Nữ lãnh đạo Chính sách công Meta tại Đông Dương: Sứ mệnh của “Người bắc cầu”

Chị cân bằng ra sao giữa chính sách toàn cầu của tập đoàn và nhu cầu riêng biệt của từng quốc gia trong khu vực? “Khoa học hóa” việc thiết kế chính sách khó nhất ở đâu? Đâu là “ranh giới đỏ” không thể vượt qua?

Ở cấp khu vực, dù bốn quốc gia Đông Dương có vị trí gần nhau, nhưng rất khác biệt về văn hóa, hạ tầng và trình độ kinh tế số. Việt Nam là xã hội trẻ, giàu năng lượng, có khát vọng số hóa mạnh mẽ nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức về dữ liệu, chủ quyền số, và xây dựng hành lang pháp lý cho một lĩnh vực còn quá mới. Trong bối cảnh ấy, tôi đặc biệt đánh giá cao sự cởi mở và tinh thần cầu thị của các cơ quan chính phủ Việt Nam – họ sẵn sàng lắng nghe, tham vấn nhiều chiều để chính sách phù hợp hơn với thực tiễn. 

Việt Nam hiện dẫn đầu khu vực này với hơn 100 triệu dân và hệ sinh thái công nghệ phát triển, trong khi Lào, Campuchia và Myanmar vẫn còn gặp nhiều thách thức. Do đó, Meta áp dụng cách tiếp cận linh hoạt: thúc đẩy các dự án AI và đổi mới sáng tạo ở Việt Nam, đồng thời phối hợp với cơ quan hành pháp để xử lý vấn nạn lừa đảo trực tuyến và đào tạo kỹ năng số tại các nước láng giềng.

Điều khó nhất trong “khoa học hóa” chính sách, theo tôi, là dung hòa giữa tầm nhìn toàn cầu và thực tế địa phương. Tôi xem mình như người “phiên dịch” các nguyên tắc toàn cầu thành giải pháp phù hợp với từng bối cảnh – vừa đáp ứng mục tiêu của tập đoàn, vừa mang lại lợi ích cho cộng đồng. Trực giác giúp tôi cảm nhận được nhịp điệu của từng quốc gia, nhưng kim chỉ nam luôn là nguyên tắc: chính sách phải hướng tới số đông, tạo môi trường an toàn, lành mạnh và thúc đẩy sáng tạo.

Và trong mọi quyết định, nguyên tắc mà tôi luôn giữ là không bao giờ vượt qua “ranh giới đỏ”: tuyệt đối không được gây hại cho cộng đồng và đất nước mình. Tôi có thể làm việc cho Meta trong vài năm, một hay vài thập kỷ, nhưng tôi sẽ luôn là người Việt Nam.

Gần đây, dự án ViGen đã nhận được nhiều chú ý. Đây có phải là một chiến lược dài hạn để Meta gắn bó sâu hơn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam? Trong tầm nhìn 5-10 năm tới, chị kỳ vọng đóng góp lớn nhất của Meta tại Việt Nam và khu vực sẽ là gì – về công nghệ, nhân lực hay tư duy chính sách?

Chúng tôi rất tự hào về ViGen, một dự án mang tính nền tảng trong chiến lược dài hạn của Meta tại Việt Nam. Dù mới triển khai được nửa năm, ViGen đã tạo ra một sân chơi mở, nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các cơ quan nhà nước. Dự án quy tụ những tên tuổi lớn như Nvidia, Meta cùng các doanh nghiệp công nghệ và viện nghiên cứu hàng đầu Việt Nam, hình thành một liên minh hợp tác rõ ràng. Ngày 2/10 vừa qua, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới Sáng tạo Quốc gia 2025, chúng tôi đã ra mắt phiên bản thử nghiệm đầu tiên của nền tảng ViGen – một bước tiến quan trọng trong việc hỗ trợ Chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030, đồng thời đóng góp trực tiếp vào phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, được xem là sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định 1131/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Trong ba năm tới, chúng tôi kỳ vọng ViGen sẽ cho ra đời những sản phẩm AI tiếng Việt thuần Việt, giúp bất cứ ai, kể cả thế hệ bố mẹ tôi đều có thể sử dụng công nghệ bằng chính tiếng mẹ đẻ. Xa hơn, tôi mong ViGen sẽ được nhớ đến như một dự án tiên phong, một hệ sinh thái cộng đồng AI bền vững, và một biểu tượng của ngoại giao công nghệ trong quan hệ Việt – Mỹ, khi kinh tế số đang trở thành trụ cột trong khuôn khổ quan hệ chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Đọc thêm: Tatler Ball Vietnam 2025: Đêm dạ tiệc di sản của cộng đồng tinh hoa Việt

