Cover Trong “Ngự Trù Của Bạo Chúa”, Lee Chae-min đã thành công trong việc khắc họa một bạo chúa chính xác với quá khứ bi thảm. (Ảnh: tnN)
Trong “Ngự Trù Của Bạo Chúa”, Lee Chae-min đã thành công trong việc khắc họa một bạo chúa chính xác với quá khứ bi thảm. (Ảnh: tnN)
1 / 1
“Ngự Trù Của Bạo Chúa” khiến khán giả say mê với những bữa tiệc xa hoa, nhưng đằng sau vở kịch này là một vị vua thực sự, người có khẩu vị định hình nên chính trị và văn hóa
Ngự Trù Của Bạo Chúa của Netflix hội tụ đủ gia vị để trở thành một bộ phim cổ trang gây nghiện: một vị vua tàn bạo, mối tình lãng mạn với đầu bếp du hành thời gian, những yến tiệc xa hoa như tràn ra khỏi khung tranh, cùng những phân cảnh ẩm thực quá hoành tráng. Xen giữa sự kỳ ảo ấy, cốt lõi của câu chuyện lại bắt nguồn từ một sự thật lịch sử – u ám hơn, đẫm máu hơn, và thành thật mà nói, còn kỳ quặc hơn bất kỳ tiểu thuyết nào.
Đó cũng là lúc Netflix vừa cải biên vừa trung thành với lịch sử – đặc biệt khi khắc họa chân dung vị vua trên màn ảnh, Yi Heon, do Lee Chae-Min thủ vai.
Vua Yi Heon của “Ngự Trù Của Bạo Chúa” được lấy cảm hứng từ ai trong lịch sử?
Above Vua Yi Heon là phiên bản hư cấu của bạo chúa Yeonsangun ngoài đời thực. (Ảnh: tvN)
Vua Yi Heon là phiên bản hư cấu của bạo chúa Yeonsangun ngoài đời thực. (Ảnh: tvN)
1 / 1
Vua Yi Heon, như khán giả tinh ý dễ dàng nhận ra, không phải một sáng tạo hoàn toàn hư cấu. Hình tượng ông được lấy cảm hứng từ vua Yeonsangun của triều đại Joseon (1494–1506), vị quân vương khét tiếng trong lịch sử Hàn Quốc. Nếu trong phim Yi Heon hiện lên như một nhà vua say mê ẩm thực và mang màu sắc lãng mạn, thì ngoài đời, Yeonsangun lại được nhớ đến như một trong những bạo chúa tàn bạo nhất triều đại. Bộ phim cũng khéo léo để lộ sự kết nối này: ngay từ những cảnh đầu, Yeon Ji-yeong (Im Yoona) đã tái hiện món thịt nai hầm kiểu Chateaubriand lấy cảm hứng từ thời đại của Yi Heon, hé mở sợi dây ràng buộc giữa nhân vật hư cấu và nguyên mẫu lịch sử.
Xem thêm: Sự thật kết hợp với hư cấu: 10 bộ phim truyền hình Hàn Quốc lấy cảm hứng từ sự kiện có thật
Cái tên lấy cảm hứng
Trong Ngự Trù Của Bạo Chúa, Yi Heon hiện lên như một vị vua độc đoán nhưng đầy tổn thương, thích đắm mình trong những yến tiệc xa hoa và rồi rung động trước tình yêu với một đầu bếp du hành thời gian.
Trái lại, hình mẫu lịch sử của ông – vua Yeonsangun – từng cai trị triều Joseon bằng bàn tay sắt. Sử sách ghi lại ông như một vị quân vương hoang tưởng, thù dai và tàn bạo đến mức khiến cả triều đình run sợ. Việc đổi tên thành Yi Heon giúp bộ phim thoát khỏi những chi tiết khắc nghiệt ấy, đồng thời mở ra khoảng trống cho trí tưởng tượng: một bạo chúa biết mềm lòng trước tình yêu, một kẻ ham mê ẩm thực đến cực đoan và những nút thắt bất ngờ trong kịch bản. Thú vị thay, tên thật của Yeonsangun là Yi Yung – cái tên vang lên đầy tương đồng với nhân vật hư cấu trên màn ảnh.
Những chấn thương tâm lý tương đồng
Trong Ngự Trù Của Bạo Chúa, Yi Heon mang theo những vết thương từ tuổi thơ: mất mẹ khi còn nhỏ, lớn lên giữa những âm mưu chốn cung đình và luôn bị ám ảnh bởi tin đồn phản bội. Chính những trải nghiệm ấy được khắc họa như nguyên nhân khiến anh trở nên thất thường và cô độc.
