Legacy 80: 6 công trình lưu giữ ký ức Hà Nội suốt hơn 80 năm qua

Ở trước Lăng là khu vực Quảng trường rộng lớn với sức chứa lên đến 200.000 người. Giữa Quảng trường là cột cờ màu đỏ sao vàng có độ cao 30m, cũng là nơi tổ chức lễ thượng cờ vào mỗi sáng. Thảm cỏ xanh mướt với các ô vuông gợi nhớ đến các cánh đồng lúa Việt Nam. Dưới ánh nắng của bình minh và hoàng hôn, Quảng trường Ba Đình hiện lên như một khung cảnh thơ mộng và bình yên. Khi quan sát từ trên cao, Quảng trường Ba Đình hiện lên như một công trình tuyệt đẹp với cấu trúc hài hòa, đồng thời mang đến không khí trang nghiêm của một di sản kiến trúc lịch sử tầm cỡ quốc gia.

Nằm ở trung tâm Thủ đô Hà Nội, sau 80 năm trôi qua, Quảng trường Cách mạng tháng Tám, tên khác là Quảng trường 19-8, đã trở thành một trong những công trình kiến trúc lâu đời tại Việt Nam. Nơi đây cũng được xem là bằng chứng lịch sử chứng kiến sự phát triển vượt bậc về khía cạnh kinh tế, văn hóa, xã hội và nhiều lĩnh vực khác của Việt Nam.

Giờ đây, Quảng trường Cách mạng tháng Tám là nơi tụ tập của đông đảo người dân với nhiều sự kiện đặc biệt và bao quanh là các công trình kiến trúc lịch sử lâu đời, có thể kể đến Nhà hát Lớn Hà Nội, công trình kiến trúc kiểu Pháp được mô phỏng theo nhà hát Opera de Paris và hoàn tất vào những năm đầu thế kỷ 20 sau hơn 10 năm thi công. Lúc bấy giờ, Nhà hát Lớn Hà Nội là nơi trình diễn các bộ môn nghệ thuật cổ điển như nhạc thính phòng và kịch nói cho giới thượng lưu. 

Do hai kiến trúc sư Harlay và Broyer thiết kế, công trình này có diện tích là 2.600m2, với mặt tiền nằm đối diện Quảng trường Cách mạng tháng Tám. Mặt chính của Nhà hát gây ấn tượng với phong cách kiến trúc thời Phục hưng, nơi có các hàng cột theo thức Ionic La Mã và mái ngói chóp cong ngói đá ở phía trên. Khi bước vào trong, Nhà hát Lớn TP.HCM lại gợi nhớ đến phong cách kiến trúc Baroque với các đường cong uốn lượn của ban công và họa tiết điêu khắc xuất hiện khắp nơi.

Một công trình kiến trúc khác ở gần Quảng trường Cách mạng tháng Tám là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, công trình được xây dựng vào năm 1926 và khánh thành năm 1932. Nằm ở phía sau Nhà hát Lớn Hà Nội, công trình này ban đầu là Bảo tàng Louis Finot. Đến năm 1958, công trình này có tên là Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và đến năm 2011, bảo tàng này sáp nhập với Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, một công trình mang phong cách kiến trúc Pháp khác, trở thành Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Bảo tàng này hiện lưu giữ hơn 200.000 hiện vật, tư liệu về lịch sử và văn hóa Việt Nam.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia mang phong cách kiến trúc có sự giao hòa giữa châu Á và châu Âu. Do C.Batteur và E.Hébrard thiết kế, điểm nhấn của bảo tàng này là khối sảnh bát giác cao với ba tầng mái ngói. Kích thước của mỗi khối bát giác này là 11m và có đường dẫn vào mái sảnh. Trong khi đó, khu vực trưng bày chính có hình chữ nhật kéo dài và hai khu khác nằm ở hai bên, nhằm tạo nên cảm giác thoáng đãng và rộng rãi cho khách tham quan.

Bắc Bộ phủ, hay còn gọi là Nhà khách Chính phủ, được xây dựng vào năm 1918, sau sự kiện Cách mạng tháng tám năm 1945, công trình này trở thành trụ sở làm việc của cơ quan chính phủ và sau này do Bộ Ngoại giao trực tiếp quản lý.

Bắc Bộ phủ có thiết kế chịu ảnh hưởng bởi kiến trúc Pháp và có tổng diện tích là 11.180m2, gồm có 3 tầng có diện tích 900m2 cùng với một tòa nhà 5 tầng mới xây dựng vào năm 1976 với diện tích hơn 700m2. Công trình này gây ấn tượng với sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc châu Âu và Việt Nam với cấu trúc đối xứng, được chia làm 3 phần. Trung tâm là cánh cửa lớn có hình cuốn vòm với mái hiên hình cánh hoa được làm bằng kính và kim loại. Phía trên công trình lợp mái ngói đá đen với phần đỉnh được trang trí cầu kỳ và chi tiết. Do đó, có thể thấy rằng công trình này mang vẻ đẹp của kiến trúc Pháp cổ điển, kết hợp với phong cách kiểu Phục hưng, Baroque và Art Nouveau.

