Bài toán Bitcoin và tiền mã hóa: Quản lý sao cho hiệu quả?

Tương tự, Tiến sĩ Phạm Nguyễn Anh Huy, Giảng viên cấp cao ngành Tài chính, đồng sáng lập Trung tâm Fintech-Crypto Đại học RMIT, cho rằng việc thí điểm giao dịch tiền mã hóa có kiểm soát (sandbox) có thể mang lại những hiểu biết quý giá và giúp Việt Nam khai thác lợi ích của tài chính số, với điều kiện là việc thí điểm phải được giám sát cẩn thận và có kế hoạch dự phòng rõ ràng cho những rủi ro phát sinh không lường trước.

“Bằng cách hạn chế phạm vi và quy mô của các giao dịch tiền mã hóa trong sandbox, các cơ quan quản lý có thể theo dõi chặt chẽ thị trường, xác định lỗ hổng tiềm ẩn và xây dựng các chính sách có mục tiêu mà không khiến hệ thống tài chính rộng lớn hơn phải chịu rủi ro lớn”, TS Phạm Nguyễn Anh Huy bình luận.

Theo ông, môi trường sandbox sẽ cho phép các cơ quan quản lý và tổ chức tài chính thử nghiệm các công nghệ mới, từ đó cung cấp dữ liệu và thông tin chi tiết giao dịch thực tế. Trải nghiệm này giúp xây dựng quy định dựa trên thông tin đầy đủ, có khả năng thích ứng và cân bằng giữa bảo vệ nhà đầu tư với nhu cầu đổi mới.

Trước tiên, Chính phủ cần thiết lập khuôn khổ pháp lý và quy định rõ ràng. Ví dụ, cần định nghĩa rõ ràng thế nào là tài sản mã hóa, token hoặc tiền mã hóa, để xác định quy định cụ thể nào sẽ áp dụng trong sandbox và đảm bảo những khái niệm trên được áp dụng nhất quán đối với các bên liên quan.

“Chính phủ cũng cần đặt ra các tiêu chuẩn cho nhà cung cấp dịch vụ được cấp phép và đảm bảo rằng tất cả những người tham gia đều tuân thủ các giao thức bài bản nhằm chống rửa tiền (AML) và chống tài trợ khủng bố (CFT)”, vị chuyên gia khuyến nghị.

Tiếp theo, Chính phủ có thể tạo ra môi trường sandbox nơi các công ty fintech có thể thử nghiệm các sản phẩm liên quan đến tiền mã hóa dưới sự giám sát chặt chẽ.

Một bộ tiêu chí tham gia cũng cần được xây dựng bao gồm các khoảng thời gian được xác định trước cho giai đoạn thử nghiệm. Các cơ chế giám sát cũng phải được áp dụng để đảm bảo thu thập và phân tích dữ liệu theo thời gian thực nhằm đánh giá hiệu suất, tác động đến người tiêu dùng và rủi ro hệ thống tiềm ẩn.

“Chính phủ có thể cho phép một hoặc hai sàn giao dịch tiền mã hóa tập trung hàng đầu hoạt động tại các trung tâm tài chính. Các sàn giao dịch này phải tuân thủ các quy định nêu trên và cung cấp thông tin cần thiết cho mục đích đánh giá và quản lý, như thông tin về các giao dịch có giá trị hơn 5.000 USD và thông tin cho việc tính thuế”, ông khuyến nghị.

Dù việc quản lý các giao dịch tài sản mã hóa và tiền mã hóa mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế, theo các chuyên gia, việc xây dựng khuôn khổ pháp lý cho tài sản này không dễ dàng, ngay cả với các quốc gia có nền tài chính phát triển.

PGS Nguyễn Thanh Bình cho rằng việc xây dựng một khuôn khổ pháp lý toàn diện cho các giao dịch tài sản mã hóa là thách thức đáng kể, vì lĩnh vực này đang phát triển nhanh chóng và đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách phải luôn linh hoạt. Tuy nhiên, có thể quản lý phần lớn giao dịch và người dùng trong khi vẫn cho phép một số loại hoạt động nhất định phát triển.

Theo ông, dù các giao dịch tài sản mã hóa diễn ra trên sổ cái blockchain một cách phi tập trung, hầu hết người dùng vẫn dựa vào các trung gian tập trung (như sàn giao dịch tiền mã hóa) để mua và bán. Việc quản lý và giám sát các trung gian tập trung này là cần thiết, vì họ nắm giữ một lượng tiền lớn của khách hàng. Quy định này sẽ giúp ngăn ngừa vi phạm bảo mật, tránh lừa đảo và giảm thiểu tội phạm tài chính như rửa tiền.

