Felix Brooks-church, Rolex Awards Laureate, đã tìm ra một phương pháp đơn giản nhưng mang tính cách mạng để đối phó với một trong những cuộc khủng hoảng chết người nhất thế giới. Thông qua doanh nghiệp xã hội phi lợi nhuận Sanku do ông sáng lập, hàng triệu người dân trên khắp Đông Phi đang được tiếp cận chất dinh dưỡng thiết yếu trong bữa ăn hàng ngày
Trong một thế giới quá tải thông tin và sự ồn ào không ngừng của mạng xã hội, suy dinh dưỡng hiếm khi được chú ý và lên đầu các trang tin, nhưng hậu quả của nó lại vô cùng lớn. Theo doanh nhân xã hội người Mỹ Felix Brooks-Church, mỗi ngày có khoảng 8.000 trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn thế giới tử vong do suy dinh dưỡng. Hàng triệu trẻ em khác bị còi cọc, lớn lên với hệ miễn dịch suy yếu và phát triển nhận thức kém, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn cả khả năng học tập, phát triển và đóng góp xã hội.
Đối với Brooks-Church, người đoạt giải Rolex Awards Laureate năm 2021, việc đối mặt với cuộc khủng hoảng thầm lặng này vừa là một sứ mệnh chuyên môn vừa là một tiếng gọi từ trái tim. Với hai thập kỷ kinh nghiệm thực tế, năm 2013, ông đã đồng sáng lập Sanku, một doanh nghiệp phi lợi nhuận chuyên chấm dứt tình trạng suy dinh dưỡng ở Châu Phi bằng cách đảm bảo bổ sung vitamin và khoáng chất thiết yếu vào thực phẩm. Kể từ đó, ông đã dẫn dắt sứ mệnh này với tư cách là CEO. Bước đột phá của ông nằm ở một cỗ máy nhỏ nhưng thông minh được gọi là dosifier: một thiết bị trộn chính xác các chất dinh dưỡng thiết yếu như vitamin B12, sắt và kẽm vào bột mì trong quá trình xay xát.
Đọc thêm: Những tuyệt tác Rolex gắn liền tên tuổi Roger Federer

Above Felix Brooks-Church, người đoạt giải Rolex Felix Brooks-Church, Nhà đồng sáng lập tổ chức phi lợi nhuận Sanku
Nhận thấy chế độ ăn uống của người dân địa phương trên khắp châu Phi chủ yếu là bột mì tinh bột, Sanku đã tăng cường nguồn thực phẩm thiết yếu này bằng cách lắp đặt các máy dosifier trực tiếp tại các nhà máy xay xát ở làng quê, nơi sản xuất và bán nguồn thực phẩm mà hầu hết mọi người ăn hàng ngày. Mô hình kinh doanh của Sanku đảm bảo rằng bột bổ sung dinh dưỡng sẽ có sẵn tại các cửa hàng địa phương mà không mất thêm chi phí cho người xay hay các gia đình mua. Brooks-church chia sẻ: “Đây là một giấc mơ trở thành hiện thực. Khi chúng tôi lắp đặt một chiếc dosifier và nhìn thấy bột bổ sung dinh dưỡng được xay ra, được đóng gói, bán cho cửa hàng và sau đó được bán cho một người mẹ - đó chính là công việc tôi yêu thích.”
Mở rộng quy mô
Dosifier được triển khai lần đầu tiên vào khoảng năm 2015 tại Tanzania, nơi bột ngô là nền tảng trong chế độ ăn uống. Kể từ đó, Sanku đã phát triển nhanh chóng. Hiện nay, với sự hỗ trợ của Rolex thông qua Perpetual Planet Initiative, Sanku hoạt động tại khoảng 1.500 nhà máy ở Tanzania, Kenya và Ethiopia; tạo việc làm cho 120 cư dân địa phương; và cung cấp bột mì bổ sung dinh dưỡng cho hơn 25 triệu người.
Một yếu tố then chốt trong thành công này chính là cơ sở hạ tầng. Năm 2024, Sanku đã mở một nhà máy pha trộn tiền hỗn hợp dinh dưỡng tại Dar es Salaam, Tanzania. Cơ sở này là nhà máy đầu tiên thuộc loại hình này ở Đông Phi, sản xuất các hỗn hợp vitamin và khoáng chất theo yêu cầu để cung cấp cho các nhà máy địa phương. Trước đây, các tiền hỗn hợp này phải nhập khẩu, gây ra sự chậm trễ và tăng chi phí. Giờ đây, chúng đã sẵn có và giá cả phải chăng, với sản lượng đủ để làm phong phú thêm 3,6 tỷ đĩa thức ăn mỗi năm. Một nhà máy thứ hai cũng đang được xây dựng tại Ethiopia - nơi hạt teff, ngô và lúa mì là những thực phẩm thiết yếu.
Sự mở rộng này có thể đem lại thay đổi mang tính đột phá. Dân số hơn 120 triệu người của Ethiopia phụ thuộc rất nhiều vào bột mì được sản xuất tại chỉ 400 nhà máy quy mô lớn, khiến việc tăng cường dinh dưỡng trở thành một giải pháp có khả năng mở rộng với phạm vi tiếp cận rộng lớn. Brooks-church nói: “Hoạt động ở Ethiopia rất thú vị vì đó là một cơ hội mới. Việc tăng cường dinh dưỡng là một lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ ở đây và tác động tiềm năng là rất lớn.”
Đọc thêm: Nỗ lực cứu lấy Bắc Cực từ Rolex và nhà thám hiểm Felicity Aston

