ย้อนรอย 7 บทบาท ‘โอดิสซีอุส’ ที่ทรงอิทธิพลที่สุดบนจอเงิน ก่อน Matt Damon จะมาถึงใน ‘The Odyssey’

สไตล์การแสดงออก: สุภาพบุรุษสายปฏิบัตินิยม และนักการทูตผู้โรยแรง

แม้ภาพยนตร์เรื่อง Troy ของผู้กำกับ Wolfgang Petersen อาจเป็นพื้นที่เฉิดฉายของ Brad Pitt ในบท “อะคลีลิส” และ “เฮกเตอร์” ของ Eric Bana แต่ Sean Bean กลับค่อยๆ ขโมยความสนใจจากผู้ชมไปทีละฉากอย่างแนบเนียน

ขณะที่วีรบุรุษหลายคนในเรื่องถูกขับเคลื่อนด้วยศักดิ์ศรี โทสะ หรือเกียรติยศส่วนตน โอดิสซีอุสในฉบับของ Bean กลับเปรียบเสมือน ‘ผู้ใหญ่เพียงคนเดียวในห้อง’ เขาเข้าใจทั้งเกมการเมือง ยุทธศาสตร์ และธรรมชาติของมนุษย์อย่างลึกซึ้งกว่าใคร แทนที่จะพุ่งโถมเข้าสู่สงครามอย่างไร้สติ เขากลับใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการแก้ปัญหาที่เกิดจากความผิดพลาดของผู้อื่น

การแสดงของ Bean สามารถกุมหัวใจสำคัญประการหนึ่งในงานเขียนของ Homer ไว้ได้ นั่นคือ ‘ปัญญาคือพลังที่แท้จริง’ โอดิสซีอุสของเขาได้รับชัยชนะไม่ใช่เพราะความเป็นนักรบที่แข็งแกร่งที่สุด แต่เพราะเขาเป็นคนที่ฉลาดที่สุด แผนการม้าไม้ทรอยอันโด่งดังทรงพลังขึ้นมาได้ ก็ด้วยการถ่ายทอดของ Bean ที่เต็มไปด้วยความมั่นใจของคนที่คำนวณผลลัพธ์ไว้ทุกทางแล้ว นี่คือการตีความที่ซื่อตรงต่อต้นฉบับอย่างน่าทึ่ง ซึ่งซ่อนตัวอยู่ในภาพยนตร์สงครามระดับบล็อกบัสเตอร์ ที่ไม่ต่างอะไรกับกลอุบายม้าไม้ทรอยเอง

สไตล์การแสดง: เสน่ห์อันเปี่ยมล้น และความสง่างามแบบวีรบุรุษยุคทองแห่งฮอลลีวูด

เป็นเวลานานก่อนยุคทองของซีรีส์คุณภาพและการนำเทพปกรณัมกลับมาตีความใหม่ในโทนสมจริง โลกภาพยนตร์มี Kirk Douglas

ภาพยนตร์ดัดแปลงในปี 1954 ซึ่งเลือกใช้ชื่อ “Odysseus” (โอดิสซีอุส) ในภาษาละตินว่า “Ulysses” (ยูลิสซิส) มีส่วนสำคัญในการสร้างภาพจำของตัวละครนี้ให้แก่ผู้ชมยุคใหม่ Douglas ถ่ายทอดบทบาทนี้ด้วยเสน่ห์ระดับดาราดังแห่งยุคฮอลลีวูดคลาสสิกในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 โอดิสซีอุสในเวอร์ชั่นนี้ก้าวเข้าสู่อันตรายอย่างมั่นใจ พร้อมรอยยิ้มที่บ่งบอกว่าเขาเชื่ออย่างเต็มหัวใจว่าตนจะต้องมีชีวิตรอดกลับออกมา

ขณะที่การตีความในยุคหลังมักให้ความสำคัญกับความซับซ้อนทางจิตใจ Douglas กลับโอบรับจิตวิญญาณแห่งการผจญภัยอย่างเต็มที่ การเผชิญหน้ากับ “โพลีฟีมัส”, “เซอร์ซี” และเหล่าไซเรน ถูกท่ายทอดราวกับมหกรรมความบันเทิงในเทพนิยายอันยิ่งใหญ่ ด้วยรูปร่างอันแข็งแกร่งและคล่องแคล่วแบบนักกีฬา ทำให้เขามีพลังที่พร้อมจะเอาชนะทุกบททดสอบที่ทวยเทพส่งลงมาได้จริง จนถึงวันนี้ ผลงานชิ้นนี้ยังคงเป็นหนึ่งในรากฐานการแสดงระดับรากฐานที่กำหนดทิศทางของตัวละครนี้บนหน้าจอ

สไตล์การแสดง: เจรจาฉับไว เปี่ยมเสน่ห์ และหลงตัวเองอย่างน่าขัน

สองพี่น้อง Coen นำมหากาพย์ของ Homer มาพลิกโฉมจนกลายเป็นหนึ่งในการดัดแปลงวรรณกรรมที่สร้างสรรค์ที่สุดเท่าที่เคยมีมาในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์

