Từ Christopher Nolan đến Vương Gia Vệ: Giải mã phong cách đặc trưng của 7 đạo diễn huyền thoại

Baz Luhrmann là một đạo diễn người Úc nổi tiếng với khả năng nắm bắt sự quyến rũ trong các bộ phim ông tạo ra. Trong The Great Gatsby (2013), ông đã tái hiện bản chất giàu có  và sự trụy lạc đến phi lý từ cuốn tiểu thuyết lừng danh cùng tên của F. Scott Fitzgerald năm 1925 bằng các cảnh quay rộng về bữa tiệc, những điệu nhảy được dàn dựng bên trong bối cảnh được thiết kế xa hoa. Gần đây hơn, trong Elvis (2022), ông đã miêu tả cuộc đời đầy biến động của Elvis Presley với trang phục tuyệt đẹp, bố cục sinh động và không gian rực rỡ.

Tuy nhiên, kể từ khi còn là một đạo diễn mới vào nghề, Luhrmann đã có xu hướng “làm quá” mọi thứ. Bộ phim đầu tiên của ông, Strictly Ballroom (1992) được sản xuất với kinh phí khiêm tốn chỉ 3 triệu USD (theo IMDb), so với con số 14,5 triệu USD cho phim truyện thứ hai Romeo + Juliet (2001), nhưng bộ phim vẫn có đầy đủ các cảnh quay ấn tượng. Các đoạn nhảy múa hút hồn cũng như những đoạn hội thoại được tách khỏi âm thanh hoặc tiếng nhạc xung quanh để tạo cảm giác căng thẳng.

Như đã thấy trong bộ phim bom tấn mới nhất của Christopher Nolan, Oppenheimer, nhà làm phim người Mỹ gốc Anh này biết cách kết hợp kỹ thuật quay phim với bầu không khí để tạo ra những kiệt tác điện ảnh mà không làm mất đi cốt truyện chặt chẽ. Khám phá câu chuyện có thật về J. Robert Oppenheimer - nhà khoa học đã phát triển bom nguyên tử, đạo diễn đã chuyển sang tông màu trầm, cận cảnh và toàn cảnh phong cảnh cô đơn để nắm bắt sự hỗn loạn nội tâm của nhân vật chính. Ông cũng chuyển đổi giữa các khùng màu đầy đủ và đen trắng để củng cố quan điểm phân cực và tính xung đột của cột mốc lịch sử này.

Nolan cũng được biết đến với việc thử nghiệm các chuyển đổi thời gian, cách kể chuyện phi tuyến tính và các cốt truyện phức tạp để tạo ra trải nghiệm điện ảnh hấp dẫn, như đã thấy trong Inception (2010), Interstellar (2014) và Tenet (2020). Nói đơn giản là: Bạn sẽ luôn biết đó là Christopher Nolan khi bạn đang xem một bộ phim của ông.

Được biết đến nhiều nhất với những miêu tả về các thiếu nữ, nhà làm phim người Mỹ Sofia Coppola đã nắm bắt được nhiều trải nghiệm trưởng thành khác nhau qua lăng kính nữ tính. Việc cô sử dụng ánh sáng mờ ảo và những đoạn cắt dài trong các bộ phim như The Virgin Suicides (1999) hay Lost in Translation (2001) mang đến cho chúng cảm giác như mơ nhưng không hề chắc chắn, nhấn mạnh các chủ đề lặp đi lặp lại như tuổi trẻ, sự cô lập, nữ tính và đặc quyền.

Xét theo đoạn giới thiệu, chúng ta cũng có thể mong đợi những kỹ thuật và phong cách tương tự trong Priscilla - bộ phim mới của cô về cuộc hôn nhân của Elvis Presley với Priscilla Beaulieu được công chiếu tại Liên hoan phim Venice 2023. Trong khi cha cô, Francis Ford Coppola, là một trong những đạo diễn người Mỹ có ảnh hưởng nhất và chắc chắn đã ảnh hưởng đến tác phẩm của cô, thì phong cách của Sofia lại là độc đáo của riêng mình. Có lẽ đó là kết quả của quá trình cô được lớn lên giữa Hollywood, cũng như kinh nghiệm diễn xuất và làm người mẫu trước khi cầm máy quay. Các tác phẩm biểu tượng của Sofia luôn có sự khác biệt với cha mình… và cũng đáng nhớ không kém.

