‘Worldschooling’ là khi thế giới trở thành trường học, với những trải nghiệm thực tế, thay vì học tập qua những quyển sách và bài tập về nhà
Suchetana Mukhopadhyay, tác giả bài viết, chia sẻ lần đầu tiên cô nghe được cụm từ “worldschooling” trên một chuyến tàu lặn ở Thái Lan. Trong lúc đang nhấp nhô trên biển Andaman, cô bắt đầu trò chuyện với một thợ lặn người Bỉ và cậu con trai 10 tuổi của anh ta. Hai cha con họ đã du lịch khắp châu Á trong nhiều tháng liền, vậy nên khi cô ấy bày tỏ sự băn khoăn về việc cậu bé bỏ lỡ quá trình học tập tại trường học, người cha nói rằng họ đang “worldschooling”. Người thợ lặn giải thích rằng anh đang dạy cho đứa con trai của mình về nền văn hóa của thế giới theo cách mà những trường học không thể truyền tải được. Mukhopadhyay cảm thấy rằng đó thật sự là một ý tưởng thú vị và táo bạo.
Cuộc gặp gỡ tình cờ đó khiến tác giả bài viết nhận ra trong nhiều năm qua, đặc biệt là kể từ sau đại dịch, xu hướng “worldschooling” ngày càng được nhiều người ưa chuộng. Phong cách giáo dục này mang lại nhiều lợi ích nhất định, khi mà các bậc phụ huynh nhận ra họ có thể làm việc từ xa, trong khi con của họ có thể học tập theo một cách đặc biệt: đó là đi khắp thế giới để quan sát và học hỏi.
Định nghĩa ‘worldschooling’: Khi thế giới trở thành trường học

Above Sự hòa nhập vào thiên nhiên và văn hóa là trọng tâm của phương thức giáo dục ‘worldschooling’
Nói một cách đơn giản, “worldschooling” là một hình thức học tập bằng cách đi khắp thế giới. Đây vừa là phương thức giáo dục độc đáo, vừa là phong cách sống thú vị khi cha mẹ và con cái có thể du lịch ở nhiều quốc gia, tìm hiểu và trải nghiệm về nhiều nền văn hóa khác nhau, từ đó giáo dục con cái dựa trên những ví dụ thực tế. Không giống với hình thức học tập tại nhà truyền thống, vốn chủ yếu diễn ra ở một không gian cố định, phong cách giáo dục “worldschooling” đòi hỏi sự di chuyển liên tục, khi du lịch và sự hòa nhập văn hóa là yếu tố cốt lõi trong quá trình học tập.
Xem thêm: Không hàn lâm, không khô khan, ‘triết học chính trị’ đơn giản là học để sống cùng nhau
Mỗi gia đình sẽ có cách tiếp cận khác nhau khi áp dụng phong cách giáo dục độc đáo này. Trong khi một số phụ huynh vừa đăng ký cho con học một vài chương trình giáo dục trực tuyến, vừa di chuyển giữa các quốc gia khác nhau. Trong khi đó, một vài bậc cha mẹ lại có cách tiếp cận táo bạo hơn kh theo phong cách “unschooling”, tức là không đăng ký học trực tuyến, thay vào đó họ khuyến khích con cái học tập dựa trên bản tính tò mò và khám phá. Một số khác lại đăng ký cho con cái học tập ở một số trường học tại địa phương, nhằm giúp con trẻ nhanh chóng hòa nhập và tiếp thu ngôn ngữ mới tốt hơn.
‘Worldschooling’: Khi thế giới là giáo viên lý tưởng nhất cho con trẻ

Above Việc du lịch thế giới ngay từ khi còn nhỏ có thể giúp con trẻ hiểu biết sâu về xã hội và văn hóa trên thế giới
Phương thức giáo dục này mang lại khá nhiều lợi ích cho con trẻ. “Worldschooling” giúp con trẻ phát triển toàn diện về mặt cảm xúc, một kỹ năng quan trọng trong cuộc sống mà những trường học truyền thống đôi khi không thể dạy được. Những đứa trẻ này sẽ học được cách trở nên độc lập, kết bạn trong môi trường mới và hiểu được sự khác biệt văn hóa của từng quốc gia ngay từ khi còn nhỏ.
Khả năng hòa nhập văn hóa nhanh chóng cũng là mang lại nhiều lợi ích. Trong quá trình du lịch vòng quanh thế giới, con trẻ có thể khám phá ra sở thích cá nhân và di sản của gia đình, đồng thời tạo ra kết nối có ý nghĩa với lịch sử, văn hóa và danh tính cá nhân. Thay vì tìm hiểu các nền văn hóa khác thông qua sách vở hoặc mạng xã hội, con trẻ có thể trải nghiệm trực tiếp, sau đó khám phá tác động của truyền thống, ẩm thực và những sự kiện lịch sử đối với những địa điểm họ ghé qua. Đó là những bài học mà không ai có thể tìm được trong những trang sách.
Những điểm bất lợi khi đưa con trẻ đi khắp thế giới ngay khi còn nhỏ