Vào tháng 11/2024, trong khuôn khổ của sự kiện Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội, Bắc Bộ phủ lần đầu tiên mở cửa chào đón khách tham quan từ ngày 9-17/11/2024. Qua sự kiện này, người dân có thể tham quan công trình, từ đó tìm hiểu về những cột mốc lịch sử quan trọng của Việt Nam.

Đại học Dược Hà Nội, tiền thân là Trường thuốc Đông Dương, được thành lập vào năm 1902. Đến năm 1961, trường được tách ra từ Đại học Y Dược trở thành Trường Đại học Dược khoa và đến nay là Đại học Dược Hà Nội. Dù trải qua nhiều thăng trầm, Đại học Dược Hà Nội vẫn giữ được vẻ đẹp kiến trúc cổ xưa với phong cách Đông Dương.

Do kiến trúc sư người Pháp Ernest Hébrard thiết kế, người nổi tiếng với công trình quy hoạch cải tạo thành phố Hy Lạp Thessaloniki sau trận hỏa hoạn năm 1917, Đại học Dược Hà Nội như một tòa lâu đài cổ xưa ở châu Âu. Khi bước vào đại sảnh, công trình gây ấn tượng với mái vòm cao vút có các họa tiết trang trí, cùng bức tường màu vàng nhạt đầy hoài cổ, mang đến vẻ sang trọng và tôn nghiêm. Ở hàng lang có những cột trụ gợi nhớ đến kiến trúc châu Âu, trong khi ở cầu thang đi lên tầng 1 là các ô cửa kính có chiều dài khoảng 4 mét giúp không gian trở nên thoáng đãng hơn, trong khi vẫn giữ được vẻ đẹp thanh lịch.

Xem thêm: Legacy 80: DTAP và khúc ca “Made In Vietnam” mừng Việt Nam 80 năm trường vinh

Ở các khu vực khác, thiết kế của tòa nhà chịu ảnh hưởng bởi trường phái Tân Cổ điển các trường đại học châu Âu vào đầu thế kỷ 20. Ngoài ra, Ernest Hébrard cũng bổ sung vào một số chi tiết mang đậm bản sắc văn hóa Á Đông cho tòa nhà, chẳng hạn như mái ngói nhiều lớp theo hình bát giác và các cửa sổ nhỏ có trang trí hoa văn giữa các lớp mái trổ.

Vào năm 1924, cầu Paul Doumer — tên của một vị chính trị gia người Pháp, tiền thân của cầu Long Biên, chính thức được khánh thành. Lúc bấy giờ, công trình này từng là cây cầu dài thứ hai trên thế giới. Vào thời điểm đó, chiếc cầu này không được sử dụng để phục vụ nhu cầu giao thông hoặc vận chuyển của người dân địa phương, mà chủ yếu để phô trương quyền lực. Đến năm 1945, cầu Doumer đổi tên thành cầu Long Biên và lưu lượng giao thông đi qua chiếc cầu này ngày càng tăng qua năm tháng.

Trải qua nhiều thăng trầm và hư tổn, cầu Long Biên vẫn đứng vững sau khi chứng kiến nhiều cột mốc lịch sử quan trọng tại Việt Nam, cũng như là một biểu tượng không thể thiếu của Thủ đô Hà Nội. Với 19 nhịp cùng chiều dài 1.682m và độ cao 13,5m, cầu Long Biên được ví như “tháp Eiffel nằm ngang” nhờ vào bố cục độc đáo đã tạo nên hiệu ứng thị giác thú vị khi quan sát từ nhiều góc khác nhau. Với bố cục vững chãi giữa các khối lớn và các thanh thép mỏng hơn theo chiều ngang và chiều dọc, cầu Long Biên mang lại cảm giác vừa chắc chắn vừa mềm mại.

Những công trình kiến trúc lịch sử trên như “nhân chứng sống” cho biết bao thăng trầm của Việt Nam, đồng thời là lời nhắc nhở về một giai đoạn đã qua và gieo thêm hy vọng cho người dân vào một tương lai tươi sáng và ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn.

ĐỌC THÊM:

Legacy 80: CGV kết nối triệu trái tim trong khoảnh khắc lịch sử A80

Legacy 80: 5 khu nghỉ dưỡng lý tưởng cho chuyến du lịch liên thế hệ nhân dịp Quốc khánh 2025

Legacy 80: Musique de Salon 17, Đức Trí và hành trình giữ nhịp ký ức Việt