Rebecca Wood, Phó Đại sứ New Zealand tại Việt Nam: Biết mình đến từ đâu

“Đọc sách mỗi tối giúp trẻ tiếp xúc với vốn từ vựng phong phú hơn, mở rộng hiểu biết và phát triển khả năng nhận thức,” bà Wood chia sẻ. Quan trọng không kém, theo bà, là khoảng thời gian trẻ được đọc sách cùng cha mẹ tạo nên sự gắn kết giữa hai bên. Trong một thời đại mà màn hình có thể đưa đến vô số hình ảnh chỉ bằng một thao tác, giá trị của kể chuyện có lẽ còn nằm ở điều ngược lại: nó không bày sẵn mọi thứ trước mắt trẻ. Câu chuyện để lại một khoảng trống cho trí tưởng tượng lấp đầy.

Biết mình đến từ đâu

Bà Wood dùng từ whakapapa khi nói về điều này: ý niệm về tổ tiên, dòng dõi và mối liên hệ giữa các thế hệ. “Trong văn hóa Māori, chúng tôi có một ý thức rất mạnh về whakapapa, về nguồn cội và dòng dõi của mình,” bà nói. Có lẽ cũng từ đây mà câu chuyện Māori tìm được một điểm chạm tự nhiên với Việt Nam: một xã hội có truyền thống thờ cúng tổ tiên có thể không cần quá nhiều lời giải thích để hiểu tại sao những câu chuyện được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác lại quan trọng. 

Ý niệm ấy cũng xuất hiện trong một câu tục ngữ Māori mà bà Woods nhắc đến: Ka mua, ka muri – để biết mình đang đi đâu, cần biết mình đã đến từ đâu. Từ một cách diễn đạt về nguồn cội, câu tục ngữ mở ra những câu hỏi rộng hơn: Chúng ta đến từ đâu? Những người đi trước đã để lại điều gì? Và những gì cần được trao lại cho thế hệ sau?

Đọc thêm: [Futures in Education] TS Lê Thị Thanh Tịnh: Từ một ý tưởng giáo dục đến một bằng chứng đáng tin

Đó cũng là điều một cuốn sách về thần thoại có thể làm được. Nó giới thiệu một nhân vật hay một câu chuyện xa lạ, đồng thời cũng cho người đọc một cách bước vào thế giới quan của một cộng đồng khác – bắt đầu từ những câu chuyện mà cộng đồng ấy đã kể về chính nguồn cội của mình.

Một cuộc đối thoại rộng hơn

Truyện về Māui và các thần thoại Māori là một góc giao lưu văn hoá nhỏ giữa hai nền văn hóa: một câu chuyện được chia sẻ, một ngôn ngữ được chuyển sang ngôn ngữ khác, và một nhóm độc giả mới có cơ hội tiếp xúc với một thế giới mà trước đó có thể còn khá xa lạ.

Bà Rebecca Wood nhắc đến một số hoạt động giao lưu văn hóa khác giữa hai nước, từ các nhóm nghệ thuật biểu diễn truyền thống kapa haka Māori đến Việt Nam, những cuộc gặp gỡ với cộng đồng địa phương, cho đến điện ảnh. Theo bà, những hoạt động này không nên được nhìn như những sự kiện riêng lẻ. “Chúng là một phần trong việc đưa văn hóa vào mọi khía cạnh của mối quan hệ giữa hai nước,” bà nói.

Cách nhìn này có ý nghĩa nhất khi được đặt trong bối cảnh Việt Nam – New Zealand vừa kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và nâng cấp quan hệ thành đối tác chiến lược toàn diện. Thương mại và đầu tư có thể tạo ra những con số rõ ràng hơn, trong khi giáo dục, du lịch, khoa học, công nghệ và các ngành sáng tạo cần nhiều thời gian hơn để hình thành mạng lưới con người và sự hiểu biết lẫn nhau. Bà nhận thấy dư địa hợp tác lớn trong những lĩnh vực như ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ đại dương, và giáo dục.

Những lĩnh vực ấy nghe có vẻ xa câu chuyện về Māui. Nhưng thực ra, chúng cùng bắt đầu từ một điều rất cơ bản: con người cần hiểu biết về nhau trước khi có thể làm việc cùng nhau.

ĐỌC NGAY

Giải Nobel Hòa bình 2026 Navi Pillay: Một đời đối diện quyền lực

Evolving Parents: Những khía cạnh thú vị của giáo dục gia đình

Tatler Front & Female Awards Vietnam 2026: Lan tỏa nguồn cảm hứng từ những cá nhân nữ tiên phong