Cover Li Yi-Fan จะเป็นตัวแทนศิลปินไต้หวันในงาน Venice Biennale 2026 (ภาพ: Li Yi-Fan)

เทศกาลศิลปะ Venice Biennale กลับมาสร้างปรากฏการณ์อีกครั้งในปีนี้ พร้อมหมุดหมายสำคัญของศิลปินเอเชีย ตั้งแต่การเปิดตัวพาวิลเลียนครั้งแรกของเวียดนาม โปรเจ็กต์คอลลาบอเรชั่นครั้งประวัติศาสตร์ รวมถึงความเคลื่อนไหวของมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ ที่นำผลงานชิ้นเอกจาก 20 ศิลปินแถวหน้าของไทยและอาเซียนไปจัดแสดง

เทศกาลศิลปะที่ได้รับการขนานนามว่าเป็น “โอลิมปิกแห่งโลกศิลปะ” กำลังจะกลับมาสร้างความตื่นตาตื่นใจอีกครั้งตั้งแต่วันที่ 9 พฤษภาคม ถึง 22 พฤศจิกายนนี้ หากใครยังจำความประทับใจจากปีก่อนๆ ได้ ไม่ว่าจะเป็นพาวิลเลียนลิทัวเนีย Sun & Sea (Marina) ในปี 2019 ที่ยกหาดทรายจำลองมาเปิดโอเปร่า หรือผลงานทรงพลัง Balkan Baroque ของ Marina Abramović ในปี 1997 ที่เธอล้างกระดูกวัวเปื้อนเลือดเพื่อประท้วงสงครามยูโกสลาเวีย คุณจะรู้ดีว่าเทศกาลนี้คือศูนย์รวมของงานศิลปะที่เปี่ยมด้วยพลังทางสายตาและชั้นเชิงทางความคิดที่ล้ำสมัย

จุดเริ่มต้นของ Venice Biennale ย้อนกลับไปในปี 1895 เพื่อฉลองวาระอภิเษกสมรสครบ 25 ปีของกษัตริย์อุมแบร์โตที่ 1 และพระนางมาร์เกริตาแห่งซาวอย จากนิทรรศการระดับชาติที่เน้นศิลปินในอิตาลี ได้ขยับขยายสู่ระดับสากลอย่างรวดเร็ว โดยมี 14 ประเทศเข้าร่วมในปีแรก ปัจจุบันงานนี้ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่แสดงงานศิลปะ แต่เป็นแพลตฟอร์มสำคัญระดับโลกที่ศิลปินใช้สื่อสารประเด็นทางสังคมและการเมืองที่แหลมคม ตั้งแต่ภาวะโลกร้อนไปจนถึงสิทธิมนุษยชน

สำหรับศิลปินเอเชีย เส้นทางในเวทีนี้มีการเติบโตที่น่าสนใจ จากจุดเริ่มต้นในฐานะผู้ร่วมสังเกตการณ์ สู่การเป็นตัวเอกบนเวทีโลก ญี่ปุ่นเป็นประเทศแรกในเอเชียที่เข้าร่วมในปี 1952 และเปิดพาวิลเลียนของตัวเองในอีก 4 ปีต่อมา ตามมาด้วยเกาหลีใต้ในปี 1995 จีนในปี 2005 และอินเดียในปี 2011

ความพิเศษของปี 2026 นี้คือความก้าวหน้าครั้งสำคัญ เวียดนามจะเปิดตัวพาวิลเลียนแห่งชาติเป็นครั้งแรก ขณะที่ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้จับมือร่วมโปรเจ็กต์กันอย่างเป็นประวัติการณ์ และกาตาร์ก็ได้ฤกษ์เปิดพื้นที่จัดแสดงถาวรแห่งใหม่

และนี่คือ 5 พาวิลเลียนและนิทรรศการจากเอเชียที่ Tatler คัดมาแล้วว่า "ต้องดู" ในปีนี้

อ่านเพิ่มเติม: พาเที่ยวเมือง Palermo ในอิตาลี กับวิลล่าหรู Villa Igiea ที่อาจเป็นสถานที่วิวาห์ของ Dua Lipa

เวียดนาม

Tatler Asia
Above ภาพบรรยากาศการจัดแสดงผลงาน ‘Soul Energy’ โดย LÊ HỮU HIẾU ในงาน Venice Biennale ปี 2021 (ภาพ: LÊ HỮU HIẾU)

