Lần đầu tiên tôi chứng kiến Roger Federer “bằng xương bằng thịt” thi đấu tại sân quần vợt là ở một giải Grand Slam danh giá: Australian Open và lập tức như bị thôi miên về cú đánh trái tay (backhand) của ông được xem là đẹp mắt nhất lịch sử tennis
Federer còn có cú thuận tay nhanh, nhẹ, chuẩn xác. Cú cắt bóng thấp và sâu đặc trưng từ phía trái sân. Tay vợt Thụy Sĩ rất giỏi khi di chuyển lên lưới để thực hiện những cú volley cực kỳ hiệu quả. Xem Federer thi đấu, tôi cảm giác chứng kiến một nghệ sĩ trình diễn. Mọi chuyển động của ông đều có nhịp điệu, mọi cú đánh như nét cọ hoàn thiện bức tranh. Một Picasso trên sân quần vợt.
Có những khoảnh khắc trong sân thể thao khiến tôi lặng đi, không phải vì kịch tính, mà vì vẻ đẹp. Từ vị trí tác nghiệp dành cho các phóng viên ảnh ở góc sân, tôi đã ngước nhìn Roger Federer bước ra sân giữa tiếng reo hò, giữa tấm lưới căng lên đợi sẵn và những tay vợt đối thủ cùng thời đầy sức mạnh lẫn tốc độ như Rafael Nadal, Novak Djokovic, Andy Murray… Thật lạ lùng là, giữa sức ép ngàn cân của một bộ môn thể thao mang tính đối kháng cá nhân đặc trưng như quần vợt, Federer luôn giữ cho mình một phong thái riêng không ồn ào, không phô trương, cũng không ai sánh hoặc bắt chước được. Điềm đạm, sang trọng, lịch lãm và chuẩn mực như một quý ông đến từ một thời đại khác.

Above Trong suốt sự nghiệp, “Quý ông thời đại” Roger Federer đã giành được 103 danh hiệu ATP và 20 danh hiệu Grand Slam, cùng nhiều giải thưởng danh giá khác.
Tôi đã chụp ảnh Federer ở nhiều kỳ Grand Slam từ Australian Open (Melbourne, Australia) đến Roland-Garros (Paris, Pháp) và vẫn có niềm tiếc nuối khi đại dịch COVID-19 đã khiến tôi lỡ hẹn xem ông thi đấu ở mặt sân cỏ mà ông yêu thích nhất, thành công nhất: Wimbledon. Cho đến sau ngày Federer chính thức giải nghệ (Laver Cup 2022), người ta vẫn không thể quên một sự thật là: cây vợt và quả banh nỉ trên tay Federer đã cho thấy tennis không phải môn thể thao của sức mạnh mà là bản giao hưởng của sự tinh tế.
Những trận đấu của ông khiến tôi tin rằng cái đẹp vẫn có thể chiến thắng trong thế giới hiện đại này. Tôi chứng kiến ông đánh bại Andy Murray trong trận chung kết Australian Open 2010 để giơ cao chiếc cúp vô địch Grand Slam ở xứ sở chuột túi. Nhưng tôi cũng chứng kiến ông thất bại ở nhiều lần khác, chẳng hạn như thua Novak Djokovic ở bán kết Australian Open 2011 hay thua Rafael Nadal ở bán kết Australian Open 2012. Ông thắng mà khiêm nhường, thua mà vẫn mỉm cười. Ông tôn trọng đối thủ, trân trọng khán giả, và chưa bao giờ đánh mất sự điềm tĩnh dù trong giây phút căng thẳng nhất giữa cầu trường.
Above Với cây vợt trên tay, Roger Federer biến thử thách thành cơ hội.
Above Không chỉ nổi tiếng với cú backhand trái tay một tay tuyệt đẹp, tay vợt người Thụy Sĩ còn ghi điểm bởi sự giản dị và khiêm nhường trong cả phong cách sống lẫn cách ứng xử trên sân đấu.
Kiêu hãnh và nhân văn
Di sản mà Federer để lại không chỉ nằm trong 20 danh hiệu Grand Slam và 310 tuần ở ngôi vị số một thế giới. Điều khiến ông được toàn thế giới yêu mến đến thế (và trở nên đặc biệt trong lòng một nhà báo theo dõi thể thao như tôi), chính là cách ông làm hình mẫu cho một quý ông độc nhất vô nhị trong làng thể thao. Federer không chỉ dạy người ta cách chơi tennis, cống hiến cho khán giả những trận đấu để đời, mà còn dạy cách làm người giữa ánh sáng danh vọng và cạnh tranh khốc liệt. Lịch lãm, kiêu hãnh nhưng đầy nhân văn và tôn trọng mọi người. Rafael Nadal - người từng là đối thủ lớn nhất song lại là người bạn như tri kỷ với Federer đấy. Điều đó có thể đẹp và giá trị hơn bất kỳ danh hiệu nào.