Song song đó, Meta cũng đang mở rộng đóng góp thông qua các chương trình tập huấn kỹ năng số cho gần một triệu học sinh, sinh viên, giáo viên và doanh nghiệp trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Điều tôi mong muốn hơn trong thời gian tới là Meta có thể khai thác và tạo điều kiện để nhân tài công nghệ Việt Nam tỏa sáng, không chỉ trong nước mà cả quốc tế. Việt Nam có lực lượng sinh viên giỏi toán và công nghệ, nhiều người đang làm việc tại các tập đoàn lớn như Meta, Google, Microsoft, Amazon. Thách thức là làm sao kết nối họ để dù ở đâu, họ vẫn có thể đóng góp cho các dự án ở quê hương mình. Tôi hy vọng trong tương lai gần, Meta sẽ có trung tâm tại Việt Nam để cùng xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững.

Nhìn rộng ra, tôi tin rằng đóng góp lớn nhất của Meta cho Việt Nam sẽ đến từ sự kết hợp đồng thời của ba yếu tố: công nghệ, nhân lực và tư duy chính sách. Đây giống như một thế chân kiềng – không thể đi bằng một chân mà phải đủ cả ba. Hiện nay, nhờ những đột phá về chính sách, Chính phủ Việt Nam đã nhìn nhận các công ty công nghệ như Meta vừa là đối tượng quản lý, vừa là đối tác hợp tác. Sự bắt nhịp này tạo nên một cán cân đối thoại cân bằng, lành mạnh và hiệu quả hơn, mở đường cho hai bên cùng phát triển. Trong bối cảnh đó, vai trò của public policy – chính sách công nghệ và hợp tác công–tư – càng trở nên quan trọng, giúp Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực ASEAN trong thập kỷ tới.

Meta sở hữu nguồn dữ liệu và công nghệ mạnh mẽ. Theo chị, đâu là nguyên tắc quan trọng để các nguồn lực này thực sự hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và nhà nghiên cứu Việt Nam thay vì tạo ra khoảng cách?

Mã nguồn mở. Đó chính là nguyên tắc của Meta và cũng là điều tôi rất thích thú khi làm việc ở đây. Nguyên tắc này gần như là DNA của tập đoàn: tất cả những gì chúng tôi làm đều hướng đến sự tham gia của nhiều bên để cùng xây dựng những ứng dụng tốt nhất cho mọi người.

Từ kinh nghiệm lãnh đạo trong ngoại giao và công nghệ, chị nghĩ đâu là thế mạnh đặc biệt của phụ nữ Việt Nam có thể mang ra thế giới? Và chị muốn gửi lời khuyên nào cho những phụ nữ trẻ đang muốn vươn ra quốc tế nhưng còn e ngại?

Tôi nghĩ phụ nữ Việt Nam có một thế mạnh rất đặc biệt: resilience – sức bật. Ở nhiều công ty nước ngoài tại Việt Nam, đội ngũ lãnh đạo thường là phụ nữ, bởi họ nhìn thấy năng lực bền bỉ và khả năng thích ứng tuyệt vời của chúng ta. Những doanh nghiệp này cũng thường xây dựng môi trường làm việc bình đẳng, chuyên nghiệp, giúp phụ nữ phát huy tối đa tiềm năng.

