R.I.P David Lynch: Dòng chảy siêu thực của bậc thầy điện ảnh qua 7 kiệt tác để đời

Bộ phim tiểu sử năm 1980 này được lấy cảm hứng từ cuộc đời của một người đàn ông bị dị tật nặng sống tại London thời Victoria. Dưới bàn tay đạo diễn của David Lynch, The Elephant Man không chỉ gặt hái thành công lớn về mặt nghệ thuật mà còn cả thương mại, với tám đề cử Giải Oscar, bao gồm Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất và Nam diễn viên chính xuất sắc nhất. Đáng chú ý, tác phẩm đã khơi dậy một làn sóng chỉ trích công khai khi Học viện Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh không công nhận phần hóa trang xuất sắc của phim dành cho nhân vật chính. Kết quả là, hạng mục Hóa trang xuất sắc nhất đã được thành lập tại Giải Oscar, đánh dấu tầm ảnh hưởng của bộ phim trong việc thay đổi cách đánh giá và tôn vinh các khía cạnh sáng tạo của điện ảnh.

Bản chuyển thể năm 1984 của David Lynch từ tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Dune của Frank Herbert (đúng vậy, trước cả phiên bản của Denis Villeneuve với Zendaya và Timothée Chalamet) không đạt được thành công về thương mại. Đáp lại thất bại đó, Lynch quyết định quay về với một câu chuyện mang tính cá nhân hơn, gần gũi với phong cách siêu thực đặc trưng của mình.

Năm 1986, ông nhận lời thực hiện kịch bản Blue Velvet, một bộ phim trinh thám neo-noir kể về một sinh viên đại học trẻ tuổi phát hiện một chiếc tai người bị cắt đứt trên cánh đồng. Từ đó, anh bị cuốn vào vòng xoáy của một âm mưu tội phạm phức tạp và một mối quan hệ lãng mạn với nữ ca sĩ phòng trà đầy bất ổn. Phản hồi dành cho Blue Velvet rất trái chiều. Một số chỉ trích phim vì nội dung bạo lực và tình dục mạnh mẽ, cho rằng chúng không mang lại giá trị nghệ thuật thực sự. Ngược lại, nhiều người ca ngợi tác phẩm vì đã làm nổi bật kỹ năng diễn xuất xuất sắc của dàn diễn viên chính, đặc biệt là Isabella Rossellini và Dennis Hopper.

Lynch nhận được đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất tại Giải Oscar lần thứ hai nhờ bộ phim này, đồng thời giành giải Phim hay nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất từ Hội đồng Phê bình Điện ảnh Quốc gia Hoa Kỳ.

Được đồng sáng tạo bởi David Lynch và Mark Frost, loạt phim truyền hình này khắc họa một điệp viên FBI lập dị đang điều tra vụ giết người của một phụ nữ trẻ tại thị trấn hư cấu kỳ lạ Twin Peaks. Vào thời điểm mà phim hài tình huống là thể loại thống trị, Lynch đã kết hợp các yếu tố bí ẩn, kinh dị, siêu thực, nhân vật kỳ lạ và phim truyền hình dài tập theo phong cách tường thuật độc đáo, không theo khuôn mẫu của mình, và khiến ông trở nên nổi tiếng.

Trong bộ phim noir ly kỳ Lost Highway của David Lynch, sự phức tạp và khó hiểu đạt đến đỉnh cao khi hai câu chuyện riêng biệt nhưng giao thoa được đan xen trong một tác phẩm duy nhất. Điểm chung duy nhất giữa hai câu chuyện chính là sự xuất hiện của Patricia Arquette, người đảm nhận vai nữ chính trong cả hai bối cảnh.

Câu chuyện đầu tiên kể về một nhạc công jazz bị dày vò bởi nghi ngờ vợ mình ngoại tình, dẫn đến việc anh bị buộc tội giết cô. Trong khi đó, câu chuyện thứ hai tập trung vào một thợ máy trẻ tuổi bị cuốn vào mối quan hệ rắc rối với một người phụ nữ quyến rũ, kẻ đang lừa dối bạn trai giang hồ của mình. Không giống như các bộ phim truyền thống với một kết thúc rõ ràng, Lost Highway để khán giả chìm trong mớ bòng bong không lời giải, đồng thời khắc họa tài năng xuất chúng của Lynch trong nghệ thuật kể chuyện siêu thực và đầy thử thách. Tác phẩm này chính là minh chứng cho phong cách độc đáo và táo bạo của Lynch, khiến người xem không ngừng suy ngẫm ngay cả sau khi bộ phim kết thúc.

Khác hẳn với phong cách siêu thực thường thấy, David Lynch khiến khán giả bất ngờ khi đạo diễn một bộ phim chính kịch giản dị và chân thành mang tên The Straight Story. Bộ phim kể về hành trình đầy cảm động của một người đàn ông lớn tuổi, lái chiếc máy cắt cỏ băng qua nước Mỹ để hàn gắn mối quan hệ với người anh trai đã xa cách từ lâu. Dù không có những nét chấm phá siêu thực quen thuộc, The Straight Story vẫn chạm đến trái tim người xem nhờ sự chân thật và sâu sắc trong cách kể chuyện. Tác phẩm này không chỉ cho thấy sự đa dạng trong khả năng đạo diễn của Lynch mà còn khẳng định tài năng của ông trong việc khai thác các khía cạnh cảm xúc tinh tế và ý nghĩa từ những câu chuyện đời thường.

Được xem là đỉnh cao trong sự nghiệp của David Lynch, Mulholland Drive là một hành trình mê cung khám phá những giấc mơ và ác mộng của Hollywood. Bộ phim kết hợp giữa neo-noir, kinh dị tâm lý và bí ẩn, cuốn hút người xem bằng cốt truyện nhiều tầng lớp, hình ảnh ấn tượng và màn trình diễn đột phá của Naomi Watts.

Với cái kết khó nắm bắt, tác phẩm này để lại dấu ấn sâu đậm, thúc đẩy những cuộc tranh luận không ngừng giữa người hâm mộ ngay cả sau sự ra đi của Lynch. Mulholland Drive không chỉ khẳng định tài năng kể chuyện độc đáo mà còn củng cố vị thế của ông như một bậc thầy trong việc phơi bày những góc khuất u tối và phức tạp của tâm hồn con người, sẽ khiến khán giả vẫn còn tranh luận rất lâu sau khi Lynch qua đời.

Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “David Lynch dies at 78: 7 films and TV shows to remember him by” của Zabrina Lo và T-Labs Team, đăng trên Tatler Hongkong

ĐỌC NGAY