Above Năm 2022, Roger Federer chính thức giã từ sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp.
Ngày tay vợt Thụy Sĩ nói lời chia tay tennis ở tuổi 41, cả thế giới buồn. Không chỉ vì một huyền thoại khép lại sự nghiệp, mà vì người ta cảm thấy một phần tinh khiết của thể thao mất đi. Làm sao tôi có thể quên được những lần xem ông thi đấu say mê đến mức có lúc buông ống kính máy ảnh xuống hồi nào không hay. Trong vô số những bức ảnh tôi chụp chân dung Federer từ nhiều khoảnh cách, ông luôn để lại ấn tượng về vầng trán vuông cao, ánh mắt kiên định song bình thản, đầu mũi tròn quyền quý, nụ cười hiền lành và cái cúi đầu cảm ơn khán giả sau mỗi trận đấu toát lên khí chất thanh cao.
Tháng 5-2025, trong một khoảnh khắc hiếm hoi và đầy cảm xúc, sân Philippe Chatrier của Roland Garros (Pháp) chứng kiến cảnh tượng lịch sử khi bộ ba Federer - Djokovic - Murray cùng tề tựu vinh danh Rafael Nadal giã từ sự nghiệp với kỷ lục 14 danh hiệu Roland Garros lừng lẫy. Bất chấp từng bị Nadal hạ cả 6/6 lần gặp nhau tại Roland Garros, Federer vẫn ôm bạn “tri kỷ” – như anh hùng trọng anh hùng, như biểu tượng cho tình bằng hữu vượt lên trên sự cạnh tranh khốc liệt.
Đọc ngay: Best of Switzerland: Hành trình tìm về cội nguồn nghệ thuật và nét đẹp tại Lucerne
"Cách Federer sống"
Blaise Pascal (1623-1662), triết gia nước Pháp và là nhà khoa học phát minh chiếc máy tính cơ học đầu tiên của thế giới từng nói: “Les Suisses s'offensent d'être dits gentilshommes…” (tạm dịch: Người Thụy Sĩ thấy như bị xúc phạm khi được gọi là ‘gentlemen’ – quý ông), hàm nghĩa dân tộc Thụy Sĩ luôn khiêm nhường, không muốn chấp nhận danh xưng một cách dễ dãi mà họ cảm thấy phải xem phẩm giá quý ông là trách nhiệm cần phấn đấu không ngừng của họ. Roger Federer là quý ông như thế trong một thế giới thể thao ngày càng vội vã ồn ào. Tôi may mắn được chứng kiến hàng trăm tay vợt nam nữ hàng đầu thế giới tranh tài, song được nhìn thấy ở một Federer không chỉ tài năng kiệt xuất mà còn là một phong cách sống, một chuẩn mực ứng xử tuyệt vời với mọi người xung quanh và với cuộc đời.
Above Cái tên Federer được nhắc đến với sự trân trọng, gieo vào lòng những thế hệ tay vợt trẻ, những người yêu thể thao về một hình mẫu của trung thực và phẩm giá, chuyên nghiệp và khiêm nhường.
Khi đến quê nhà Thụy Sĩ của Federer, tôi nghe người địa phương nói: “The Federer Way” (Cách Federer sống) gắn kết với triết lý sống giản dị: “Làm tốt nhất có thể, và luôn là một người tử tế”. Có biết bao nhiêu lớp học, khóa đào tạo, trên sân tập, những buổi nói chuyện truyền cảm hứng, cái tên Federer được nhắc đến với sự trân trọng, gieo vào lòng những thế hệ tay vợt trẻ, những người yêu thể thao về một hình mẫu của trung thực và phẩm giá, chuyên nghiệp và khiêm nhường. Đó chắc chắn là một di sản không phai mờ theo thời gian, vì tay vợt Thụy Sĩ không vun đắp nó bằng các chiến thắng, danh hiệu của người giỏi nhất, mà còn bằng nhân cách của người tử tế.

Above Roger Federer “chuẩn mực như một quý ông đến từ một thời đại khác”
Ở phần đầu, tôi có viết Roger Federer “chuẩn mực như một quý ông đến từ một thời đại khác”. Thời đại nào? Tôi nghĩ Federer có phần là quý ông lý trí và tri thức của Thời Khai sáng (thế kỷ 17 - 18), có phần là quý ông phong thái và đạo đức của Thời Nữ hoàng Victoria (thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20) và cũng là quý ông tinh thần bản lĩnh và tác động nhân văn toàn cầu của thế kỷ 20 và 21. Cách Federer thể hiện bản lĩnh chiến thắng, nhận thất bại trong nước mắt lẫn nụ cười và luôn biết ơn những gì ông có khiến thế giới trở nên đẹp hơn. Với tay vợt Thụy Sĩ, lịch lãm và phẩm cách tử tế là di sản tiếp nối không bao giờ lỗi thời, bên cạnh cú vung vợt trái tay làm tôi như bị thôi miên ngày nào.
Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 10/2025
ĐỌC NGAY