Việt Nam đã làm khá tốt trong việc tạo điều kiện để phụ nữ tham gia lực lượng lao động, với tỷ lệ thuộc hàng cao trên thế giới. Điều này phù hợp với nhiều nghiên cứu quốc tế – chẳng hạn The Economist từng chỉ ra rằng sự gia tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia lao động trong vài thập niên qua chính là một trong những động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu, thậm chí còn vượt cả tác động của công nghệ mới hay sự trỗi dậy của các nền kinh tế khổng lồ.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần nỗ lực hơn trong việc đưa phụ nữ vào các vị trí lãnh đạo. Nếu làm được, đó không chỉ là giải phóng tiềm năng của phụ nữ, mà còn là động lực phát triển kinh tế và nguồn cảm hứng cho các quốc gia có trình độ phát triển tương tự Việt Nam.

Tôi rất thấu hiểu tâm lý e ngại của nhiều phụ nữ trẻ khi muốn bước ra thế giới. Tôi cũng từng như vậy. Kinh nghiệm xương máu của tôi là: (1). Luôn cố gắng. (2). Luôn có tinh thần học hỏi. Khi có cơ hội học tập thì phải nắm lấy. (3). Luôn tìm mentor, không chỉ một, mà nhiều người ở các giai đoạn khác nhau. Mentor có thể là bố mẹ, đồng nghiệp, thậm chí là con cái. Ví dụ, tôi học rất nhiều từ con gái về cách thế hệ trẻ dùng công nghệ. (4). Giữ tinh thần yêu đời, kỷ luật, và sức khỏe. Nếu có bốn yếu tố đó thì việc bước ra thế giới hoàn toàn nằm trong tầm tay.

Một cuốn sách đã thay đổi cách chị nhìn thế giới?

The Little Prince là cuốn đầu tiên tôi đọc bằng tiếng Anh khi còn học cấp ba, và cũng là cuốn sách khiến tôi thay đổi cách nhìn nhận thế giới. Sau này, khi có con, tôi đọc lại cho các con nghe. Cuốn sách như một nhân chứng, đi cùng tôi từ tuổi học trò đến khi làm mẹ, nhắc rằng những điều quý giá nhất trong đời không thể nhìn thấy bằng mắt, mà chỉ cảm nhận bằng trái tim. 

Người đầu tiên chị gọi khi có tin vui lớn?

Là mẹ. Dù chuyện vui hay buồn, mẹ luôn là người tôi tìm đến. Tôi may mắn vì mẹ là nguồn cảm hứng lớn, mạnh mẽ, tích cực, yêu thương mọi người và không ngại khó khăn. Tôi hy vọng khi bằng tuổi mẹ, mình cũng sẽ được như vậy: khỏe mạnh, sống có ích và giữ được ánh nhìn lạc quan về cuộc đời.

Từ khóa nào mô tả đúng nhất về chị?

Khi sang Mỹ năm 2004, 26 tuổi, tôi có một mentor mà sau này gắn bó với tôi suốt 16 năm. Bác ấy hay đùa gọi tôi là “mutant”, người biến thể. Ban đầu tôi không thích vì thấy nghĩa hơi tiêu cực, nhưng càng sống tôi càng thấy đúng. Nó thể hiện sự phá cách, thoát khỏi khuôn mẫu, thích ứng giữa hai nền văn hóa Đông – Tây. Nó cũng đúng với “thế hệ sandwich” như tôi, những người phải vừa gắn kết với bố mẹ, vừa nuôi dạy con cái. Chính sự linh hoạt ấy giúp tôi tồn tại và phát triển.

Nếu không làm ngoại giao – công nghệ, chị sẽ làm gì?

Tôi sẽ viết sách cho trẻ em. Không cần một “đời khác” mới làm, tôi đã chuẩn bị để chương tiếp theo của mình là viết sách thiếu nhi.

