Cover Với Tiến sĩ Bùi Trân Phượng, sự nâng đỡ giữa phụ nữ không đến từ ưu ái, mà từ việc tạo ra một môi trường công bằng, an toàn và khích lệ để họ tin vào giá trị của mình.
Với Tiến sĩ Bùi Trân Phượng, sự nâng đỡ giữa phụ nữ không đến từ ưu ái, mà từ việc tạo ra một môi trường công bằng, an toàn và khích lệ để họ tin vào giá trị của mình.
1 / 1
Với Tiến sĩ Bùi Trân Phượng, sự nâng đỡ giữa phụ nữ không đến từ ưu ái, mà từ việc tạo ra một môi trường công bằng, an toàn và khích lệ để họ tin vào giá trị của mình
Tiến sĩ Bùi Trân Phượng – nhà giáo dục và nhà nghiên cứu về lịch sử, văn hóa, từng đảm nhiệm vai trò Hiệu trưởng Đại học Hoa Sen giai đoạn 2006–2016. Bà được biết đến với hơn bốn thập kỷ cống hiến cho giáo dục và bình đẳng giới. Song song với sự nghiệp quản lý, bà có nhiều công trình nghiên cứu được quốc tế ghi nhận, đặc biệt về vai trò của phụ nữ trong lịch sử Việt Nam. Năm 2012, bà vinh dự được Chính phủ Pháp trao Huy chương Bắc đẩu Bội tinh bậc Hiệp sĩ, ghi nhận những đóng góp bền bỉ của bà trong việc thúc đẩy hợp tác văn hóa và giáo dục giữa Việt Nam và Pháp.
Với Tiến sĩ Bùi Trân Phượng, cội nguồn của sức mạnh nữ giới không chỉ nằm ở bản lĩnh cá nhân, mà còn ở khả năng tìm kiếm và nuôi dưỡng những vòng tròn hỗ trợ – nơi phụ nữ có thể trở thành điểm tựa cho nhau. Bà tin rằng một cộng đồng chỉ thật sự mạnh khi những người trong đó biết cách trao quyền, tạo cơ hội và đứng về phía nhau trong những thời khắc cần thiết.
Above Tiến sĩ Bùi Trân Phượng, nhà giáo dục và nhà nghiên cứu về lịch sử, văn hóa
Tiến sĩ Bùi Trân Phượng, nhà giáo dục và nhà nghiên cứu về lịch sử, văn hóa
1 / 1
Tiến sĩ Trân Phượng là một nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục và quản trị, từng giữ vai trò điều hành nhiều tổ chức uy tín. Bà từng lãnh đạo những tập thể đa dạng về chuyên môn, độ tuổi, giới tính, và thấm thía rằng “supporting system” – hệ sinh thái hỗ trợ – đặc biệt quan trọng với phụ nữ, nhất là trong môi trường còn tồn tại nhiều định kiến. Chính điều đó khiến bà lựa chọn triết lý lãnh đạo rõ ràng: không áp đặt, không thiên vị, nhưng luôn sẵn sàng bảo vệ và khích lệ khi cần thiết.
Đọc thêm: Front & Female 2025: Công bố đề cử hạng mục Founder Award (Nhà sáng lập)
Ủng hộ phụ nữ không cần ưu ái, chỉ cần công bằng
Trong suốt một thập kỷ lãnh đạo Đại học Hoa Sen, Tiến sĩ Bùi Trân Phượng để lại dấu ấn đậm nét trong việc kiến tạo môi trường làm việc an toàn và công bằng cho nữ giới. Bà vẫn nhớ rõ một lần tiếp đoàn nghiên cứu quốc tế, khi họ tỏ ra ngạc nhiên trước tỷ lệ nữ lãnh đạo cao trong tổ chức của mình. Trước câu hỏi về bí quyết, bà chỉ nhẹ nhàng đáp: “Tôi không làm gì cả. Tôi chỉ không phân biệt đối xử.”
Câu nói tưởng chừng đơn giản lại chứa đựng một triết lý lãnh đạo sâu sắc. Trong quan điểm của bà, việc nâng đỡ phụ nữ không nên được hiểu là “ưu ái” hay “dễ dãi hơn” so với nam giới, mà là dỡ bỏ những rào cản vô hình để họ có thể phát huy hết năng lực. Điều này đòi hỏi nhà lãnh đạo phải đủ tỉnh táo để nhận ra đâu là sự công bằng thực chất, và đủ bản lĩnh để đưa ra các “chính sách ngoại lệ” khi hoàn cảnh yêu cầu.
Đọc thêm: SHE Speaks: Thi Anh Đào định nghĩa lại khái niệm “may mắn” bằng bản lĩnh vượt qua nghịch cảnh
1 / 1
Bà kể, trong một lần đồng nghiệp nữ đang giữ vị trí lãnh đạo khoa rơi vào tình trạng mang thai khó, bà lập tức cho phép làm việc tại nhà để đảm bảo sức khỏe. Một số ý kiến khi đó cho rằng đây là thiên vị. Nhưng bà đáp thẳng: “Bất cứ ai có hoàn cảnh như vậy đều xứng đáng có được ‘chính sách ngoại lệ’ đó.” Trong mắt bà, đó không phải ưu ái, mà là sự công bằng dựa trên hoàn cảnh thực tế, nhằm đảm bảo người phụ nữ vẫn có cơ hội tiếp tục đóng góp thay vì bị loại ra khỏi vòng quay công việc.
