Ngắm thời gian trôi trên cổ tay: “Thú chơi” đồng hồ của các nhà sưu tầm Việt

Không lựa chọn một chiếc đồng hồ điện tử hay chạy pin, những người đam mê đồng hồ thường tìm đến chiếc “chén thánh” cuối cùng – những chiếc đồng hồ cơ khí, bởi chúng sở hữu “thời gian ở thể thuần khiết nhất”. Cốt lõi của một chiếc đồng hồ là các cấu kiện cơ khí tinh xảo – thứ đam mê nằm trong dòng máu của đa số cánh đàn ông. Chỉ bằng đôi tay và khối óc, qua hàng trăm năm kinh nghiệm, các nghệ nhân bậc thầy đã đặt được vào trong bộ vỏ làm bằng các kim loại quý những cơ chế đếm thời gian vô cùng phức tạp. Đó là những bộ lịch vạn niên có thể nhận biết chính xác thứ, ngày, tháng của cả trăm năm không sai lệch, cơ chế lịch tuần trăng chỉ cần chỉnh một lần duy nhất cho mỗi 122 năm, hay những tiếng cồng báo giờ thánh thót mô phỏng chính xác bộ chuông nhà thờ, được vận hành bởi một bộ máy thuần cơ khí với những dao động của bánh răng và dây cót… 

Tất cả những tính năng tưởng rằng chỉ có thể làm được với kỹ thuật máy tính đều được mài vuốt bằng đôi tay trần, tôn vinh những giá trị của khối óc đỉnh cao. Đi cùng bảo chứng về thương hiệu hàng trăm năm, những nguyên tắc về đạo đức và chất lượng, không khó để hiểu rằng mức giá trị mà mỗi chiếc đồng hồ mang lại đều có những ý nghĩa của riêng mình.

Đọc thêm: Khi AI chạm ngõ haute horology: Tương lai mới nào cho ngành đồng hồ xa xỉ?

Trong bất cứ lối chơi nào, người Việt đều có thể đạt đến những mức độ chuyên tâm đáng ngạc nhiên. Những hậu bối của vị hương cả xứ Bình Lập xưa có lẽ chưa “ăn chơi” đến mức độ viết thư tay cho chủ hãng để đặt hàng riêng, nhưng cũng không thực sự cần thiết phải làm điều đó: ngày nay, sự thuận lợi về thông tin cũng như những phát triển về công nghệ đã giúp cho thế giới xa xỉ của những tạo tác thời gian trải rộng ra trước mặt các tín đồ đồng hồ nước Nam. Nếu như cách đây khoảng 15 năm, khái niệm về đồng hồ cơ khí trong mắt các tay chơi chỉ gói gọn trong Rolex và Omega phổ biến trong các bộ phim nước ngoài, thấp hơn thì có Longines, Tissot, Seiko, Citizen với mức giá vài nghìn USD, thì nay những cái tên “đình đám” trong làng đồng hồ thế giới đã trở nên quen thuộc hơn với không chỉ giới sưu tầm, mà còn cả với những người có chút quan tâm đến mảng này trong nước. Từ “tam thánh” của Thuỵ Sỹ là Patek Philippe, Vacheron Constantin, Audemars Piguet, đến những cái tên ít “đại chúng” hơn như Breguet, Blancpain, A.Lange & Sohne, Jaeger-LeCoultre, Jaquet Droz… đều có mặt trên cổ tay của những người chơi đủ mọi thành phần, và nhiều thương hiệu trong số đó đã có mặt chính thức tại Việt Nam như một sự ghi nhận đối với mức độ phát triển của thị trường trong nước. Việc nhìn thấy một chiếc Rolex Submariner với giá thị trường vài trăm triệu đồng hay một chiếc Audemars Piguet Royal Oak trên tay một vị khách trẻ tuổi ở quán cafe các đô thị lớn đã trở nên dần “quen mắt” mỗi ngày.

