Passports
Cover การออกแบบพาสปอร์ตหรือหนังสือเดินทาง กลายเป็นเครื่องสะท้อนวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์ของแต่ละประเทศ (ภาพ: Kit จาก Unsplash)
Passports

นอกจากจะเป็นเอกสารสำคัญสำหรับการเดินทางแล้ว พาสปอร์ตหรือหนังสือเดินทางยังเปรียบเสมือนงานออกแบบขนาดพกพาที่บอกเล่าเรื่องราวของประเทศนั้นๆ ผ่านดีไซน์ที่ผสานศิลปะ วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ความภาคภูมิใจไว้อย่างประณีตในทุกหน้ากระดาษ

หนังสือเดินทางไม่ได้เป็นเพียงตั๋วเดินทางข้ามพรมแดนเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ที่บ่งบอกสัญชาติ ความเป็นพลเมือง และอำนาจอธิปไตย สำหรับหลายประเทศ หนังสือเดินทางยังถูกยกระดับให้เป็นงานออกแบบที่สวยงามและทรงพลัง ถ่ายทอดมรดกทางวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ศิลปะ และเทคโนโลยีผ่านดีเทลสุดสร้างสรรค์ ตั้งแต่ภาพกราฟิกที่เปล่งแสงใต้รังสียูวี ลวดลายโฮโลแกรม ไปจนถึงภาพเคลื่อนไหวที่ซ่อนอยู่ในมุมมองเฉพาะ

ดีไซน์ของหนังสือเดินทางเหล่านี้คือการเล่าเรื่องเชิงสัญลักษณ์อย่างมีชั้นเชิงที่ผสานความสวยงามเข้ากับฟังก์ชั่นได้อย่างลงตัว และแสดงให้เห็นว่า ‘อัตลักษณ์ของชาติ’ สามารถถูกถ่ายทอดออกมาได้อย่างมีสไตล์ไม่แพ้ใคร

ต่อไปนี้คือ 8 หนังสือเดินทางที่โดดเด่นด้วยดีไซน์สวยงามสะดุดตาและล้ำหน้าในเชิงเทคโนโลยีมากที่สุดในโลก จนคุณอาจอยากหยิบขึ้นมาชื่นชม แม้ไม่ได้เดินทางออกนอกประเทศเลยก็ตาม

อ่านเพิ่มเติม: อัปเดต 10 พาสปอร์ตที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลกในปี 2025

1. สวิตเซอร์แลนด์: ผลงานศิลป์แห่งแผนที่

ดีไซน์และแนวคิด: หนังสือเดินทางฉบับใหม่ล่าสุดของสวิตเซอร์แลนด์ (เปิดตัวเดือนมีนาคม 2025) คืองานออกแบบระดับมาสเตอร์พีซที่บรรจงในทุกรายละเอียด โดยแต่ละหน้าจะพานักเดินทางสู่เส้นทางศิลปะผ่านเรื่องเล่าของทั้ง 26 รัฐ (canton) ของประเทศ โดยใช้เส้นทางน้ำในจินตนาการที่ไหลลงจากยอดเขาแอลป์สู่หุบเขาเบื้องล่างอันงดงาม ถ่ายทอดภาพความหลากหลายทางภูมิประเทศและวัฒนธรรมของสวิตเซอร์แลนด์ได้อย่างละเมียดละไม

คุณลักษณะด้านความปลอดภัย: เส้นระดับความสูงที่ซ่อนอยู่ แลนด์มาร์กสำคัญด้านสถาปัตยกรรม และพื้นผิวทางภูมิศาสตร์จะปรากฏชัดเมื่ออยู่ภายใต้แสงยูวี ช่วยเพิ่มความลึกให้กับภาพและป้องกันการปลอมแปลงอย่างแนบเนียน

ผู้ออกแบบ: RETINAA สตูดิโอในกรุงเจนีวาผู้เชี่ยวชาญด้านการพิมพ์และการออกแบบที่มีความปลอดภัยสูง ทุ่มเวลากว่า 8 ปีในการออกแบบหนังสือเดินทางนี้ ซึ่งผสานความเชี่ยวชาญด้านภูมิศาสตร์แผนที่ของสวิตเซอร์แลนด์เข้ากับความร่วมสมัยของงานดีไซน์ได้อย่างลงตัว

2. ญี่ปุ่น: ศิลปะชั้นสูงบนทุกหน้ากระดาษ

Tatler Asia
Japan passport
Above การออกแบบหนังสือเดินทางของญี่ปุ่นในแต่ละปี ล้วนสะท้อนถึงวัฒนธรรมของประเทศมาโดยตลอด (ภาพ: กระทรวงการต่างประเทศของญี่ปุ่น)
Japan passport