การเปิดตัวครั้งแรกของเวียดนาม ณ พระราชวัง Ca’ Giustinian Faccanon ที่เพิ่งได้รับการบูรณะใหม่ มาในชื่อนิทรรศการ "Viet Nam: Art in the Global Flow" ภายใต้การดูแลของคิวเรเตอร์ Đỗ Tường Linh นิทรรศการนี้สำรวจวิวัฒนาการของศิลปะร่วมสมัยเวียดนามท่ามกลางกระแสโลก ผ่านผลงานของ 10 ศิลปิน โดยไฮไลต์อยู่ที่การนำงานเครื่องรัก (Lacquerware) แบบดั้งเดิมมาตีความใหม่ในฐานะ "ภาษาที่ยังมีชีวิต" ควบคู่ไปกับงานสื่อผสมที่ใช้ผ้าไหม ไม้ และทองคำเปลว

ฮ่องกง

Tatler Asia
Above Kingsley Ng และ Angel Hui สองตัวแทนศิลปินจากฮ่องกงในงาน Venice Biennale (ภาพ: HKMoA)

ฮ่องกงส่งไม้ต่อให้ศิลปินร่วมสมัยอย่าง Angel Hui และศิลปินมีเดียอาร์ต Kingsley Ng ในฐานะส่วนหนึ่งของนิทรรศการสมทบ (Collateral Events) ทั้งคู่หยิบยกความสวยงามของชีวิตประจำวันมาถ่ายทอดได้อย่างน่าทึ่ง โดย Ng ได้รับแรงบันดาลใจจากภาพชาวเวนิสตากผ้าห่มไว้นอกหน้าต่าง ซึ่งสะท้อนภาพจำของแฟลตในฮ่องกงที่ผู้คนใช้ไม้ไผ่ตากผ้าเช่นกัน ส่วน Hui ศิลปินผู้เชี่ยวชาญการตีความงานปักและเซรามิกจีนใหม่ จะนำเสนอชุดผลงาน “ถุงพลาสติกใส่ปลาทอง” อันเป็นเอกลักษณ์ของเธอในเทศกาลนี้

ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้

Tatler Asia
Above Ei Arakawa-Nash ศิลปินตัวแทนจากประเทศญี่ปุ่นใน Venice Biennale (ภาพ: Ei Arakawa-Nash)

พาวิลเลียนของเกาหลีใต้และญี่ปุ่นสร้างประวัติศาสตร์ด้วยการร่วมมือกันสำรวจความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ ตัวพาวิลเลียนเกาหลีใต้สร้างขึ้นจากกระจกเป็นหลัก เพื่อสื่อถึงความเปราะบางและอ่อนไหวของสถานการณ์ทางภูมิรัฐศาสตร์ในภูมิภาค โดยมีศิลปินอย่าง Choi Go-eun, Noh Hye-ri และนักเขียนเจ้าของรางวัลโนเบลอย่าง Han Kang เข้าร่วม นำเสนองานศิลปะจัดวางที่ได้รับแรงบันดาลใจจากนิยายเล่มล่าสุดของเธอ We Do Not Part ที่นิยามการไว้อาลัยว่าเป็นกระบวนการที่ดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง

ฝั่งญี่ปุ่นนำเสนอโดย Ei Arakawa-Nash ศิลปินเพอร์ฟอร์มานซ์จากลอสแอนเจลิส ในผลงาน "Grass, Moon and Babies" งานอินเตอร์แอคทีฟที่รวบรวมตุ๊กตาทารกกว่า 200 ตัว ให้ผู้ชมเข้าไปเลือกดูแลตุ๊กตาและรับรหัส QR Code ที่เชื่อมโยงกับวันเกิดและเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่นและกลุ่มผู้อพยพทั่วโลก

อ่านเพิ่มเติม: Christie’s Hong Kong ฉลอง 40 ปีสุดปัง! ปิดดีลประมูลงานศิลปะกวาดรายได้ทะลุ 3 พันล้านบาท

ไต้หวัน

Tatler Asia
Above Li Yi-fan ศิลปินผู้เป็นตัวแทนไต้หวันในเทศกาล Venice Biennale (ภาพ: Li Yi-fan)