Above Các túi tiền hỗn hợp được niêm phong, đóng gói vào hộp các tông để phân phối tại nhà máy xay Sanku ở Dar es Salaam tại Tanzania
Từ Campuchia đến Đông Phi
Hành trình của Brooks-Church bắt đầu từ một nơi rất xa Đông Phi. Ở tuổi đôi mươi, anh đã làm tình nguyện viên tại Campuchia, giúp trẻ em đường phố tái hòa nhập cộng đồng. Anh nhanh chóng nhận ra rằng dinh dưỡng kém là nguyên nhân gốc rễ của nhiều khó khăn mà các em gặp phải. “Các em thường xuyên bị bệnh. Hệ miễn dịch của các em yếu và chỉ số IQ thấp, vì hầu hết trẻ em đều thiếu hụt các chất dinh dưỡng thiết yếu trước năm tuổi”, anh nhớ lại. “Bụng các em có thể no, nhưng các em lại bị thiếu hụt các vitamin và khoáng chất thiết yếu mà người ta thường tìm thấy trong một chế độ ăn uống đa dạng.”
Trải nghiệm đó đã gieo mầm cho Sanku. Trong những năm tiếp theo, Brooks-Church đã làm việc khắp châu Á và châu Phi, và nhận thấy cùng một quy luật lặp lại: nạn đói thường không phải là vấn đề về số lượng mà là chất lượng. Thực phẩm thiết yếu cung cấp calo, nhưng lại thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển khỏe mạnh.
Quyết tâm tìm ra giải pháp, ông bắt đầu thử nghiệm các thiết bị tăng cường dinh dưỡng thực phẩm quy mô nhỏ. Các nguyên mẫu ban đầu được chế tạo trong các xưởng tạm thời ở Himalaya, được tinh chỉnh qua nhiều lần thử nghiệm cho đến khi ông tạo ra một thiết kế bền bỉ, đáng tin cậy, phù hợp với các nhà máy xay ở nông thôn. Máy dosifier được nâng cấp ngày nay nhỏ gọn và chắc chắn, được trang bị các cảm biến thông minh cùng nhiều tính năng khác, có thể tự động nạp đầy ngăn chứa dưỡng chất và cảnh báo người xay nếu nguồn cung sắp hết. Thiết bị đủ đơn giản để sử dụng ở vùng sâu vùng xa, nhưng cũng đủ tinh vi để đảm bảo định lượng chính xác.