Đọc thêm: Lai lịch 5 tỷ phú Việt Nam trụ vững trong danh sách tỷ phú USD năm 2025

Bằng cách quản lý các sàn giao dịch tập trung, các cơ quan chức năng có thể giám sát hiệu quả phần lớn các giao dịch tài sản mã hóa.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cũng thừa nhận tài sản mã hóa, tiền mã hóa là vấn đề mới, phức tạp không chỉ tại Việt Nam mà còn ở nhiều nước trên thế giới. Hiện nhiều quốc gia cũng đang trong giai đoạn nghiên cứu, đưa ra khuôn khổ pháp lý khác nhau để quản lý hoạt động liên quan loại tài sản này.

Tại Việt Nam, Chính phủ, Thủ tướng đã chỉ đạo các bộ ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng khuôn khổ pháp lý cho hoạt động này. “Ngay trong tháng 3 này, Bộ Tài chính sẽ báo cáo Chính phủ ban hành nghị quyết, trong đó cho phép thí điểm xây dựng và vận hành sàn giao dịch tiền mã hóa để các nhà đầu tư tổ chức, cá nhân Việt Nam có nơi giao dịch, đầu tư, mua bán”, Thứ trưởng cho biết. Đồng thời, ông nhấn mạnh sàn giao dịch tiền mã hóa sẽ được tổ chức, quản lý bởi đơn vị, doanh nghiệp được Nhà nước cho phép. Cơ quan quản lý sẽ bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của các tổ chức, cá nhân tham gia vào thị trường này.

Ngoài ra, hiện Bộ Tài chính cũng đang phối hợp với các bộ ngành liên quan xây dựng quy định cho phép các doanh nghiệp, tổ chức trong nước phát hành tài sản mã hóa để huy động nguồn lực tài chính phục vụ sản xuất kinh doanh và phát triển, từ đó bắt kịp xu hướng chung của thế giới.

Ngoài việc tập trung xây dựng các quy định cụ thể về cấp phép cho sàn giao dịch, thu nộp thuế, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, bà Gracy Chen, CEO Bitget, cho rằng khung pháp lý cần được xây dựng dựa trên sự cân bằng giữa việc thúc đẩy đổi mới công nghệ với bảo vệ nhà đầu tư.

Ngoài ra, cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát hoạt động của các sàn giao dịch và các nhà cung cấp dịch vụ tiền mã hóa để đảm bảo tuân thủ pháp luật. Có các biện pháp xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm.

Cần nâng cao nhận thức cho nhà đầu tư bằng các chương trình giáo dục và tuyên truyền về rủi ro và lợi ích của tài sản mã hóa. Đồng thời cung cấp các thông tin chính thống và đáng tin cậy về thị trường tiền mã hóa.

TS Phạm Nguyễn Anh Huy cho rằng Chính phủ cần xây dựng các chiến lược đánh giá và quản lý rủi ro cụ thể.

Các cơ quan quản lý có thể đưa ra một số biện pháp giảm thiểu rủi ro như giới hạn giao dịch và hạn chế về mặt địa lý để giảm thiểu rủi ro hệ thống cũng như nhà đầu tư. Đồng thời, có thể thành lập một nhóm quản lý khủng hoảng tiền mã hóa để xây dựng các chiến lược dự phòng nhằm ứng phó nhanh trong trường hợp có những sự kiện phát sinh bất lợi.

Với bối cảnh thị trường tiền mã hóa đang diễn ra sôi động, ông Huy cho rằng việc tiếp tục trì hoãn triển khai cơ chế thử nghiệm tiền mã hóa và tài sản mã hóa sẽ khiến Việt Nam mất đi khả năng cạnh tranh so với các quốc gia khác.

Ngoài ra, hiện tại Chính phủ đang mất một phần lớn thuế đối với các giao dịch tiền mã hóa này, do đó, việc cho phép thí điểm sẽ mở đường cho việc thu thuế từ giao dịch tiền và tài sản mã hóa.

ĐỌC NGAY

Du hành vũ trụ: Tấm vé đặc quyền của những “chiếc ví triệu đô”?

Các tỷ phú đang biến giải đấu bóng rổ NBA thành ngành công nghiệp tỷ đô như thế nào?

Từ Bearbricks đến rượu vang thượng hạng và đồng hồ xa xỉ: Giới siêu giàu châu Á ưa chuộng sưu tầm những món đồ gì?