ศิลปินมีเดียอาร์ต Li Yi-fan นำเสนอผลงาน "Screen Melancholy" ในนิทรรศการสมทบ โดยใช้ Game Engine ในการสร้างสรรค์ภาพ ผลงานชิ้นนี้สำรวจความสัมพันธ์ที่ทับซ้อนระหว่างปัจเจกบุคคลกับภาพในยุคสมัยที่การมองเห็นมาก่อนสิ่งอื่นใด เขาใช้ตัวละคร “หุ่นเชิด” ที่ดูแปลกประหลาดในห้องใต้ดินอันมืดมิด บ่นพึมพำเกี่ยวกับเทคโนโลยี สะท้อนถึงความวิตกกังวลจากการเปลี่ยนผ่านสู่โลกดิจิทัลและการพัฒนาอย่างก้าวกระโดดของ Generative AI

กาตาร์

Tatler Asia
Above กาตาร์เปิดตัวพาวิลเลียนใหม่แกะกล่องใน Venice Biennale ปีนี้ (ภาพ: Qatar Pavilion)

จากการร่วมมือกันระหว่างพิพิธภัณฑ์กาตาร์ (Qatar Museums) และเทศบาลเมืองเวนิส กาตาร์ได้สร้างพาวิลเลียนถาวรแห่งใหม่ขึ้นในพื้นที่ Giardini ออกแบบโดย Lina Ghotmeh สำหรับปี 2026 นี้มาในชื่อนิทรรศการ "untitled 2026 (A Gathering of Remarkable People)" ภายในมีการจัดแสดงโครงสร้างคล้ายเต็นท์ผลงานของศิลปินไทยชื่อดังระดับโลกอย่าง ฤกษ์ฤทธิ์ ตีระวนิช พร้อมภาพยนตร์ทดลองโดย Sophia Al-Maria และการแสดงเพอร์ฟอร์มานซ์อีกมากมาย

ส่งท้ายด้วยไฮไลต์พิเศษ: “วิญญาณข้ามมหาสมุทร” พลังซอฟต์พาวเวอร์ไทย-อาเซียนที่เวนิส

arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 3 นิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing 2026 : วิญญาณข้ามมหาสมุทร” โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ (BAB)
Photo 2 of 3 นิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing 2026 : วิญญาณข้ามมหาสมุทร” โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ (BAB)
Photo 3 of 3 นิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing 2026 : วิญญาณข้ามมหาสมุทร” โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ (BAB)
Tatler Asia
Palazzo Rocca Contarini Corfù สถานที่จัดนิทรรศการ ‘วิญญาณข้ามมหาสมุทร 2026’ ณ นครเวนิส
Above Palazzo Rocca Contarini Corfù สถานที่จัดนิทรรศการ ‘วิญญาณข้ามมหาสมุทร 2026’ ณ นครเวนิส
Palazzo Rocca Contarini Corfù สถานที่จัดนิทรรศการ ‘วิญญาณข้ามมหาสมุทร 2026’ ณ นครเวนิส

นอกจากพาวิลเลียนหลักแล้ว อีกหนึ่งความเคลื่อนไหวที่น่าภาคภูมิใจที่สุดสำหรับปี 2026 คือนิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing 2026 : วิญญาณข้ามมหาสมุทร” โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ (BAB) ที่เตรียมนำผลงานชิ้นเอกกว่า 29 ชิ้น จาก 20 ศิลปินแถวหน้าของไทยและอาเซียน ไปจัดแสดง ณ Palazzo Rocca Contarini Corfù ระหว่างวันที่ 9 พฤษภาคม - 2 สิงหาคม 2569

การกลับไปเยือนเวนิสครั้งที่สองนี้ไม่ใช่แค่การแสดงงานศิลปะ แต่เป็นการสานต่อประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ไทย-อิตาลีที่ยาวนานกว่าศตวรรษ นับตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 เคยเสด็จประพาสเพื่องานเวนิส เบียนนาเล่ เมื่อปี 1897 โดยครั้งนี้เน้นการตั้งคำถามผ่านสัญลักษณ์ของ "น้ำ" และ "การเดินเรือ" เพื่อสะท้อนประเด็นทางนิเวศวิทยาในฐานะที่กรุงเทพฯ และเวนิสต่างเป็น “เมืองที่กำลังจมน้ำ” เหมือนกัน