ดีไซน์และแนวคิด: เพื่อเป็นการร่วมเฉลิมฉลองการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกที่โตเกียวในปี 2020 ญี่ปุ่นได้เปิดตัวหนังสือเดินทางดีไซน์ใหม่ที่ดึงเอาผลงานคลาสสิก Thirty-Six Views of Mount Fuji ภาพพิมพ์ไม้ของ Katsushika Hokusai ศิลปินในศตวรรษที่ 18 มานำเสนออย่างละเมียดละไม โดยแต่ละหน้าจะปรากฏภาพทัศนียภาพต่างๆ ของภูเขาไฟฟูจิ ถ่ายทอดศิลปะอันทรงคุณค่าในแบบฉบับญี่ปุ่น

คุณลักษณะด้านความปลอดภัย: งานพิมพ์ลวดลายที่ประณีตไม่เพียงสื่อถึงรากเหง้าทางวัฒนธรรมญี่ปุ่น แต่ยังช่วยยกระดับความปลอดภัยของหนังสือเดินทาง ด้วยความซับซ้อนของลายเส้นที่ยากต่อการปลอมแปลง

ผู้ออกแบบ: แม้จะไม่มีการระบุชื่อดีไซเนอร์เป็นรายบุคคล แต่โครงการนี้อยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่น ซึ่งตั้งใจหลอมรวมภารกิจในการอนุรักษ์วัฒนธรรมเข้ากับนวัตกรรมของหนังสือเดินทางอย่างกลมกลืน

อ่านเพิ่มเติม: สำรวจเสน่ห์บ้านมาชิยะ พิพิธภัณฑ์ และร้านศิลปะงานคราฟต์ในเกียวโต ที่คนรักดีไซน์ต้องไปเยือน

3. นอร์เวย์: หนังสือเดินทางที่เรืองแสงได้ดั่งแสงเหนือ

Tatler Asia
Norway passport
Above หนังสือเดินทางของนอร์เวย์มีลักษณะเรียบง่ายและสะอาดตา โดยยังคงไว้ซึ่งรากฐานในแบบฉบับชาวสแกนดิเนเวียน (ภาพ: www.norway.no)
Norway passport

ดีไซน์และแนวคิด: การออกแบบหนังสือเดินทางของนอร์เวย์นั้นเรียบง่ายและสอดคล้องกับรากฐานของชาวนอร์ดิก ด้วยการหยิบ “แสงเหนือ” หรือ Aurora Borealis มาเป็นแรงบันดาลใจ เมื่อส่องด้วยแสงยูวี ภาพท้องฟ้าจะเปล่งประกายเป็นแสงหลากสี เปรียบเหมือนหน้าต่างที่เปิดสู่ธรรมชาติอันน่าทึ่งของประเทศนี้ พร้อมสะท้อนความละเมียดละไมของงานดีไซน์ร่วมสมัยในแบบสแกนดิเนเวียน

คุณลักษณะด้านความปลอดภัย: ภาพแสงเหนือที่เปล่งแสงเมื่อส่องยูวี ไม่เพียงเสริมเสน่ห์ด้านความงาม แต่ยังเป็นหนึ่งในเทคนิคเพื่อป้องกันการปลอมแปลง

ผู้ออกแบบ: Neue Design Studio คือผู้อยู่เบื้องหลังความงามที่เรียบง่ายแต่เปี่ยมฟังก์ชันของหนังสือเดินทางประเทศนี้ ด้วยแนวคิดที่ยึดหัวใจของการออกแบบนอร์ดิกไว้ครบถ้วน นั่นคือเรียบ ง่าย และใช้งานได้จริง

4. ฟินแลนด์: กวางมูสผู้เดินเรื่องด้วยภาพเคลื่อนไหว

Above เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับหนังสือเดินทางอันล้ำสมัยของฟินแลนด์

ดีไซน์และแนวคิด: ฟินแลนด์มักจะใส่องค์ประกอบที่แปลกใหม่และขี้เล่นลงไปในการออกแบบหนังสือเดินทางอยู่เสมอ และครั้งนี้ฟินแลนด์ก็สร้างเซอร์ไพรส์ได้อีกขั้น ด้วยแอนิเมชั่นกวางมูสที่เดินไปทีละเฟรมเมื่อพลิกหน้ากระดาษราวกับสมุด flipbook ซึ่งไม่เพียงสะท้อนความผูกพันกับสัตว์ประจำถิ่นอย่างกวางมูส แต่ยังแฝงอารมณ์ขันและจินตนาการในแบบฟินนิชได้อย่างลงตัว