Lịch sử thực tế của vua Yeonsangun cũng mang bóng dáng tương tự. Mẹ ruột của ông, Hoàng hậu Yun, bị phế truất rồi buộc phải uống thuốc độc khi Yeonsangun còn nhỏ. Ông được nuôi dạy trong niềm tin rằng một người phụ nữ khác là mẹ mình, chỉ để rồi nhiều năm sau mới phát hiện sự thật. Cú sốc này đã hằn sâu trong tâm trí và thường được sử gia xem là mầm mống cho cơn giận dữ cùng sự bất ổn suốt triều đại ông. Bộ phim khéo léo vay mượn chi tiết bi kịch ấy để nhân văn hóa hình tượng Yi Heon, dù không ràng buộc hoàn toàn vào sự thật lịch sử.
Một bạo chúa hào nhoáng
Trong Ngự Trù Của Bạo Chúa, biên kịch fGRD khắc họa Yi Heon như một vị vua độc đoán - cưỡng ép phụ nữ vào hậu cung, bịt miệng giới nho sĩ, ban hành các lệnh xử tử - nhưng tất cả đều được trình bày theo cách làm tăng thêm âm mưu cung đình và đẩy cao chất melodrama. Sự tàn bạo ấy luôn song hành cùng những màn phô trương: từ bãi săn bạt ngàn, yến tiệc xa hoa cho đến những cuộc thi nấu ăn lộng lẫy đến mức ngỡ như bước ra từ truyện cổ tích.
Nguyên mẫu lịch sử của nhân vật là vua Yeonsangun, người cũng khiến dân chúng khiếp sợ. Trên thực tế, ông đóng cửa trường học, tịch thu ruộng đất và tiến hành những cuộc thanh trừng đẫm máu đối với quan lại khiến ông phật ý. Biên niên sử Triều Tiên ghi lại những hình phạt tàn khốc, gieo rắc một bầu không khí kinh hoàng. Nếu như Yeonsangun ngoài đời gần như hoàn toàn là hiện thân của sự bạo ngược, thì phiên bản Yi Heon trên Netflix lại được thắp lên những tia sáng mong manh của sự dễ tổn thương và chuộc lỗi, mở ra không gian để khán giả vừa sợ hãi vừa… say đắm.
Lãng mạn, ẩm thực và tưởng tượng
Trung tâm của Ngự Trù Của Bạo Chúa là một câu chuyện tình lãng mạn vượt ngoài sức tưởng tượng: một nữ đầu bếp từ thời hiện đại du hành về triều đại Joseon, khiến nhà vua say mê bằng những món ăn phá vỡ truyền thống và cuối cùng làm tan chảy trái tim bạo chúa. Nhà bếp không chỉ là nơi nấu nướng mà trở thành chiến trường, đồng thời cũng là ngôn ngữ của tình yêu.
Chính ở đây, bộ phim rẽ sang con đường hư cấu. Các sử gia khẳng định, dĩ nhiên không có chuyện một đầu bếp đến từ tương lai từng nấu ăn cho Yeonsangun, càng không có chuyện tình lãng mạn nào mang màu sắc kỳ ảo như vậy. Thế nhưng, trong văn hóa cung đình Joseon, ẩm thực vốn đã mang tính chính trị sâu sắc: mỗi bữa ăn của nhà vua đều là biểu tượng, gắn chặt với trật tự và quyền lực. Ở một nghĩa nào đó, bộ phim đã cường điệu hóa một sự thật: rằng trên bàn tiệc hoàng gia, sinh mạng, danh dự và thậm chí cả vương triều luôn treo lơ lửng như một ván cược.
Những bữa tiệc thực sự đằng sau 'Ngự Trù Của Bạo Chúa' của Netflix
Above Mặc dù bộ phim có nhiều thay đổi so với lịch sử nhưng vẫn làm rất tốt việc chứng minh rằng ẩm thực chính là biểu tượng của sức mạnh. (Ảnh: tvN)
Mặc dù bộ phim có nhiều thay đổi so với lịch sử nhưng vẫn làm rất tốt việc chứng minh rằng ẩm thực chính là biểu tượng của sức mạnh. (Ảnh: tvN)
1 / 1
Trên màn ảnh, khung cảnh hiện lên lộng lẫy như một bức tranh sống: nhà vua ngồi trước hàng chục khay sơn mài, mỗi khay phủ đầy banchan óng ánh sắc ngọc, bát canh nóng hổi tỏa khói và những món ăn xa xỉ được điểm xuyết bằng vàng. Ngự Trù Của Bạo Chúa của Netflix khiến khán giả choáng ngợp trước những bữa yến tiệc cung đình, tưởng chừng chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng biên kịch. Thế nhưng, những bữa tiệc ấy hoàn toàn có thật: chúng vừa mang tính nghi lễ, vừa là công cụ khẳng định quyền lực, giữ vai trò then chốt trong đời sống cung đình Joseon – nơi ẩm thực trở thành ngôn ngữ của chính trị và trật tự.