Đạo diễn người Hồng Kông Vương Gia Vệ nổi tiếng với những bộ điện ảnh xoáy sâu vào tình yêu và sự mất mát, với mảng màu sống động, các cảnh quay chậm và khung hình lệch tâm. Các bộ phim của nhà họ Vương thường khan hiếm lời thoại, mang bầu không khí u sầu nặng trĩu cảm xúc và đầy tính tương phản, cốt truyện chồng chéo nhưng không lời, hình ảnh phong phú và bảng màu được làm cẩn thận để lột tả nội tâm của nhân vật.

Cùng với cộng sự lâu năm kiêm nhà quay phim Christopher Doyle, nhà họ Vương đã đạo diễn nhiều bộ phim được giới phê bình đánh giá cao như Trùng Khánh Sâm Lâm (1994) và Tâm trạng khi yêu (2000). Phong cách điện ảnh của ông không thể bị nhầm lẫn với tác phẩm của bất kỳ đạo diễn nào khác. Trên thực tế, các bộ phim của ông mang tính độc đáo riêng đến nỗi Everything Everywhere All at Once (2022) có thể đã bày tỏ lòng kính trọng với vị đạo diễn này bằng cách lặp lại phong cách và bảng màu của ông trong phim. Diễn viên Oscar Quan Kế Huy cũng đã từng làm việc với Vương Gia Vệ trong thời gian chưa tìm được vai diễn ở Hollywood khốc liệt do nạn phân biệt chủng tộc.

Đạo diễn người Canada Denis Villeneuve đã thực hiện nhiều bộ phim được giới phê bình đánh giá cao như Maelström (2000) và Incendies (2010), nhưng thành công gần đây nhất của ông là Dune (2021), tác phẩm kinh điển khoa học viễn tưởng từng bị xem là quá khó để chuyển thể thành phim của nhà văn Frank Herbert. Nhưng tất nhiên, không có điều kỳ diệu nào là bất khả thi đối với Villeneuve, người có trong tay gia tài những bộ phim mang chủ đề tương lai bao gồm Arrival (2016) và Blade Runner 2049 (2017) - cả hai đều được giới phê bình và khán giả đón nhận nhiệt liệt.

Trong phim, Villeneuve luôn đưa các nhân vật của mình vào một hành trình khám phá thế giới không chắc chắn, với sự mơ hồ được vị đạo diễn nắm bắt trong từng khung hình lệch tâm, góc máy đảo ngược và các cấu trúc áp đảo từ trên cao khiến con người trở nên nhỏ bé và tầm thường trong khung cảnh.

Phong cách thẩm mỹ của Wes Anderson đặc biệt đến mức nó đã trở thành những khoảnh khắc thịnh hành trên mạng xã hội thời gian gần đây. Các nhà sáng tạo nội dung đều mượn cảm hứng từ ông để quay nên những thước phim ngắn về mình khi đang thực hiện các nhiệm vụ thú vị hàng ngày theo phong cách tràn ngập màu sắc và sự kỳ quái của Anderson.

Nhà làm phim người Mỹ sử dụng trang phục cổ điển và thiết kế bối cảnh tỉ mỉ để đưa người xem vào một thế giới hư cấu, nhưng tính đối xứng, các đoạn cắt nhanh và ảnh tableau (cảnh tĩnh) thú vị đã khiến nhiều người muốn ở lại mãi trong thế giới ấy.

Dù là làm việc với các diễn viên Hollywood tên tuổi như Ralph Fiennes trong The Grand Budapest Hotel (2014), Tom Hanks trong Asteroid City (2023) hay chuyển sang hoạt hình với Fantastic Mr Fox (2009) và Isle of Dogs (2018), sự tỉ mỉ trong từng chi tiết để tạo nên thế giới thị giác độc đáo của Anderson vẫn là điều không ai sánh bằng.

Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “From Christopher Nolan to Wong Kar-wai: Breaking down 7 directors and their signature styles” của tác giả Amalissa Hall đăng trên Tatler Hồng Kông.

ĐỌC NGAY

Đạo diễn 'Turning Red' Domee Shi là người phụ nữ đầu tiên đạo diễn một bộ phim truyện của Pixar

12 bộ phim độc lập của Nhật Bản mà bạn phải xem

14 bộ phim Châu Á đáng xem tôn vinh trải nghiệm LGBTQ+