Icon of Icons: Van Cleef & Arpels Alhambra

Châm ngôn cá nhân của Jacques Arpels, “Để gặp được may mắn, bạn phải tin vào may mắn", đã truyền cảm hứng để thương hiệu trang sức Pháp tạo ra một thứ gì đó thật đặc biệt, thật mang tính biểu tượng về sự may mắn. Năm 1968, Van Cleef & Arpels đã cho ra mắt chiếc sautoir (vòng cổ dáng dài) Alhambra đầu tiên, đánh dấu một bước ngoặt mang tính đột phá không chỉ với riêng thương hiệu, mà còn ghi dấu ấn đặc biệt đối với toàn bộ ngành thiết kế trang sức. 

Dựa trên hình ảnh cỏ bốn lá vốn được biết đến là biểu tượng phổ quát về sự may mắn, các nghệ nhân Pháp đã tạo nên một kiểu dáng thanh mảnh với bốn lá cỏ được bo tròn đơn giản, viền nổi bằng vàng, đính các hạt vàng và ngọc trai nhỏ một cách tinh xảo. Tên của mẫu thiết kế này bắt nguồn từ cung điện Alhambra (Granada, Tây Ban Nha) được xây dựng từ thế kỷ thứ 8. Đây là một công trình kiến trúc tráng lệ, với vô số hoạ tiết bốn thuỳ của người Moor (bốn vòng tròn chồng lên nhau, trông giống hình dáng cỏ bốn lá) được chạm khắc lên các bức tường và chi tiết trang trí. 

Ngay từ những ngày đầu ra mắt, trang sức Alhambra đã trở thành “cơn sốt” thực thụ đối với những người phụ nữ yêu thời trang khi đó. Sức hấp dẫn của nó, trước hết nằm ở danh tiếng của nhà sáng tạo. Van Cleef & Arpels là một trong những nhà kim hoàn nổi tiếng nhất, được thành lập tại trung tâm chế tác trang sức cao cấp của thế giới: Place Vendome (Paris). Đằng sau mỗi thành phẩm cỏ bốn lá là mười lăm bước chế tác kỳ công, từ định hình các vật liệu, cắt, ghép, đính đá cho đến đánh bóng bề mặt. Alhambra là kết tinh chuyên môn của chế tác trang sức cao cấp, nhưng được chuyển hoá thành kiểu dáng mang tính ứng dụng cao hơn. Mặt khác, chính Alhambra đã phát triển thành một biểu tượng thời trang, định hình lại toàn bộ hướng đi cho Van Cleef & Arpels - thương hiệu khi đó đang hoang mang tìm kiếm một “chữ ký” cho riêng mình giữa thị trường trang sức rộng lớn. 

Tính biểu tượng và sự phổ biến của trang sức Alhambra còn nằm ở việc nó phù hợp với bối cảnh thời đại. Alhambra được ra mắt khi Paris đang trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa. Các cuộc biểu tình và tuần hành của sinh viên chống lại chủ nghĩa tư bản/chủ nghĩa tiêu dùng đã làm nền kinh tế Pháp tê liệt trong bảy tuần. NTK Yves Saint Laurent đã phổ biến một khái niệm mới mang tính cách mạng về trang phục được gọi là prêt-à-porter - may sẵn. Các nhà thiết kế như Pierre Cardin, Paco Rabanne và Mary Quant đã dẫn đầu phong cách thời trang phóng khoáng thông qua những chiếc đầm ngắn và bộ vest nữ. Thế giới trang sức bởi vậy cũng phải thay đổi theo: mọi người bắt đầu tìm mua những món đồ đơn giản, dễ dùng cho trang phục hằng ngày. Với sự thức thời của mình, Van Cleef & Arpels đã phát triển dòng sản phẩm “La Boutique” bao gồm những món trang sức tinh tế có giá cả phải chăng, không quá lộng lẫy và đắt đỏ như trang sức dành cho tiệc tùng, sự kiện. Trong số đó, chuỗi vòng cổ Alhambra tinh xảo mà thanh mảnh, dễ phối đồ nhanh chóng trở thành trào lưu được ưa chuộng bậc nhất.

Vượt xa khỏi ý niệm về may mắn, Alhambra đã trở thành đại diện cho sự thanh lịch và thời thượng, nhờ được một loạt các biểu tượng thời trang “lăng xê”. Vào tháng Tư năm 1969, nữ diễn viên người Thụy Điển Britt Ekland đã đeo mẫu trang sức vàng Alhambra nguyên bản khi chụp ảnh trang bìa tạp chí Vogue. Nữ diễn viên người Pháp Romy Schneider đeo phiên bản Alhambra bằng vàng và mã não trong bộ phim “Le mouton enragé” (1974). Minh tinh Grace Kelly là một trong những người hâm mộ nổi tiếng nhất của Alhambra. Cô thường kết hợp các phiên bản Alhambra đá quý khác nhau thành nhiều lớp vòng cổ, bao gồm san hô, malachite, pha lê đá và mai rùa. Ngoài ra, Françoise Hardy và Elizabeth Taylor cũng không khỏi “phát cuồng” với mẫu trang sức tuyệt đẹp này.

Vào những năm 2000, diễn viên Reese Witherspoon thường xuyên được chụp ảnh với chiếc vòng cổ Alhambra bằng đá mã não. Sharon Stone và Mariah Carey cũng được bắt gặp đeo những món đồ từ bộ sưu tập này. Kelly Rutherford đã đeo một số phiên bản Alhambra khác nhau khi cô vào vai quý bà thượng lưu Lily van der Woodsen trong series đình đám “Gossip Girl”. Các rapper như Central Cee và Offset đeo rất nhiều vòng tay Alhambra, trong khi Drake nhắc đến thương hiệu này trong các bài hát của mình. Đặc biệt, việc Vương phi xứ Wales Kate Middleton thường xuyên đeo trang sức Alhambra khi xuất hiện công khai càng đẩy mạnh tầm ảnh hưởng của “lá bùa” này. 

