Cover “Eco-art” đang dần len lỏi vào nhiều khía cạnh của lối sống thượng lưu (Ảnh: Hufton + Crow).
“Eco-art” đang dần len lỏi vào nhiều khía cạnh của lối sống thượng lưu (Ảnh: Hufton + Crow).
1 / 1
Khi sự quan tâm đối với yếu tố bền vững ngày càng tăng, nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của giới thượng lưu và nhà sưu tầm cũng thay đổi đáng kể
Từ trước đến giờ, giới thượng lưu luôn đối mặt với định kiến và chỉ trích về vấn đề tiêu dùng quá mức dẫn đến lãng phí tài nguyên và gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đối với môi trường. Giờ đây, khi ngày càng nhiều người quan tâm hơn đến vấn đề môi trường và phát triển bền vững, nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của giới thượng lưu cũng đang trải qua sự chuyển dịch mạnh mẽ.
Với sự thay đổi về văn hóa, sự phát triển của công nghệ và nhu cầu của giới thượng lưu đam mê sưu tầm, các hình thức sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật cũng đang chứng kiến sự biến đổi đáng kể. Theo chia sẻ từ đại diện của Aurora & Athena, nhà đấu giá mới thành lập vào năm 2024 tại Tây Ban Nha, các nhà sưu tập và nhà đấu giá sẽ tập trung nhiều hơn vào tính bền vững của những tác phẩm nghệ thuật.
Định nghĩa về loại hình nghệ thuật sinh thái “eco-art”
“Eco-art” (ecological art) là nghệ thuật sinh thái, hoặc còn gọi là nghệ thuật môi trường, là hình thức sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật với chất liệu thân thiện với thiên nhiên. “Eco-art” bao gồm nhiều loại hình, đồng thời ẩn chứa thông điệp truyền tải liên quan đến vấn đề môi trường hoặc thiên nhiên.
Về bản chất, “eco-art” không đơn giản là sử dụng chất liệu thiên nhiên hoặc mô tả thiên nhiên, môi trường. Đây là loại hình nghệ thuật miêu tả sự kết nối giữa người nghệ sĩ và thế giới tự nhiên, từ đó khuyến khích mọi người tiến hành các hành động thiết thực để bảo vệ môi trường. Để làm được điều đó, nhiều nghệ sĩ sinh thái thường hợp tác với nhà khoa học, kiến trúc sư cảnh quan và chuyên gia về môi trường để tạo nên những tác phẩm nói lên các vấn đề về hệ sinh thái.
Có thể bạn quan tâm: 3 xu hướng nổi bật của du lịch xa xỉ và bền vững
“Eco-art” cũng có mối liên hệ chặt chẽ với các hoạt động xã hội về bảo vệ hệ sinh thái. Loại hình nghệ thuật sinh thái có thể góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng để tạo ra sự thay đổi tích cực.
Đáng chú ý, dù mới bắt đầu được chú ý trong những năm gần đây, “eco-art” vốn đã xuất hiện từ những năm 1960. Lúc bấy giờ, Robert Morris, nhà điêu khắc và nghệ sĩ ý tưởng (conceptual artist) người Mỹ, là một trong những nghệ sĩ tiên phong trong loại hình này khi tạo ra nhiều tác phẩm nghệ thuật khám phá mối liên hệ giữa thiên nhiên và xã hội. Kể từ đó, nhiều nghệ sĩ bắt đầu tạo ra các tác phẩm “eco-art” để đề cập về vấn đề môi trường và phát triển bền vững.
Ngày nay, một số tác phẩm “eco-art” nổi bật có thể kể đến “Uncertain Journey”, dự án được triển khai vào năm 2016 của Chiharu Shiota, một nghệ sĩ Nhật Bản sống ở Berlin. Với dự án này, nữ nghệ sĩ tài tình đã biến Blain Southern, phòng trưng bày nghệ thuật đương đại tại Berlin (hiện đã ngừng hoạt động), thành một bức tranh huyền bí với những sợi chỉ đỏ chằng chịt với độ cao lắp đặt lên đến 10m.
Theo chia sẻ của Shiota, “Uncertain Journey” với những chiếc thuyền đại diện cho những hành trình vô định và bất ngờ của con người. Trong khi đó, những sợi chỉ chằng chịt là hình ảnh ẩn dụ cho sự vô hạn của vũ trụ, đồng thời đại diện cho những kết nối không có điểm kết thúc giữa con người với nhau. Các yếu tố này đều có sự liên kết với nhau và không thể tách rời khỏi hệ sinh thái.