ฟังก์ชั่นและคุณลักษณะด้านความปลอดภัย: แอนิเมชั่นแบบพลิกหน้าไม่ได้มีไว้เพื่อความสวยงามเพียงอย่างเดียว แต่ยังช่วยเพิ่มความซับซ้อนด้านความปลอดภัย ทำให้พาสปอร์ตเล่มนี้ยากต่อการลอกเลียนแบบ

ผู้ออกแบบ: สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองของฟินแลนด์เป็นผู้ดูแลการออกแบบครั้งนี้ โดยตั้งใจผสานสัญลักษณ์ของชาติ เข้ากับลูกเล่นเทคโนโลยีอย่างชาญฉลาด

5. แคนาดา: ดอกไม้ไฟที่บานใต้แสงยูวี

arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 3 ภาพดีไซน์หนังสือเดินทางอันน่าทึ่งของแคนาดา (ภาพ: canada.ca)
Photo 2 of 3 ภาพดีไซน์หนังสือเดินทางอันน่าทึ่งของแคนาดา (ภาพ: canada.ca)
Photo 3 of 3 ภาพดีไซน์หนังสือเดินทางอันน่าทึ่งของแคนาดา (ภาพ: canada.ca)
Canada passport
Canada passport
Canada Passport

ดีไซน์และแนวคิด: หนังสือเดินทางของแคนาดาคือบันทึกภาพความภาคภูมิใจของชาติ ผ่านแลนด์มาร์ก สัตว์ป่า และสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมจากทุกภูมิภาค ไล่เรียงตั้งแต่ชายฝั่งตะวันตกจรดตะวันออก เสมือนบทกวีแห่งตัวตนและวัฒนธรรมแบบแคนาเดียนที่กระจายอยู่ในทุกหน้า

คุณลักษณะด้านความปลอดภัย: เมื่อส่องด้วยแสงยูวี ภาพพลุไฟสุดตระการตา ลวดลายซ่อนเร้น และรายละเอียดที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่าจะปรากฏขึ้น ช่วยยกระดับความปลอดภัย พร้อมเติมมิติให้กับดีไซน์ได้อย่างน่าสนใจ

ผู้ออกแบบ: ออกแบบโดย Canadian Bank Note Company ด้วยความตั้งใจที่จะเล่าเรื่องประเทศแคนาดาผ่านภาพ พร้อมผสานระบบรักษาความปลอดภัยขั้นสูงในรูปแบบที่ทั้งดูดีและใช้งานได้จริง

6. ฟิลิปปินส์: หนังสือเดินทางที่พาเที่ยวทั่วหมู่เกาะ

Tatler Asia
Philippine passport
Above หนังสือเดินทางฟิลิปปินส์แสดงความหลากหลายทางชีวภาพบนหน้าหนังสือเดินทาง (ภาพ: กรมการต่างประเทศ)
Tatler Asia
Philippine passport
Above หนังสือเดินทางฟิลิปปินส์แสดงความหลากหลายทางชีวภาพบนหน้าหนังสือเดินทาง (ภาพ: กรมการต่างประเทศ)
Philippine passport
Philippine passport

ดีไซน์และแนวคิด: แม้ว่าการเปิดตัวหนังสือเดินทางเล่มนี้จะได้รับการตอบรับทั้งดีและไม่ดีในฟิลิปปินส์ แต่หนังสือเดินทางฟิลิปปินส์เวอร์ชั่นปี 2016–2022 กลับได้รับเสียงชื่นชมจากทั่วโลกถึงภาพที่สวยงามราวกับบทกวี ทุกหน้าคือการเดินทางผ่านภาพวาดเส้นแบบลายเส้นอ่อนช้อยของสถานที่สำคัญทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็นโบสถ์บาโรกแห่งอิโลโกส เนินเขาช็อกโกแลตแห่งโบโฮล เมืองอินตรามูรอสที่มีกำแพงล้อมรอบ และภูเขาไฟมายอนที่สวยดั่งภาพฝัน พร้อมบทกวีและเกร็ดประวัติศาสตร์ที่ร้อยเรียงอย่างละเมียดละไม

คุณลักษณะด้านความปลอดภัย: นอกจากความงามทางสายตาแล้ว หนังสือเดินทางเล่มนี้ยังมาพร้อมระบบรักษาความปลอดภัยที่แน่นหนา ทั้งลายน้ำโฮโลแกรม การพิมพ์ไมโคร และภาพกราฟิกที่เปล่งแสงเมื่อส่องด้วยแสงยูวี ทำให้แม้แต่การผ่านด่านตรวจคนเข้าเมืองก็แฝงความมหัศจรรย์เล็กๆ ไว้ในทุกหน้า

