Virtual Tourism - Công nghệ thông minh có thể mở đường cho du lịch bền vững?

Đầu năm nay, tin tức về 4.000 người đi bộ đường dài - thay vì 150 người được sở lâm nghiệp cho phép tại khu bảo tồn động vật hoang dã Pushpagiri được biết đến với sự “mong manh” về mặt sinh thái ở Karnataka, Ấn Độ đã buộc chính quyền tiểu bang phải ban hành lệnh cấm tạm thời hoạt động đi bộ đường dài trong khu vực này.

Vào tháng 5, một video lan truyền về tình trạng tắc đường trên đỉnh Everest đã gây ra cuộc tranh luận về tình trạng đông đúc ở khu vực Himalaya. Một video khác về một hang động đông đúc ở Uttarakhand, Ấn Độ, đã làm dấy lên mối lo ngại về tác động môi trường của tình trạng “du lịch quá tải”.

Du lịch quá đà không chỉ đe dọa môi trường tự nhiên, mà còn đe dọa đến cấu trúc văn hóa và xã hội của những điểm đến này. Trong nhiều trường hợp, cư dân địa phương thậm chí phải di dời và tính xác thực của các trải nghiệm văn hóa dần bị giảm sút.

Báo cáo năm 2024 của Ủy ban Trái đất (The Earth Commission) đã cảnh báo rằng sức khỏe và phúc lợi của hành tinh và cư dân đang gặp nguy cơ nghiêm trọng. Việc tiêu thụ quá mức của một cộng đồng thiểu số giàu có gồm những người tiêu dùng cực đoan đang đẩy ranh giới của hành tinh ra xa hơn, dẫn đến sự suy thoái của tài sản chung toàn cầu.

Đây chính xác là những gì đang xảy ra và dẫn đến “quá tải du lịch” - làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu do lượng khí thải từ hoạt động du lịch hàng không tăng, cạn kiệt tài nguyên và gây tổn hại đến hệ sinh thái.

Đọc thêm: 3 xu hướng nổi bật của du lịch xa xỉ và bền vững

Công nghệ thông minh đang giúp cải thiện việc quản lý, phân phối và bảo tồn các điểm đến du lịch hiệu quả hơn.

Các thành phố châu Âu như Amsterdam và Copenhagen đã áp dụng công nghệ mới nổi như IoT và AI để giám sát hành vi du lịch theo thời gian thực, nhằm giải quyết tình trạng du lịch quá tải. Những thành phố này đã triển khai các hệ thống đếm người thông qua camera và thuật toán AI thị giác máy tính, giúp theo dõi và dự đoán số lượng, mật độ, hướng di chuyển và tốc độ của du khách tại các khu vực công cộng.

Ngoài ra, họ còn sử dụng các công cụ kỹ thuật số để khuyến khích du khách khám phá các khu vực ngoài trung tâm thành phố, qua đó thúc đẩy du lịch bền vững. Bằng cách chuyển hướng du khách đến những nơi ít người, các thành phố này đang cố gắng bảo vệ những điểm đến dễ bị tổn thương.

Các trải nghiệm du lịch ảo cũng đang được cung cấp để giảm bớt gánh nặng vật lý cho các điểm du lịch nổi tiếng.

Thực tế tăng cường (augmented) và thực tế ảo (virtual reality) đang mang đến những trải nghiệm nhập vai, cho phép mọi người ghé thăm các địa điểm như Vạn Lý Trường Thành hay Bảo tàng Louvre mà không phải chịu chi phí môi trường liên quan đến việc di chuyển thực tế. Những công nghệ này cung cấp giải pháp thay thế bền vững, bảo tồn hệ sinh thái trong khi vẫn mang lại trải nghiệm văn hóa và lịch sử.

Sử dụng công nghệ blockchain cũng có thể mang lại tính minh bạch và trách nhiệm cao hơn trong du lịch. Blockchain đề cập đến hệ thống sổ cái phi tập trung và minh bạch.