Công bằng ấy cũng thể hiện ở việc tôn trọng lựa chọn cá nhân. Bà không ép buộc ai nhận một cơ hội mà họ chưa sẵn sàng. Có đồng nghiệp được đề cử vào vị trí cao hơn nhưng từ chối vì không muốn gánh trách nhiệm kỷ luật người khác, bà chấp nhận quyết định ấy và tìm người phù hợp hơn. Trong triết lý của bà, nâng đỡ không đồng nghĩa với “đẩy” ai đó về phía trước, mà là tạo điều kiện để họ tự chọn bước tiến của mình.
1 / 1
Với Tiến sĩ Trân Phượng, một môi trường an toàn là nền tảng của sự nâng đỡ. Theo bà, đây là yếu tố then chốt giúp phụ nữ bớt cạnh tranh tiêu cực và sẵn sàng hỗ trợ nhau. Trong môi trường như vậy, phụ nữ có thể thẳng thắn chia sẻ khó khăn, thừa nhận điểm yếu, và tìm kiếm sự giúp đỡ mà không lo bị đánh giá.
Bà đồng tình với nhận định rằng thấu cảm là một thế mạnh của phụ nữ: Khả năng nhận biết và biểu đạt cảm xúc giúp họ dễ dàng kết nối và hỗ trợ nhau. Nhưng thấu cảm sẽ không phát huy tác dụng nếu phụ nữ bị đặt trong môi trường khắc nghiệt, nơi mọi sai sót đều bị phán xét. Chính vì thế, bà luôn cố gắng tạo ra không gian làm việc và giao tiếp nơi sự tin tưởng được đặt lên hàng đầu.
Hệ sinh thái phụ nữ nâng đỡ phụ nữ: Khi một người đứng vững, nhiều người sẽ bước lên
Trong các buổi chia sẻ, bà thường nhấn mạnh: “Khi học trò đã sẵn sàng thì người thầy sẽ xuất hiện.” Với bà, “người thầy” không chỉ là người dạy chữ, mà có thể là bất kỳ ai truyền cảm hứng, trao cơ hội, hay đơn giản là xuất hiện đúng lúc để giúp ai đó bước qua trở ngại.
Bà từng tham gia giảng dạy cho một nhóm học sinh đặc biệt trong chương trình thiện nguyện “Quỹ Khát vọng” – nơi nuôi dưỡng các em nhỏ mất cha mẹ hoặc không được gia đình chăm sóc. Không chỉ tài trợ học phí, nhóm còn tổ chức các hoạt động trại hè để các em kết nối và nâng đỡ nhau về tinh thần. Với bà, đó là minh chứng rằng sự hỗ trợ không nhất thiết phải đến từ huyết thống; nó có thể nảy mầm từ bất kỳ kết nối nhân văn nào trong xã hội.
Above TS Bùi Trân Phượng cho rằng, “phụ nữ nâng đỡ phụ nữ” là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và liên tục.
TS Bùi Trân Phượng cho rằng, “phụ nữ nâng đỡ phụ nữ” là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và liên tục.
1 / 1
Triết lý này cũng đúng với phụ nữ trong môi trường làm việc và kinh doanh: khi một người được trao cơ hội và niềm tin, cô ấy sẽ trở thành mắt xích kéo thêm nhiều người khác cùng bước lên. Sự nâng đỡ ấy tạo thành một vòng tròn lan tỏa – từ cá nhân, đến nhóm nhỏ, rồi cộng đồng lớn hơn.
TS Bùi Trân Phượng không tin vào những khẩu hiệu hô hào nếu chúng không được chuyển hóa thành hành động cụ thể. Với bà, “phụ nữ nâng đỡ phụ nữ” là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và liên tục. Nó bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: một lời động viên, một cơ hội thử sức, một hành động bảo vệ đúng lúc.
Bà cũng nhìn nhận thẳng rằng vẫn còn nhiều phụ nữ tự giới hạn mình bởi tư duy cũ, không dám bước ra để tạo dựng mạng lưới hỗ trợ. Vì thế, vai trò của những người đi trước là làm gương cho sự dấn thân, để những người đi sau thấy rằng việc hỗ trợ lẫn nhau không làm giảm giá trị cá nhân, mà ngược lại, chính là cách khẳng định bản thân mạnh mẽ nhất.
1 / 1
SHE Speaks 2025 là buổi đối thoại nằm trong khuôn khổ Front & Female Awards - giải thưởng thường niên do Tatler Asia tổ chức nhằm vinh danh các cá nhân nữ tiên phong. Với chủ đề “Women Advancing Women” – Từ Cội nguồn Bền vững đến Khát vọng Cộng đồng, SHE Speaks 2025 mong muốn kiến tạo một không gian - nơi những người phụ nữ tiên phong cùng nhau kết nối, mở lối tư duy, sẻ chia hành trình kiến tạo và lan tỏa động lực phát triển. Từ đó, mỗi người phụ nữ được tiếp thêm nội lực, cùng nâng bước lẫn nhau trên hành trình vươn tới những giới hạn mới một cách vững vàng, chủ động và đầy bản lĩnh.
As Tatler Vietnam's Lifestyle Editor, I'm basically a well-groomed cat with a serious knack for pouncing on the latest lifestyle news and purr-worthy art.