8 ศิลปินไทยและเมียนมาร์กับจิตวิญญาณที่โลกต้องหยุดฟัง

Tatler Asia
นิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing 2026 : วิญญาณข้ามมหาสมุทร” โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ (BAB) ที่เตรียมนำผลงานชิ้นเอกกว่า 29 ชิ้น จาก 20 ศิลปินแถวหน้าของไทยและอาเซียน ไปจัดแสดง ณ Palazzo Rocca Contarini Corfù ระหว่างวันที่ 9 พฤษภาคม - 2 สิงหาคม 2026
Above นิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing 2026 : วิญญาณข้ามมหาสมุทร” โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ (BAB) ที่เตรียมนำผลงานชิ้นเอกกว่า 29 ชิ้น จาก 20 ศิลปินแถวหน้าของไทยและอาเซียน ไปจัดแสดง ณ Palazzo Rocca Contarini Corfù ระหว่างวันที่ 9 พฤษภาคม - 2 สิงหาคม 2026
นิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing 2026 : วิญญาณข้ามมหาสมุทร” โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ (BAB) ที่เตรียมนำผลงานชิ้นเอกกว่า 29 ชิ้น จาก 20 ศิลปินแถวหน้าของไทยและอาเซียน ไปจัดแสดง ณ Palazzo Rocca Contarini Corfù ระหว่างวันที่ 9 พฤษภาคม - 2 สิงหาคม 2026
  • วศินบุรี สุพานิชวรภาชน์ (ไทย): ถ่ายทอด "การเดินทางที่ไปไม่ถึง" ผ่านเครื่องปั้นดินเผาที่เชื่อมโยงร่องรอยประวัติศาสตร์เส้นทางสายไหม
  • เรืองศักดิ์ อนุวัฒน์วิมล (ไทย): สร้างแผนที่จำลองแม่น้ำโขงยาว 11 เมตรจากดินจริง เพื่อสะท้อนการพังทลายของระบบนิเวศ
  • ภาราดา วิรัสวีร์ (ไทย): ใช้ประติมากรรมขยับได้ (Animatronics) เล่าเรื่อง "สัตว์ต่างถิ่น" ที่รุกรานพื้นที่ดั้งเดิม
  • พิมดาว พานิชสมัย (ไทย): การแสดงสดร่วมกับศิลปินโอเปร่าระดับโลก เพื่อสำรวจกิเลสในจิตใจมนุษย์
  • Swanee (เมียนมา): ศิลปิน Queer ที่ใช้ร่างกายและการร่ายรำเพื่อเยียวยาบาดแผลจากการถูกปฏิเสธ
  • Soe Yu Nwe (เมียนมา): ถ่ายทอดความเชื่อและพลังของผู้หญิงผ่านประติมากรรม "งู" ที่ดูลึกลับและทรงพลัง
  • ต่อลาภ ลาภเจริญสุข (ไทย): นำเสนอ "ยานอวกาศแห่งความทรงจำ" ที่ผสมผสานรากเหง้าของบรรพบุรุษลี้ภัยเข้ากับโลกอนาคต
  • ศรชัย พงษ์ษา (ไทย): ศิลปินชาติพันธุ์มอญที่ใช้พิธีกรรมความเชื่อยืนยันตัวตนในฐานะคนไร้รัฐ

นิทรรศการนี้ได้รับการสนับสนุนจากพันธมิตรยักษ์ใหญ่ทั้งไทยเบฟเวอเรจ, วัน แบงค็อก และแบรนด์ชั้นนำในอาเซียน เพื่อประกาศให้โลกศิลปะได้รับรู้ว่า "จิตวิญญาณแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้" ยังคงล่องลอยและพร้อมที่จะเบ่งบานอย่างทรงพลังบนเวทีโลกอย่างไม่หยุดยั้ง

arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 3
Photo 2 of 3
Photo 3 of 3
Tatler Asia
Above นิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing 2026 : วิญญาณข้ามมหาสมุทร” โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ (BAB)
Tatler Asia
Above นิทรรศการ “The Spirits of Maritime Crossing 2026 : วิญญาณข้ามมหาสมุทร” โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ (BAB)

Topics

Chutima Katepongchai
Assistant Editor, Homes & Lifestyle, Tatler Thailand
Tatler Asia

ชุติมา เกตุพงษ์ชัย ผู้ช่วยบรรณาธิการประจำ Tatler Thailand ดูแลเนื้อหาสถาปัตยกรรม งานออกแบบ และไลฟ์สไตล์ เธอเล่าเรื่องบ้านและพื้นที่รอบตัวในฐานะแรงบันดาลใจที่ซ่อนอยู่ในชีวิตประจำวัน ผ่านบริบทร่วมสมัย