Một thói quen nhỏ giúp chị giữ cân bằng mỗi ngày?

Đi ngủ lúc 10 giờ tối và dậy sớm lúc 4 giờ sáng.

Câu nói hay triết lý sống nào chị luôn nhớ?

Ngày đầu tiên đi làm ở dự án phát triển đồng bào dân tộc thiểu số tại Hà Giang, sếp tôi nói hai điều: Please make your office home, but don’t make your home an office. If you don’t get to do what you like, then try to like what you do. Hai câu nói ấy đã định hình cách tôi làm việc, và tôi luôn mang theo đến tận bây giờ.

Nếu phải gói gọn Việt Nam trong một từ?

“Tattoo.” Việt Nam như hình xăm trong tim tôi, một tình yêu vĩnh viễn, không phai mờ. Dù đi đâu, làm gì, sự tự hào là người Việt vẫn luôn hiện diện trong cách tôi sống và hành xử.

Nhìn lại hành trình từ Fulbright Scholar (2004) đến Eisenhower Fellow (2024), chìa khóa giúp chị không ngừng tiến bước là gì?

Đó là việc trở thành mẹ. Tôi lập gia đình rất sớm, 22 tuổi, và làm mẹ khi 24. Đó là trải nghiệm tuyệt vời nhất, trở thành động lực mạnh mẽ nhất trong cuộc đời. Chính các con đã giúp tôi vượt qua mọi khó khăn. Tôi và con gái hay nói với nhau: “Con đang sống giấc mơ của mẹ, và mẹ cũng đang sống giấc mơ của con.” Cả hai cùng cố gắng trở thành phiên bản tốt hơn, để làm tấm gương cho nhau.

Nếu có một ngày hoàn toàn cho riêng mình?

Tôi sẽ tắm bồn, massage, đọc sách, chơi bóng bàn, chèo thuyền, thiền, và trò chuyện cùng hai con – My và Liêm, hai tình yêu vô tận mang lại nhiều niềm vui.

Ba người phụ nữ truyền cảm hứng nhất mà chị muốn ngồi cùng bàn tròn?

My – con gái tôi; Thẩm phán Ruth Bader Ginsburg – biểu tượng tiến bộ mà tôi và My từng có dịp gặp; và nghệ sĩ piano Chen Li. – người dung hòa vẻ đẹp Đông – Tây trong âm nhạc. Một cuộc trò chuyện giữa ba thế hệ trong độ tuổi 90, 50, 40 và 20 – hẳn sẽ là một buổi tối tuyệt vời.

Thảo Griffiths giữ vị trí Giám đốc Chính sách công phụ trách Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam tại Meta, nơi chị đảm nhiệm các vấn đề chính sách then chốt của thời đại số như quyền riêng tư, an toàn và tự do ngôn luận trên Internet. Song song, chị là Ủy viên Ủy ban Quốc tế về Người mất tích (ICMP) – tổ chức liên chính phủ đặt trụ sở tại The Hague, và Thành viên Hội đồng Quản trị VII Foundation tại Pháp, nơi chị cùng các đồng nghiệp định hình hướng đi mới cho báo chí thị giác và kể chuyện vì thay đổi xã hội.

Thảo Griffiths tốt nghiệp Học viện Ngoại giao Việt Nam, sở hữu hai bằng thạc sĩ từ Đại học RMIT (Úc) và American University (Mỹ). Chị là học giả Fulbright và Eisenhower Fellow, và năm 2024, được trao Giải thưởng Danh dự Eisenhower Fellow bởi cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates.

Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 11/2025

ĐỌC NGAY

Tatler Ball Vietnam 2025: Khi sứ mệnh doanh nghiệp hòa cùng hơi thở dân tộc

Tatler Ball Vietnam 2025: Tầm nhìn và lòng phụng sự tận hiến của nhân vật Tatler Impact Johnathan Hạnh Nguyễn

Tatler Ball Vietnam 2025: Cuộc đối thoại giữa may đo truyền thống và tinh thần đương đại của các quý ông