George Clooney ในบท Everett McGill คือโอดิสซีอุสฉบับอเมริกันตอนใต้ ผู้ใช้นานาปัญญาและความมั่นใจอันล้นพ้นแทนคมดาบ และมีทรงผมที่จัดแต่งอย่างประณีตเป็นเอกลักษณ์ เช่นเดียวกับวีรบุรุษของ Homer, Everett รอดชีวิตมาได้ด้วยสติปัญญามากกว่าพละกำลัง เขาโกหก วางแผน ต่อรอง ด้นสด และในบางครั้งก็ใช้คำพูดพาตัวเองเข้าไปพบกับปัญหาที่ใหญ่กว่าเดิม

Clooney ถ่ายทอดความหลงตัวเอง ความเฉลียวฉลาด และการมองโลกในแง่ดีอย่างไม่ย่อท้อ อันเป็นหัวใจของโอดิสซีอุสได้อย่างยอดเยี่ยม ฉากการเผชิญหน้ากับไซคลอปส์ ไซเรน และปรโลก ถูกนำมาตีความใหม่ผ่านวัฒนธรรมอเมริกันพื้นบ้าน ทว่าจิตวิญญาณของการเดินทางตามต้นฉบับยังคงแจ่มชัด นี่คือหลักฐานที่พิสูจน์ว่ามหากาพย์ที่เขียนขึ้นเมื่อเกือบ 3,000 ปีก่อน ยังคงมีความร่วมสมัยอย่างน่าประหลาดใจ

รูปแบบการแสดง: เคร่งขรึม คลาสสิก และซื่อตรงต่อต้นฉบับประหนึ่งงานโบราณคดี

ภาพยนตร์ดัดแปลงส่วนใหญ่มักเลือกที่จะตีความ The Odyssey ใหม่ ทว่า L'Odissea กลับเลือกรักษามรดกเดิมไว้ มินิซีรีส์ฝั่งยุโรปอันทะเยอทะยานเรื่องนี้ยังคงได้รับความรักของบรรดานักอักษรศาสตร์ จากความมุ่งมั่นในการรักษาโครงสร้างและบรรยากาศตามงานเขียนของ Homer โดยมี Bekim Fehmiu เป็นศูนย์กลางของเรื่อง ผู้ถ่ายทอดโอดิสซีอุสในลักษณะที่ราวกับหลุดออกมาจากวรรณกรรมโบราณโดยตรง

แตกต่างจากการแสดงที่เน้นการเค้นอารมณ์ในยุคต่อมา Fehmiu ถ่ายทอดกษัตริย์แห่งอิธากาด้วยความสุขุม ลุ่มลึก โอดิสซีอุสของเขาเป็นนักคำนวณ ช่างสังเกต และทรงภูมิในแบบที่ไม่จำเป็นต้องส่งเสียง ทุกการตัดสินใจผ่านการชั่งน้ำหนักกับความจริงอันโหดร้ายของการเอาชีวิตรอด ผลลัพธ์ที่ได้แม้อาจไม่หวือหวาแบบฮอลลีวูด แต่กลับเปี่ยมด้วยความสมจริงซึ่งหาได้ยาก และยังคงได้รับการยกย่องแม้หลายทศวรรษจะล่วงผ่าน

สไตล์การแสดง: หม่นลึก ครุ่นคิด และมีมิติทางจิตวิทยาแบบร่วมสมัย

ในขณะที่การดัดแปลงหลายเรื่องมักมุ่งเน้นไปที่การเผชิญหน้ากับไซคลอปส์ ไซเรน หรือการแทรกแซงของเหล่าเทพ ซีรีส์ในปี 2013 กลับใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการสำรวจสิ่งที่เกิดขึ้นในอิธาการะหว่างที่โอดิสซีอุสสูญหาย แนวทางนี้เปิดโอกาสให้ Alessio Boni ได้สวมบทบาทกษัตริย์องค์นี้ โดยลดทอนความเป็นฮีโร่ในตำนานลง และเน้นย้ำภาพของผู้นำที่การหายตัวไปอย่างยาวนานได้ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของทั้งแผ่นดิน และเมื่อเขากลับมาถึง Boni ก็สะท้อนความหนักแน่นอันแลกมาด้วยความยากลำบาก โดยถ่ายทอดโอดิสซีอุสในฐานะชายผู้กลายเป็นคนแปลกหน้าในบ้านของตนเอง การแสดงชุดนี้ให้ความสำคัญกับภาระหน้าที่ทางการเมืองและการเสียสละส่วนตนมากกว่าการผจญภัย ส่งผลให้เกิดเป็นการตีความที่สุขุมและเติบโตมากที่สุดครั้งหนึ่ง