Xem thêm:  Van Cleef & Arpels - Lá bùa hộ mệnh cho các tín đồ trang sức

Giờ đây, Alhambra vẫn đang là một trong những item được thảo luận và săn lùng nhiều nhất. Từ thảm đỏ cho đến thời trang đường phố, những món trang sức Alhambra đã trở thành tuyên ngôn của phong cách và đẳng cấp. Sự mong muốn sở hữu Alhambra được phản ánh trên thị trường thứ cấp, nơi doanh số tăng đến 56% vào năm 2024 (so với năm 2023) tại các đơn vị bán lẻ hàng xa xỉ. Hayley Powell, giám đốc hàng hóa trang sức cao cấp của The RealReal cho biết: "Giá trung bình của các sản phẩm Alhambra đã tăng đáng kể, với các kiểu dáng như vòng cổ 10 họa tiết hiện được bán với giá cao hơn trước đây từ 1.000 đô la trở lên". Nền tảng bán lại Vestiaire Collective báo cáo doanh số bán các sản phẩm Alhambra tăng đều đặn trong giai đoạn 2020 - 2024, lên đến 186%. 

Trong đợt tăng giá mới nhất của Van Cleef & Arpels, dòng sản phẩm Alhambra được ghi nhận có mức tăng cao nhất. Theo đó, từ năm 2023 đến 2025, mẫu trang sức này đã tăng giá đến 20%. Con số này không chỉ phản ánh sự đi lên của giá nguyên liệu và thuế quan, mà nó còn cho thấy sự thăng hạng trong nhu cầu thị trường cũng như giá trị của sản phẩm. Giống như những chiếc túi CHANEL cổ điển, các sản phẩm Alhambra hiện nay có thể coi là một khoản đầu tư sinh lời, hoàn toàn có thể bán lại với mức giá tương đương 75%, ngang bằng, thậm chí là cao hơn cả mức giá bán lẻ chính thức (đối với các mẫu hiếm, phiên bản giới hạn hoặc đã ngừng sản xuất .

Trong gần sáu thập kỷ tồn tại, dòng trang sức Alhambra đã được sản xuất liên tục và mở rộng ra với nhiều phiên bản cũng như cải tiến đáng kể. Từ chuỗi vòng cổ dài nguyên bản, kiểu dáng cỏ bốn lá đã được ứng dụng vào hoa tai, vòng tay và nhẫn. Cùng với vàng, bạc, ngọc trai, kim cương, đã có thêm nhiều vật liệu quý khác được sử dụng để chế tác các sản phẩm Alhambra, bao gồm: bois d'amourette (gỗ chữ), tượng trưng cho sự may mắn; đá mã não từ Namibia, tượng trưng cho sự hòa hợp và thanh thản; đá mã não màu đỏ cam được người Ai Cập coi là biểu tượng của sự sống; kim cương và đá malachite, có chức năng như bùa hộ mệnh; đá lapis lazuli, được sử dụng để chế tác các đồ vật xa hoa cho hoàng gia ở Ai Cập cổ đại và Lưỡng Hà; xà cừ, được sản xuất hữu cơ bên trong vỏ sò biển; đá mắt hổ được binh lính La Mã đeo để bảo vệ trong trận chiến vì nó được coi là "viên đá nhìn thấu mọi thứ"; đá mã não từ Brazil, nổi bật với màu đen sẫm và bề mặt được đánh bóng; đá ngọc lam, với sắc thái đặc biệt gợi nhớ đến biển hoặc bầu trời, hàm ý về sự linh thiêng hoặc khả năng bảo vệ.

Chỉ với kiểu dáng cỏ bốn lá đơn giản, Van Cleef & Arpels vẫn có thể phát triển Alhambra thành một “vũ trụ” rộng lớn với vô số các biến thể khác nhau. Mỗi phiên bản lại là một cách diễn giải riêng biệt về sự thanh lịch và niềm tin vào may mắn, dựa trên những thay đổi đa dạng trong chất liệu, kích thước và màu sắc. Vintage Alhambra trung thành với thiết kế ban đầu vào năm 1968. Magic Alhambra sử dụng các họa tiết có kích thước khác nhau và nhiều loại đá cứng như mắt hổ, xà cừ xám và đá mã não để tạo nên hiệu ứng bắt sáng kỳ ảo. Sweet Alhambra đại diện cho sự thanh mảnh, tinh tế với các hoạ tiết cỏ bốn lá, trái tim và cánh bướm có kích thước nhỏ xinh; Pure Alhambra bao quanh các họa tiết bằng vàng đánh bóng mịn thay vì các hạt vàng tròn, mang đến vẻ đẹp tối giản bóng bẩy; Byzantine Alhambra tôn vinh hoạ tiết cỏ bốn lá ở dạng hình học tối giản nhất, chỉ có chất liệu vàng trơn;...

Bắt đầu từ ý niệm đơn thuần về sự may mắn, kiểu mẫu Alhambra đã bước vào hàng ngũ những biểu tượng vô giá của thế giới thời trang. Đơn giản mà vẫn đủ nổi bật, tinh tế mà vẫn duy trì sự linh hoạt - Alhambra của Van Cleef & Arpels là biểu tượng cho sự tái hiện vô tận và bản chất trường tồn của may mắn.

ĐỌC NGAY:

Trang sức trong kỷ nguyên của chiều sâu cá tính

Câu chuyện thịnh vượng đằng sau những món trang sức biểu tượng

Mối liên hệ giữa trang sức cao cấp bền vững và công nghệ blockchain