Điều này có được, trước hết đến từ sự phát triển kinh tế vượt bậc từ sau ngày Đổi mới, nhưng quan trọng hơn đến từ sự bùng nổ kết nối toàn cầu và công nghệ thông tin. Chính sự tăng cường kết nối này đã mở ra cơ hội để đông đảo công chúng có điều kiện tiếp cận với thông tin của những nhà chế tác tại Đức hay Thuỵ Sỹ, và còn quan trọng hơn nữa khi cho phép người dùng Việt Nam tham gia vào các cộng đồng sưu tầm trên thế giới. Nếu như mới cách đây hơn chục năm, người chơi chỉ có thể tìm kiếm thông tin qua các catalogue hay các boutique nước ngoài, thì nay, chỉ cần lên Facebook, bạn cũng có thể tra cứu hay hỏi thăm về những mẫu mình quan tâm, tìm kiếm.  Dù tham gia vào sân chơi đồng hồ cơ khí khá muộn, nhưng các tay chơi người Việt đã nhanh chóng “đi tắt đón đầu” và ghi được dấu ấn của riêng mình. Một trong những minh chứng rõ ràng nhất của việc này chính là sự có mặt chính hãng tại Việt Nam của các tên tuổi lớn: chỉ trong vòng vài năm ngắn ngủi, “tam thánh” đồng hồ đã chào sân tại Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh, cùng với chuỗi các thương hiệu khác như Richard Mille, Rolex, Piaget, Chopard… trước đó. 

Không chỉ dừng ở việc phân phối chính hãng và cho phép các nhà sưu tập Việt Nam sở hữu những mẫu thiết kế thương mại thông thường, các thương hiệu cũng thể hiện sự trân trọng với người chơi trong nước thông qua việc ra mắt các sản phẩm đặc biệt mang dấu ấn Việt: từ chiếc Chopard L.U.C Time Traveler One Vietnam Edition giới hạn 10 bản trên toàn thế giới với múi giờ Việt Nam trên mặt số nổi bật, mẫu Jaquet Droz Petite Hour Ha Long Bay I độc bản tiểu hoạ cảnh Vịnh Hạ Long, đến bộ ba phiên bản Chopard L.U.C Urushi Vietnam edition mới ra mắt năm 2020 kết hợp giữa kỹ nghệ chế tác đồng hồ tinh xảo Thuỵ Sỹ, thiết kế của nghệ nhân Việt Nam và tay nghề sơn mài hoàng gia Nhật Bản… Ở thời điểm này, cộng đồng những người yêu thích và sở hữu những tạo tác thời gian cao cấp tại Việt Nam có thể tự hào chia sẻ thú chơi của mình – một thú chơi của những người có đam mê với sự tinh vi của cơ khí, của bàn tay con người, và của những di sản truyền thừa qua nhiều thế hệ. Cộng đồng ấy đang ngày càng phát triển về cả số lượng lẫn chất lượng, và những tấm hình “wrist-shot” của cổ tay Việt đang dần hoà vào lối sống thường ngày, tượng trưng cho không chỉ một khối tài sản lớn mà còn là một tinh thần xuyên suốt đã tồn tại qua hàng trăm năm và vượt qua nhiều biên giới: một tinh thần của sự hiểu biết, trân trọng, sẻ chia.

Và còn có nhiều tiềm năng hơn thế. Điều này đã được tái khẳng định với sự có mặt của triển lãm thuộc khuôn khổ giải thưởng GPHG vào tháng 10/2024 vừa qua, cũng như lời chia sẻ của chủ tịch hiệp hội GPHG, ông Raymond Loretan về tương lai của các thương hiệu Việt – điều vốn chỉ có thể phát triển nếu thị trường sưu tập trong nước đủ “trưởng thành”. Những cái tên mang theo dấu ấn Việt như MarkLe hay oan.gio đã dần trở nên quen thuộc trong sân chơi microbrand quốc tế, và không có lẽ gì lại không cho chúng ta những hy vọng về một cộng đồng người chơi thật sự lớn mạnh – điều mà người hàng xóm Singapore đã đi trước với mô hình Singapore Watch Club đầy uy tín. Chặng đường có lẽ còn dài, nhưng cuộc chơi luôn chứa đựng nhiều điều đáng mong chờ.

Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 02/2025

ĐỌC NGAY

Siêu phẩm mới từ Richard Mille và Ferrari: Cuộc đua hiệu năng và biểu tượng

Khi đồng hồ trở thành tác phẩm nghệ thuật trên nền sắc thái trung tính

Khi những kiệt tác cơ khí “thầm thì” về vẻ đẹp thiên nhiên