Ví dụ, thông qua việc theo dõi và xác minh tác động môi trường của du lịch, blockchain có thể đảm bảo rằng các sản phẩm và dịch vụ đáp ứng các tiêu chuẩn đạo đức, đồng thời tạo điều kiện bồi thường công bằng cho cộng đồng địa phương. Nhờ đó, công nghệ này giúp du khách đưa ra những lựa chọn thông minh về khách sạn, chuyến bay và các hoạt động, đồng thời phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững.

Điều này không chỉ giúp du khách giảm lượng khí thải carbon, mà còn khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các biện pháp bền vững hơn.

Đọc thêm: 5 điểm đến hoàn hảo tại châu Á giúp phụ nữ tìm lại chính mình

Bên cạnh công nghệ, việc giải quyết tình trạng du lịch quá mức còn cần đến những thay đổi về chính sách và các sáng kiến địa phương. Theo Chỉ số Du lịch Quá mức (Overtourism Index) 2024, có 3 giải pháp chính đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý vấn đề này.

Đầu tiên, việc quảng bá các điểm đến ít nổi tiếng và phân tán lượng khách du lịch giúp giảm bớt áp lực lên cơ sở hạ tầng và môi trường, đồng thời cân bằng lại nhu cầu. Một ví dụ điển hình là sáng kiến du lịch vùng và nông thôn của Nhật Bản, thành công trong việc thu hút du khách khỏi các thành phố đông đúc như Tokyo.

Tiếp theo, cộng đồng địa phương có thể đóng vai trò then chốt trong việc quản lý du lịch. Du lịch cộng đồng (Community Based Tourism - CBT) là quá trình tham gia của người dân địa phương vào việc lập kế hoạch và ra quyết định, giúp đảm bảo cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch phát triển phù hợp với nhu cầu của cộng đồng, đồng thời bảo vệ và gìn giữ văn hóa mà không làm mất đi bản sắc của điểm đến.

Cuối cùng, việc áp dụng hạn chế năng lực qua các hạn ngạch du khách và thuế bổ sung có thể giúp giảm lượng khách tới những điểm đến cụ thể, từ đó bảo vệ môi trường và giữ gìn chất lượng trải nghiệm du lịch.

Tất cả các biện pháp này đều yêu cầu ngành công nghiệp và người tiêu dùng phải tuân thủ các chuẩn mực để bảo vệ hệ sinh thái và không làm gián đoạn cuộc sống của người dân địa phương.

Du lịch có trách nhiệm đòi hỏi phải giáo dục tất cả các bên liên quan, đặc biệt là khách du lịch về việc giảm thiểu dấu chân môi trường, chẳng hạn như lựa chọn nơi lưu trú thân thiện với môi trường, giảm chất thải và tôn trọng phong tục địa phương.

Tương lai của du lịch sẽ phụ thuộc vào việc duy trì một sự cân bằng tinh tế giữa ba yếu tố liên kết chặt chẽ với nhau: thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo vệ công lý môi trường và duy trì tính bền vững văn hóa.

Tiến sĩ Ritu Chhikara là Phó Giáo sư ngành Tiếp thị và là một trong những thành viên sáng lập Trung tâm Nghiên cứu và Vận động Phát triển Bền vững (CSRA) tại Đại học BML Munjal, Haryana.

Kamala Kanta Dash là thành viên chủ chốt của CSRA và là Học giả Nghiên cứu tại Khoa Quản lý, Đại học BML Munjal.

Bài viết được xuất bản lần đầu dưới giấy phép Creative Commons bởi 360info.

Bài viết được chuyển ngữ từ bản gốc “Exploring how smart technologies can pave the way for sustainable travel”, của tác giả Ritu Chhikara và Kamala Kanta Dash, đăng trên Tatler Hồng Kông
 

ĐỌC NGAY

Orient Express - Huyền thoại hỏa xa sắp tái sinh ngoạn mục

Tại sao khám phá thiên nhiên hoang dã là trải nghiệm để đời?

Khi công nghệ kết hợp với nghệ thuật để dẫn lối bình yên