Above ‘Worldschooling’ không phải phương thức giáo dục dành cho tất cả với một số bất cập nhất định
Tuy nhiên, phương thức giáo dục này cũng ẩn chứa một số bất cập. Vấn đề lớn nhất là tài chính, khi việc du lịch khắp thế giới đòi hỏi phụ huynh có nguồn lực đáng kể, cũng như công việc có thể làm việc từ xa. Sự đầu tư khổng lồ về thời gian, tiền bạc và việc lập kế hoạch của “worldschooling” cho thấy phong cách giáo dục này vẫn chỉ giới hạn trong tầm tay của những gia đình thuộc tầng lớp tinh hoa trên thế giới.
Andrea Wannop, một gia sư riêng tại Hồng Kông có kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục hơn 2 thập kỷ cho rằng các bậc phụ huynh nên cẩn trọng trước khi theo đuổi phong cách “worldschooling”. “Việc đưa con trẻ khám phá và học tập từ văn hóa các quốc gia khác dù nghe có vẻ là một ý tưởng tuyệt vời, tuy nhiên tôi vẫn đề xuất việc học tập ở trường học. Tại Hồng Kông, có nhiều trường học tạo điều kiện cho trẻ em khám phá thế giới bên ngoài như cắm trại ở nước ngoài và tham gia câu lạc bộ tranh luận bên cạnh chương trình học tập truyền thống. Công việc tình nguyện vì cộng đồng cũng là một trong những cách hiệu quả để giúp các em hiểu được về thế giới thực tế ngoài kia”.
Cô chia sẻ thêm: “Những gia sư riêng giống như tôi thường giới thiệu đến con trẻ các tác phẩm văn học thuộc nhiều thể loại khác nhau, đồng thời đưa ra những chủ đề thảo luận về văn hóa và lịch sử. Do đó, liệu phương pháp giáo dục đi khắp thế giới có thể mang đến lợi ích gì hơn thế ngoài việc ghé thăm những địa điểm du lịch hấp dẫn?”.
Có thể bạn quan tâm: SHE Speaks: Tiến sĩ Nguyễn Thụy Anh và khát vọng về một nền giáo dục nâng đỡ bình đẳng giới
Ngoài ra, một số phụ huynh bày tỏ sự lo ngại về vấn đề giáo dục, chẳng hạn như một số con trẻ không giỏi trong việc tự học, hoặc gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến trúc khi không có sự hướng dẫn từ trường học. Một số trẻ em sau khi trở lại chương trình giáo dục chính quy thường gặp khó khăn khi hòa nhập với hệ thống học tập truyền thống, đồng thời sở hữu khả năng vượt trội ở một số lĩnh vực trong khi yếu ở nhiều môn khác do đã quen với quy trình học tập phi tuyến tính theo cách “worldschooling”.
Việc thiếu nhất quán trong quá trình kết bạn cũng có thể gây ra một số vấn đề về cảm xúc. Con trẻ có khả năng kết bạn nhanh chóng, nhưng cũng phải quen với việc tạm biệt người bạn vừa mới thân thiết. Việc biến động liên tục về các mối quan hệ bạn bè không phù hợp với mọi đứa trẻ, trong khi việc thiếu nhất quán về học tập có thể không mang đến hiệu quả bền vững trong tương lai.
Kết luận: ‘Worldschooling’ không phải là cách duy nhất mang thế giới đến gần con trẻ

Above Các bậc phụ huynh có thể tìm giải pháp thay thế cho phương thức giáo dục ‘worldschooling’
Người cha thợ lặn đến từ Bỉ mà tác giả gặp ở Thái Lan có cách nhìn nhận đúng đắn về phương thức giáo dục độc đáo này. Rõ ràng, “worldschooling” mang lại trải nghiệm khác biệt so với hình thức giáo dục truyền thống. Tuy nhiên, không có giải pháp nào hoàn hảo cho tất cả, hình thức giáo dục này cũng không dành cho số đông. Ngay cả khi việc đưa con cái đi khắp thế giới không khả thi, các bậc phụ huynh vẫn có thể mang thế giới đến gần con cái hơn bằng cách giúp con trẻ tiếp xúc với kiến thức của nhiều nền văn hóa hơn, cũng như tạo cơ hội trải nghiệm thực tế cho con trẻ.
Wannop cho biết: “Việc khám phá những địa điểm mới lạ và thú vị có thể khơi dậy sự tò mò và mong muốn phiêu lưu của học sinh, đồng thời trở thành một trải nghiệm đáng nhớ, vậy nên phụ huynh có thể đăng ký cho con trẻ tham gia các trại hè, thay vì tìm kiếm một hình thức giáo dục thay thế cách truyền thống”.
Thế giới rộng lớn có thể là một trường học vô tận cho con trẻ. Tuy nhiên, giống như những lựa chọn giáo dục khác, hình thức “worldschooling” chỉ phát huy hiệu quả khi phù hợp với giá trị cốt lõi, nguồn lực, nhu cầu của con trẻ của từng gia đình khác nhau. Đôi khi, điều mang tính phiêu lưu nhất là hiểu rõ đâu là thời điểm để khám phá và đâu là lúc để đứng yên.
* Bài viết được chuyển ngữ từ ‘What is worldschooling? And why are parents choosing the world as their child’s school?’ của tác giả Suchetana Mukhopadhyay trên Tatler Hong Kong.