Một sân khấu quyền lực chứ không đơn thuần là bữa ăn
Đối với một vị vua Joseon, mỗi bữa ăn không chỉ là việc thưởng thức mà là một màn trình diễn quyền lực. Được gọi là sura, bàn tiệc hoàng gia chú trọng nhiều đến hình thức và biểu tượng hơn là sự nuông chiều vị giác. Những bữa ăn có thể gồm hàng chục món, được bày biện theo bố cục đối xứng mang tinh thần Nho giáo, phản ánh sự ổn định, thịnh vượng và trật tự vũ trụ của triều đình. Ăn uống đồng nghĩa với cai trị; đôi đũa của nhà vua mang ý nghĩa chính trị không kém gì ngọc tỷ của ngài.
Những người phụ nữ đằng sau cánh cửa bếp
Trong khi Ngự Trù Của Bạo Chúa ngập tràn kịch tính cung đình, thì những căn bếp hoàng gia ngoài đời thực cũng chẳng hề kém phần hiểm nguy. Suragan – bếp của triều đình Joseon – nằm dưới sự điều hành của các sanggung, những cung nữ được rèn luyện kỹ lưỡng trong nghệ thuật nấu nướng, trình bày và cả sự sống còn. Mỗi món ăn trước khi đến tay bậc quân vương đều phải trải qua khâu giám sát khắt khe, nếm thử, thậm chí có khi là thử độc. Giữa lịch sử ấy vẫn còn vang vọng một cái tên: Han Hui Sun, vị đầu bếp hoàng gia cuối cùng còn sống, người đã mang theo bí quyết của ẩm thực cung đình bước sang thế kỷ 20, để những công thức hoàng gia không bị mai một cùng với sự sụp đổ của chế độ quân chủ.
Nghi lễ bữa ăn hoàng gia
Với một vị vua Joseon, bữa ăn chưa bao giờ chỉ là chuyện ăn uống. Nhà vua không bao giờ ngồi một mình trước mâm cơm, và cũng chẳng bao giờ dùng bữa một cách tùy tiện. Từng món ăn đều theo mùa, hàm chứa ẩn dụ và được mã hóa bằng ngôn ngữ biểu tượng: củ sen thái lát gợi sự thanh tịnh, gà lôi tượng trưng sức sống, hạt thông biểu thị trường thọ. Từ những hũ kim chi giản đơn đến các món thịt hầm tinh xảo, tất cả đều là thông điệp gửi đến triều đình, sứ thần ngoại quốc, thậm chí cả thiên mệnh. Ngay cả cách đặt bát trên bàn cũng như một vũ điệu được tính toán nghiêm ngặt, với cơm và canh xoay quanh nhà vua như những hành tinh quanh mặt trời.
Đừng bỏ lỡ: Tại sao bạn không bao giờ nên cắt mì hoặc lật cá: những quan niệm mê tín về ẩm thực trên khắp châu Á
Khi vẻ bóng bẩy trên Netflix gặp thực tế
Thực tế lại không phải lúc nào cũng lung linh như trên màn ảnh. Trong khi bộ phim say sưa với những khay sơn mài óng ả và làn khói nghi ngút, thì ở ngoài đời, bữa ăn của các vua Joseon đôi khi khá tẻ nhạt. Nhiều ghi chép cho thấy họ thường ăn vội, dường như bị choáng ngợp bởi sự trang trọng kéo dài lê thê. Yến tiệc tồn tại để phô trương và thiết lập trật tự, hơn là để thưởng thức. Thậm chí, khẩu vị của nhà vua nhiều khi chẳng quan trọng bằng tính biểu tượng của bàn tiệc; phần lớn thức ăn sau đó được chia lại cho quan lại và người hầu trong cung.
Ngày nay, tại Hàn Quốc, Yeongjo vẫn được nhớ đến như một nhà cải cách sáng suốt nhưng cũng là một vị quân vương mang bi kịch riêng. Những bữa tiệc của ông vẫn còn sống động trong trí tưởng tượng tập thể, nơi bàn ăn trở thành tấm gương phản chiếu cả một vương quốc thu nhỏ. Và trong những khung hình trau chuốt của Netflix, khán giả thoáng thấy điều mà có lẽ chính ông cũng sẽ đồng tình: rằng ăn uống vừa có thể là biểu tượng quyền lực, vừa là một ảo ảnh lộng lẫy.
Bài viết được chuyển ngữ từ nội dung gốc The true story about the fictional king in ‘Bon Appétit, Your Majesty’ của tác giả Sasha Mariposa đăng trên Tatler Asia