Một tác phẩm “eco-art” đáng chú ý khác là “Ice Watch” của Olafur Eliasson, nghệ sĩ người Iceland gốc Đan Mạch. “Ice Watch” là triển lãm nghệ thuật tương tác về vấn đề khí hậu được triển khai từ năm 2014.
Dự án “Ice Watch” trưng bày các khối băng lớn tại một số thành phố lớn như Paris và Luân Đôn, nơi các khối băng dần dần tan chảy, nhằm nói lên những tác động hữu hình của vấn đề biến đổi khí hậu. Với dự án “Ice Watch”, những người dân thành thị có thể chứng kiến hiện tượng trái đất ấm dần trong bối cảnh cuộc sống hàng ngày, từ đó khuyến khích họ thực hiện những giải pháp thiết thực để chung tay giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.
“Eco-art”: Sự kết hợp độc đáo giữa tính thẩm mỹ, sự bền vững và lối sống xa xỉ
Bên cạnh các tác phẩm nghệ thuật, “eco-art” đang dần len lỏi vào những khía cạnh khác của lối sống thượng lưu. Giờ đây, giới thượng lưu, nhà sưu tầm và thương hiệu xa xỉ ưu tiên yếu tố bền vững để khẳng định đẳng cấp và giá trị của họ.
Tìm hiểu thêm: Thiết kế bất động sản nghỉ dưỡng: Còn gì ngoài câu chuyện của “bền vững”?
Ở lĩnh vực bất động sản nghỉ dưỡng, các khách sạn, biệt thự và du thuyền xa xỉ đều chú trọng đến vấn đề bền vững khi tạo ra không gian sang trọng và thoải mái cho du khách, đồng thời vẫn giữ được phong cách thẩm mỹ tinh tế và độc đáo. Ví dụ, khu nghỉ dưỡng Treeful Treehouse tại Okinawa (Nhật Bản) nằm trong Vườn quốc gia Yambaru, mang đến trải nghiệm nghỉ dưỡng độc đáo với những ngôi nhà trên cây. Treeful Treehouse sử dụng chất liệu xây dựng thân thiện với môi trường để mang lại trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên của khách lưu trú, đồng thời bảo vệ hệ sinh thái tại địa phương.
Đối với thời trang cao cấp, một số thương hiệu nổi tiếng như Prada, Gucci, Stella McCartney,... tiến hành hợp tác với các nghệ sĩ “eco-art” để ra mắt các bộ sưu tập thời trang kết hợp giữa nghệ thuật và yếu tố bền vững. Một số bộ sưu tập nổi bật có thể kể đến “Re-Nylon 2020” của Prada, dự án “Equilibrium” của Gucci,... Ngoài ra, vào năm 2019, thương hiệu Stella McCartney từng giới thiệu bộ sưu tập thời trang sử dụng “econyl”, một loại nylon được làm từ chất thải nhựa, giúp tiết kiệm đến 70.000 thùng dầu cho mỗi 10.000 tấn nylon tái chế.
Xu hướng ứng dụng “eco-art” cũng phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực kiến trúc. Tương tự như lĩnh vực thời trang và bất động sản nghỉ dưỡng, nhiều công trình kiến trúc cao cấp hiện nay ưu tiên sử dụng chất liệu thân thiện với môi trường, đồng thời ứng dụng công nghệ tiên tiến tối ưu hóa quá trình sử dụng năng lượng, nhằm duy trì tính bền vững.
Một công trình kiến trúc nổi bật cho xu hướng này là CopenHill (tên khác là Amager Bakke), nhà máy chuyển rác thải thành năng lượng tại Đan Mạch. Công trình này được xây dựng bởi tập đoàn Bjarke Ingels (BIG), sở hữu diện tích 41.000m2 với thiết kế như một cung đường đi bộ đường dài, tường leo núi và dốc trượt tuyết.
Qua đó, có thể thấy rằng loại hình “eco-art” không chỉ phản ánh sự thay đổi của các giá trị xã hội đối với khía cạnh văn hóa – nghệ thuật, mà còn góp phần khuyến khích và mở ra những cơ hội mới để phát triển sự nghiệp cho những nghệ sĩ sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật bền vững.