Above Một người phụ nữ đang khuấy nồi ugali (một món ăn chính làm từ ngô ở nhiều nước châu Phi)
Công việc mà Brooks-Church và Sanku đang thực hiện tiếp tục mở rộng phạm vi hoạt động thông qua những mối quan hệ mà anh đã tạo dựng trong suốt hành trình của mình. Chẳng hạn như, Walter Miya, Nhà sáng lập Trường và Trung tâm Mwadeta tại làng Vikindu, Tanzania, hiện đang cung cấp bột tăng cường dinh dưỡng của Sanku cho trẻ em địa phương tại trường học cộng đồng của mình, mang đến cho các em điều mà Brooks-Church coi là “quyền cơ bản của con người”. Những gì tưởng chừng như một bữa ăn bình thường thực chất lại có thể thay đổi cuộc sống – cải thiện sức khỏe, tăng cường hệ miễn dịch và nâng cao triển vọng của cả một thế hệ.
“Chúng tôi vô cùng tự hào khi được hỗ trợ các nhà máy sản xuất bột mì cứu sinh theo đúng nghĩa đen”, Brooks-Church chia sẻ. “Không có gì tôi muốn làm hơn thế nữa.” Hiệu ứng lan tỏa này không chỉ giới hạn ở sức khỏe. Bằng cách hợp tác với các nhà máy xay địa phương, Sanku giúp họ củng cố hoạt động kinh doanh, đồng thời cung cấp dịch vụ cho cộng đồng. Cơ hội việc làm được tạo ra ở mọi giai đoạn, từ công nhân nhà máy sản xuất đến kỹ thuật viên bảo trì máy. Mô hình này bền vững, có thể mở rộng quy mô và mang lại sức mạnh - một ví dụ hiếm hoi về sự can thiệp nhân đạo nhưng khả thi về mặt kinh tế.
Với tư cách là một Rolex Awards Laureate, ông đã nhận được tài trợ, sự công nhận quốc tế và một nền tảng để khuếch đại dự án của mình. Điều này đã cho phép doanh nghiệp cải tiến công nghệ, mở rộng sang Ethiopia và đẩy nhanh tiến độ.

Above Công nhân nhà máy đang cầm một nắm lúa mì tại Nhà máy xay Addis ở Burayu, Ethiopia
Triết lý của Rolex là hỗ trợ những nhà tiên phong, những người thúc đẩy ranh giới nỗ lực - dù họ là nhà thám hiểm chinh phục đỉnh Everest, nhà khoa học nghiên cứu sông băng, hay doanh nhân giải quyết vấn đề suy dinh dưỡng - đã mang lại cho Brooks-Church nguồn lực và uy tín để mở rộng quy mô. Tuy nhiên, cuộc chiến chống suy dinh dưỡng vẫn chưa kết thúc. Ước tính khoảng 2 tỷ người trên toàn thế giới vẫn đang phải chịu đựng tình trạng thiếu hụt vi chất dinh dưỡng ở một mức độ nào đó, và tiến độ vẫn chưa đồng đều. Tuy nhiên, Brooks-Church tin rằng mô hình của Sanku có thể được nhân rộng ở bất cứ nơi nào thực phẩm chính là xương sống của chế độ ăn uống.
Ông nói: “Chúng tôi đã đi được một phần tư chặng đường hướng tới mục tiêu tiếp cận 100 triệu người vào năm 2030, và chúng tôi nghĩ rằng mình sẽ đạt được trong vài năm tới. Sẽ cần rất nhiều nỗ lực, nhưng chắc chắn là có thể.”

Above Một người phụ nữ ở làng Vikindu của Tanzania làm món ugali bằng bột tăng cường dinh dưỡng của Sanku
Under the Same Sky
Tatler tin rằng sự xa xỉ đích thực nằm ở việc bảo tồn - gìn giữ vẻ đẹp của thế giới cho các thế hệ mai sau. Dựa trên văn hóa, cộng đồng và sáng tạo, Under the Same Sky chia sẻ câu chuyện về những người làm việc không mệt mỏi để bảo vệ sức khỏe của hành tinh. Những nhà thám hiểm, tổ chức, nhà khoa học và doanh nhân tiên phong này được hỗ trợ bởi Rolex Perpetual Planet Initiative, và chúng tôi rất háo hức chia sẻ các sáng tạo và ý tưởng của họ, hy vọng sẽ giúp duy trì sự sống trên Trái Đất. Đây là cam kết chung nhằm đảm bảo sự sống trên hành tinh của chúng ta trường tồn, sống động và bất diệt.
Topics