ผู้ออกแบบ: เป็นความร่วมมือระหว่างกระทรวงการต่างประเทศ ธนาคารกลางแห่งฟิลิปปินส์ และ APO Production Unit ที่ผสานความเคารพในมรดกวัฒนธรรมเข้ากับเทคโนโลยีการพิมพ์ที่ทันสมัยอย่างลงตัว

7. นิวซีแลนด์: ธรรมชาติที่ถักทออยู่ในทุกหน้า

Tatler Asia
New Zealand passport
Above หนังสือเดินทางของนิวซีแลนด์ (ภาพ: กรมกิจการภายใน)
New Zealand passport

ดีไซน์และแนวคิด: หนังสือเดินทางของนิวซีแลนด์ที่มีหน้าปกสีดำขลับประดับด้วยใบเฟิร์นสีเงิน ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ประจำชาติของนิวซีแลนด์ คือภาพแรกที่สะท้อนจิตวิญญาณของประเทศนี้ได้อย่างชัดเจน เมื่อเปิดเข้าไปข้างในจะพบกับภาพทิวทัศน์หลากหลายแบบ ทั้งภูเขา แม่น้ำ ป่าไม้ และลวดลายทางวัฒนธรรมที่ร่วมกันถ่ายทอดความมั่งคั่งทางธรรมชาติและวัฒนธรรมของชาวกีวี

ฟังก์ชั่นและคุณลักษณะด้านความปลอดภัย: ภายใต้แสงยูวี รายละเอียดซ่อนเร้นในหนังสือเดินทางจะเผยตัว ทั้งภาพกราฟิกและลวดลายเฉพาะตัว เพิ่มมิติให้กับหนังสือเดินทางทั้งในเชิงศิลป์และระบบความปลอดภัย

ผู้ออกแบบ: ออกแบบโดยกรมกิจการภายในของนิวซีแลนด์ โดยมีเป้าหมายเพื่อสะท้อนอัตลักษณ์และคุณค่าที่ชาวนิวซีแลนด์ภาคภูมิใจ

8. ออสเตรเลีย: ความลับที่อยู่ใต้พื้นผิว

Tatler Asia
Australia passport
Above หนังสือเดินทางของออสเตรเลียมีความลับที่ซ่อนอยู่ภายใต้แสง UV (ภาพ: www.pasports.gov.au)
Tatler Asia
Australia passport
Above หนังสือเดินทางของออสเตรเลียมีความลับที่ซ่อนอยู่ภายใต้แสง UV (ภาพ: www.pasports.gov.au)
Australia passport
Australia passport

ดีไซน์และแนวคิด: หนังสือเดินทางของออสเตรเลียคือการเฉลิมฉลองความหลากหลายทางชีวภาพที่อุดมสมบูรณ์ของประเทศผ่านภาพวาดของพืชพรรณและสัตว์พื้นเมืองในแต่ละหน้า ภาพเหล่านี้ไม่เพียงแต่สวยงาม ยังเปี่ยมด้วยความหมาย เป็นเสมือนบทกวีที่บอกเล่าความงามของธรรมชาติอันเป็นรากเหง้าของชาติ

ฟังก์ชั่นและคุณลักษณะด้านความปลอดภัย: เมื่อสัมผัสกับแสงยูวี ภาพและลวดลายที่ซ่อนอยู่จะปรากฏขึ้น เผยให้เห็นโลกอีกชั้นหนึ่งของออสเตรเลียที่ทั้งน่าหลงใหลและออกแบบมาเพื่อป้องกันการปลอมแปลง

ผู้ออกแบบ: ออกแบบโดยสำนักงานหนังสือเดินทางของออสเตรเลีย โดยผสานศิลปะเข้ากับเทคโนโลยีความปลอดภัยขั้นสูงอย่างมีสไตล์

Topics

Chutima Katepongchai
Assistant Editor, Homes & Lifestyle, Tatler Thailand
Tatler Asia

ชุติมา เกตุพงษ์ชัย ผู้ช่วยบรรณาธิการประจำ Tatler Thailand ดูแลเนื้อหาสถาปัตยกรรม งานออกแบบ และไลฟ์สไตล์ เธอเล่าเรื่องบ้านและพื้นที่รอบตัวในฐานะแรงบันดาลใจที่ซ่อนอยู่ในชีวิตประจำวัน ผ่านบริบทร่วมสมัย