp thời với xu hướng, mang dấu ấn riêng. Đồng thời, nhờ AI hỗ trợ tối ưu hóa công thức và chi phí, nước hoa cao cấp cũng trở nên dễ tiếp cận hơn, trao cho nhiều người cơ hội được trải nghiệm những mùi hương từng chỉ dành cho số ít. 

Chính vì vậy, nhiều thương hiệu nước hoa cũng đang cho thấy hiệu quả giữa việc hợp tác của AI và nghệ nhân. Cụ thể, Philyra (công cụ AI do Symrise và IBM phát triển) đã phối hợp cùng nghệ nhân David Apel để tạo ra hai dòng nước hoa cho O Boticário. Tháng 1/2025, Tom Ford Beauty giới thiệu Bois Pacifique, loại nước hoa ứng dụng AI trong quá trình phát triển, kết hợp cùng nhà chế tạo Rodrigo Flores-Roux. Những ví dụ này không chỉ cho thấy AI có thể được tích hợp vào ngành công nghiệp hương thơm một cách hiệu quả, mà còn khẳng định rằng yếu tố con người vẫn đóng vai trò trung tâm trong việc định hình bản sắc và cảm xúc của từng mùi hương.

ĐỌC NGAY

Trend Alert: 5 xu hướng làm đẹp thịnh hành cuối năm 2025

Đâu là điểm dừng cho hành trình biến làm đẹp thành giá trị thương mại?

Từ phân tích da cá nhân hóa đến bộ trang điểm dành cho người khiếm khuyết: Các thương hiệu làm đẹp đang ứng dụng AI ra sao?