สไตล์การแสดง: เต็มไปด้วยบาดแผล ร่วงโรยตามวัย และปราศจากความยิ่งใหญ่แบบเทพปกรณัม

แทบไม่มีนักแสดงคนใดจะถ่ายทอดความเหนื่อยล้าได้ดีไปกว่า Ralph Fiennes ในผลงานเรื่อง The Return ของผู้กำกับ Uberto Pasolini มิติของเรื่องได้หันเบนออกจากอสูรกายและการผจญภัย ไปสู่แง่มุมที่ส่วนตัวและลึกซึ้งยิ่งขึ้น นั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อเรื่องเล่าจบลง Fiennes ถ่ายทอดโอดิสซีอุสในฐานะทหารผ่านศึกผู้บอบช้ำและอิดโรย ซึ่งเดินทางกลับคืนสู่แว่นแคว้นที่แทบจำเขาไม่ได้อีกต่อไป

ภาพของนักผจญภัยผู้กลับมาอย่างผู้ชนะเลือนหายไป เหลือเพียงบุรุษผู้ต้องดิ้นรนเพื่อฟื้นฟูความสัมพันธ์กับเพเนโลปและผู้คนรอบตัว พร้อมการเผชิญหน้ากับบาดแผลทางใจที่สงครามทิ้งไว้ การแสดงของ Fiennes จึงก้าวพ้นความเป็นเทพปกรณัมสู่บทละครดราม่าความเป็นมนุษย์อันลึกซึ้ง ลุ่มลึก ถือเป็นหนึ่งในการตีความที่สมจริงและเปี่ยมด้วยวุฒิภาวะทางอารมณ์มากที่สุดครั้งหนึ่งในโลกภาพยนตร์

สไตล์การแสดง: ยังคงต้องรอพิสูจน์ แต่ความคาดหวังสูงลิ่วจนยากจะหาใดเปรียบ

Matt Damon กำลังจะก้าวเข้ารับบทบาทที่ท้าทายที่สุดบทบาทหนึ่งในโลกภาพยนตร์ โอดิสซีอุสนั้นแตกต่างจากวีรบุรุษในเทพปกรณัมทั่วไปที่ไม่อาจนิยามได้ด้วยพละกำลังเพียงอย่างเดียว เขาต้องสะท้อนมิติอันหลากหลายทั้งความเป็นกษัตริย์ ทหาร จอมยุทธศาสตร์ สามี จอมโกหก ผู้รอดชีวิต คนรัก และนักเล่าเรื่องไปพร้อมๆ กัน นักแสดงผู้รับบทนี้ต้องทำให้ผู้ชมเชื่อว่าบุรุษคนนี้สามารถใช้สติปัญญาเอาชนะทั้งทวยเทพและสัตว์ประหลาด ขณะเดียวกันก็ยังคงมีความเป็นมนุษย์ที่ผู้ชมเข้าถึงได้

นับเป็นเรื่องน่าวางใจที่ Damon ก้าวเข้าสู่บทบาทนี้พร้อมเส้นทางการแสดงซึ่งเต็มไปด้วยตัวเอกผู้ขับเคลื่อนด้วยความเฉลียวฉลาด ตั้งแต่ The Talented Mr Ripley และ The Martian ไปจนถึงแฟรนไชส์ Jason Bourne และ Oppenheimer และภายใต้การกำกับของ Nolan ผู้ชมจึงสามารถคาดหวังได้ว่าจะได้เห็นโอดิสซีอุสที่โดดเด่นด้วยสติปัญญาไม่แพ้ฉากแอ็คชั่นอันตื่นตา

ท้ายที่สุดแล้ว Damon จะสามารถก้าวขึ้นไปยืนเคียงข้างบรรดาโอดิสซีอุสผู้ยิ่งใหญ่บนจอได้หรือไม่ ยังเป็นสิ่งที่ต้องรอคำตอบ แต่ในระหว่างที่กระแสความคาดหวังต่อ The Odyssey เวอร์ชั่น Nolan กำลังเพิ่มสูงขึ้น Damon ก็ได้ก้าวเข้าสู่มรดกทางการแสดงซึ่งถูกหล่อหลอมขึ้นจากบทบาทอันน่าหลงใหลที่สุดจำนวนหนึ่งในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์เทพปกรณัมเรียบร้อยแล้ว

This story was originally written in English by Sasha Mariposa. 

ต้นฉบับเขียนเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2026 โดย Sasha Mariposa โปรดคลิกที่นี่เพื่อดูเวอร์ชันภาษาอังกฤษ

อ่านเพิ่มเติม:

ส่อง Maternity Style หลากลุคสวยคลาสสิกของ Anne Hathaway กับการตั้งท้องลูกคนที่สามในวัย 43 ปี

ถอดสไตล์ผ่านแผ่นฟิล์ม: 9 ลุคไอคอนิกจาก ‘เจมส์ บอนด์’ ถึง ‘แพทริก เบตแมน’ ที่เปลี่ยนโลกแฟชั่นบุรุษ

5 แง่มุมชีวิตจริง Sir Arthur Conan Doyle ที่น่าอัศจรรย์ใจไม่แพ้คดีความของ ‘เชอร์ล็อก โฮล์มส์’